Việc ngập đầu nhưng tôi không muốn làm, có cách nào lấy lại động lực?

Câu hỏi

Chào BS,

Đột nhiên tôi rơi vào tình trạng công việc thì ngập đầu mà chán ngán ko muốn làm gì. Đã lâu rồi tôi gặp lại cảm giác này. Tôi ăn uống đầy đủ, thể trạng tốt, khám sức khỏe định kỳ kết quả bình thường. Tôi phải làm gì để nhanh chóng ra khỏi cảm giác này?

Trả lời

Chào bạn,

Cảm giác “việc vẫn còn nhưng không còn muốn làm”, chán ngán kéo dài dù sức khỏe thể chất bình thường là tình trạng rất nhiều người trưởng thành gặp phải, đặc biệt là những người làm việc có trách nhiệm, quen tự ép mình cố gắng trong thời gian dài. Điều này không đồng nghĩa với yếu đuối hay có vấn đề nghiêm trọng, nhưng cũng không nên xem nhẹ.

Trong nhiều trường hợp, đây là dấu hiệu của mệt mỏi tinh thần tích lũy hoặc burnout mức độ nhẹ đến trung bình. Não bộ khi phải duy trì căng thẳng, áp lực hoặc đơn điệu quá lâu sẽ tự “kéo phanh” bằng cách làm giảm động lực. Vì vậy dù cơ thể vẫn khỏe, ăn ngủ không quá kém, bạn vẫn thấy trống rỗng, ngại bắt đầu, làm việc chỉ vì nghĩa vụ chứ không còn cảm giác hứng thú.

Điều quan trọng đầu tiên là bạn đừng cố ép mình “phải hết chán ngay”. Càng ép, não càng phản kháng. Thay vào đó, hãy cho phép bản thân thừa nhận: “Mình đang mệt về mặt tinh thần”. Chỉ riêng việc gọi đúng tên trạng thái này đã giúp giảm áp lực rất nhiều.

Để thoát ra nhanh hơn, bạn nên bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhưng có tác động trực tiếp lên não, thay vì chờ cảm xúc quay lại rồi mới hành động. Ví dụ, hãy tạm thời chia nhỏ công việc đến mức rất dễ bắt đầu, làm trong thời gian ngắn (15–20 phút) rồi nghỉ.

Não bộ thường lấy lại động lực sau khi hành động, chứ không phải trước đó. Đồng thời, nên xen vào ngày làm việc những hoạt động “không vì mục tiêu” như đi bộ chậm, nghe nhạc, làm việc tay chân đơn giản - những thứ giúp hệ thần kinh được nghỉ thật sự.

Một điểm rất hay bị bỏ qua là thiếu sự mới mẻ tinh thần, chứ không phải thiếu năng lượng. Nếu nhiều tháng liền sinh hoạt, làm việc, suy nghĩ theo cùng một nhịp, não sẽ rơi vào trạng thái ì. Chỉ cần thay đổi môi trường làm việc, thay khung giờ sinh hoạt cuối tuần, học một kỹ năng rất nhỏ hoặc tiếp xúc với một nhóm người mới cũng có thể giúp cảm giác “tắt lửa” được cải thiện.

Nếu tình trạng này đã kéo dài nhiều tuần, kèm theo cảm giác trống rỗng, dễ cáu, mất hứng thú với cả những điều từng thích, hoặc cảm giác buồn không rõ lý do, bạn nên cân nhắc trao đổi trực tiếp với bác sĩ tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần. Không phải để “dán nhãn bệnh”, mà để được đánh giá xem bạn đang ở ngưỡng stress, rối loạn thích nghi hay trầm cảm nhẹ, từ đó có hướng hỗ trợ phù hợp. Can thiệp sớm thường giúp hồi phục nhanh hơn rất nhiều.

Tóm lại, tình trạng của bạn không hiếm và không bất thường, nhưng là tín hiệu cho thấy tinh thần đang cần được chăm sóc nghiêm túc, giống như cơ thể khi mệt. Bạn không cần phải “gắng thêm”, mà cần điều chỉnh cách sống và cách làm việc để não được hồi phục. 

Thân mến.

Câu hỏi liên quan

• Sau khi hiến máu có cần hoãn chích vắc xin không?
• Hồi hộp, tức ngực trái kèm đau đầu: Dấu hiệu bệnh gì, nên khám ở đâu?
• Mất phần thịt đầu ngón tay cái, có thể phẫu thuật ghép thịt được không?