Hướng dẫn sơ cứu khi bị rắn cắn

Rắn độc ở nước ta khá đa dạng, thường gặp nhất là nhóm rắn hổ (như hổ mang, cạp nia, cạp nong) và rắn lục. Mỗi loại có thể gây những biểu hiện khác nhau, nhưng nhìn chung, sau khi bị cắn, người bệnh có thể đau, sưng, chảy máu tại chỗ, thậm chí hoại tử vùng da. Nặng hơn, nọc độc có thể gây yếu liệt, khó thở, rối loạn tim mạch hoặc chảy máu toàn thân - những nguyên nhân chính dẫn đến tử vong.

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, người dân không phân biệt được rắn độc hay không độc. Vì vậy, bất kỳ vết rắn cắn nào cũng cần được xử trí như rắn độc và đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

1. Sơ cứu đúng cách: Giữ bình tĩnh, hạn chế nọc độc lan nhanh

Ngay sau khi bị rắn cắn, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và hạn chế vận động. Người bệnh không nên tự đi lại vì càng di chuyển, nọc độc càng lan nhanh trong cơ thể.

Cần nhanh chóng cố định phần chi bị cắn (tay hoặc chân) bằng nẹp hoặc vật cứng, giữ ở vị trí thấp hơn tim. Đồng thời tháo bỏ nhẫn, vòng, giày dép ở vùng bị cắn để tránh chèn ép khi sưng nề.

Vết thương có thể được rửa nhẹ bằng nước sạch và xà phòng. Với một số loại rắn hổ, có thể băng ép vừa phải kết hợp bất động để làm chậm sự lan truyền của nọc độc. Sau đó, nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất.

Nếu người bệnh có dấu hiệu khó thở, cần hỗ trợ hô hấp ngay và gọi cấp cứu.

2. Những sai lầm nguy hiểm cần tránh

Nhiều cách sơ cứu truyền miệng tưởng như “cứu mạng” lại rất nguy hiểm. Tuyệt đối không dùng dây, vải hoặc bất kỳ vật gì buộc chặt phía trên vết cắn để chặn máu, vì có thể làm phần tay chân bị thiếu máu, dẫn đến hoại tử, thậm chí phải cắt bỏ. Khi tháo ra, nọc độc có thể dồn ồ ạt về tim, gây sốc nguy hiểm.

Ngoài ra, không rạch, chích hay hút nọc độc vì không có hiệu quả mà còn làm vết thương nặng hơn. Không chườm đá, không đắp lá hay dùng thuốc dân gian vì dễ gây nhiễm trùng. Cũng không nên cố bắt hoặc giết rắn vì có thể khiến người bị cắn thêm lần nữa.

3. Chủ động phòng tránh rắn cắn

Để giảm nguy cơ bị rắn cắn, người dân nên mang giày cao cổ, mặc quần dài khi đi vào khu vực cây cỏ rậm rạp hoặc ban đêm. Luôn sử dụng đèn khi đi trong bóng tối và tránh tiếp xúc, trêu chọc rắn.

Nhà ở cần giữ vệ sinh, tránh để đống rác, gạch vụn - nơi rắn dễ trú ẩn. Khi gặp rắn, tốt nhất nên giữ khoảng cách an toàn và rời đi.