Người Việt đã cao hơn trước nhưng vẫn thuộc nhóm thấp nhất thế giới

Hình ảnh người Việt nhỏ bé, gầy gò từng gắn liền với nhiều thế hệ sống trong thời kỳ khó khăn, thiếu dinh dưỡng kéo dài. Dù tầm vóc người Việt hiện đã cải thiện đáng kể, các chuyên gia cho rằng khoảng cách chiều cao với thế giới vẫn còn khá lớn và phản ánh nhiều vấn đề về dinh dưỡng, vận động cũng như chất lượng sống.

Theo dữ liệu của mạng lưới nghiên cứu NCD Risk Factor Collaboration phối hợp với Đại học Hoàng gia London (Anh), chiều cao trung bình của người Việt hiện khoảng 159cm, trong đó nam giới đạt 164,44cm và nữ khoảng 153,59cm. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có chiều cao trung bình thấp của thế giới.

Các thống kê gần đây cho thấy, thanh niên Việt Nam đã cao hơn đáng kể so với trước đây. Nam giới hiện đạt khoảng 168,1cm, nữ khoảng 156,2cm, tăng lần lượt 3,7cm và 2,6cm so với một thập kỷ trước. Tuy nhiên, theo TS.BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, chiều cao người Việt vẫn thấp hơn khoảng 3cm so với mức trung bình nam giới toàn cầu.

Ngày 12/5/2026, chiến dịch cộng đồng “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” được phát động tại Hà Nội với sự tham gia của hơn 1.000 học sinh, phụ huynh và chuyên gia. Chương trình hướng đến trẻ 6 - 12 tuổi nhằm nâng cao nhận thức về dinh dưỡng, vận động và chăm sóc khoa học để cải thiện tầm vóc trẻ em Việt Nam.

Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, chiều cao của trẻ chịu tác động bởi 4 yếu tố chính gồm di truyền, dinh dưỡng, vận động và giấc ngủ - môi trường sống. Trong đó, dinh dưỡng đóng vai trò lớn nhất với khoảng 32%, cao hơn yếu tố di truyền khoảng 23%.

Bác sĩ cho rằng, tầm vóc liên quan mật thiết đến sức khỏe lâu dài. Người có chiều cao thấp dễ gặp nguy cơ thừa cân, béo phì hơn nếu không kiểm soát cân nặng hợp lý, từ đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường và rối loạn chuyển hóa.

Đáng chú ý, giai đoạn “1.000 ngày đầu đời” - từ khi mang thai đến 2 năm đầu sau sinh - được xem là thời điểm quan trọng quyết định phần lớn sự phát triển chiều cao của trẻ. Việc thiếu hụt các vi chất như canxi, sắt, kẽm, vitamin A, D hay K2 trong giai đoạn này có thể ảnh hưởng lâu dài đến tầm vóc tương lai.

Bên cạnh đó, lối sống hiện đại với tình trạng ít vận động, ngủ muộn, dành nhiều thời gian cho thiết bị điện tử cũng đang trở thành rào cản lớn đối với sự phát triển thể chất của trẻ em Việt Nam.

Trẻ cần kết hợp vận động mỗi ngày, ăn đủ chất, ngủ sâu và bổ sung vitamin D để phát triển tốt hơn

Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần giúp trẻ duy trì thói quen ăn đủ dưỡng chất, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và bổ sung vitamin D hợp lý để tối ưu phát triển chiều cao. TS.BS Trương Hồng Sơn cũng gợi ý công thức “MAXD” gồm vận động mỗi ngày, ăn đủ chất, ngủ sâu và bổ sung vitamin D nhằm hỗ trợ trẻ phát triển tầm vóc tốt hơn.