Nhận biết phản ứng dị ứng sau tiêm vắc xin để xử trí kịp thời

Tiêm chủng giúp cơ thể tạo miễn dịch, phòng ngừa nhiều bệnh nguy hiểm, thậm chí hỗ trợ điều trị một số bệnh. Tuy nhiên, sau tiêm vẫn có thể xuất hiện một số phản ứng không mong muốn. Theo Nguyễn Hữu Trường, việc hiểu đúng các phản ứng này sẽ giúp người dân an tâm và xử trí phù hợp.

Phản ứng sau tiêm có thể chia thành hai nhóm chính: dị ứng và phản ứng miễn dịch.

Với phản ứng dị ứng, mức độ có thể từ nhẹ đến nặng. Thường gặp nhất là phản ứng tại chỗ tiêm như sưng, đỏ, đau, xuất hiện sau vài giờ. Đây là phản ứng chậm và thường không nguy hiểm.
Ngược lại, phản vệ là tình trạng nghiêm trọng, có thể xảy ra rất nhanh, chỉ trong vài phút đến 30 phút sau tiêm. Người bệnh có thể nổi mày đay, sưng môi - mắt, khó thở, đau bụng, buồn nôn, tụt huyết áp, thậm chí sốc. Đây là cấp cứu y khoa, cần xử trí ngay.

Điểm đáng lưu ý là nguyên nhân gây dị ứng không phải lúc nào cũng do thành phần tạo miễn dịch của vắc xin, mà thường liên quan đến các chất phụ gia, chất bảo quản hoặc tạp chất trong quá trình sản xuất như protein trứng, gelatin, kháng sinh…

Bên cạnh đó, một số phản ứng miễn dịch hiếm gặp cũng có thể xảy ra, như bệnh huyết thanh, viêm mạch, hoặc các bệnh tự miễn (lupus, viêm khớp, hội chứng Guillain-Barré…). Tuy nhiên, các trường hợp này rất ít và mối liên quan với vắc xin vẫn cần thêm nghiên cứu để khẳng định rõ ràng.

Để tiêm chủng an toàn, người dân cần đặc biệt lưu ý tiền sử dị ứng của bản thân và gia đình. Những trường hợp dị ứng kháng sinh, trứng gà, gelatin hay thủy ngân cần thông báo đầy đủ cho nhân viên y tế trước khi tiêm để được tư vấn phù hợp.

Vắc xin vẫn là “lá chắn” hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Sự chủ động khai báo tiền sử dị ứng và theo dõi sau tiêm đúng cách sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn khi tiêm chủng.