Vì sao trẻ nhỏ bám mẹ, sợ người lạ sau khi thay đổi môi trường sống?

Câu hỏi

Con gái tôi 32 tháng tuổi. Do ba mẹ đi làm xa nên từ lúc vài tháng tuổi bé sống ở quê với ông bà. Gần đây, mang con lên sống chung với ba mẹ. Ở nhà với ba mẹ, bé vẫn sinh hoạt bình thường, nói chuyện vui chơi rất nhiều. Nhưng đi học thì bé không nói chuyện với ai, cô giáo gọi thì dạ nhưng không nói gì nữa, cô bảo làm theo cô thì có lúc làm, có lúc không.

Tôi hay cho đi siêu thị, công viên, các chỗ đông người chơi cho bé quen thì bé vẫn chơi bình thường, nhưng khi có người lạ đến gần, nhìn hay nói chuyện thì bé khóc thét lên. Đi đâu có người lạ lại khóc và ôm mẹ kiểu hoảng loạn. Bác sĩ cho tôi hỏi, bé như vậy có bị vấn đề gì về tâm lý không?

Trả lời

Chào bạn,

Qua những gì bạn mô tả, con gái của bạn vẫn nói chuyện, vui chơi và tương tác bình thường với ba mẹ, nhưng lại thu mình, ít giao tiếp ở môi trường mới và sợ người lạ. Đây là tình huống khá thường gặp ở trẻ nhỏ khi trải qua thay đổi lớn về môi trường sống và người chăm sóc, chưa hẳn là dấu hiệu bệnh lý tâm lý.

Trước đây bé sống với ông bà từ rất sớm, nên ông bà chính là “vùng an toàn” của trẻ. Khi chuyển lên sống cùng ba mẹ và bắt đầu đi học, bé phải thích nghi đồng thời với nhiều thay đổi: người chăm sóc mới, không gian mới, bạn bè mới và quy tắc sinh hoạt khác. Ở độ tuổi này, trẻ chưa có khả năng diễn đạt cảm xúc rõ ràng nên phản ứng bằng cách bám mẹ, né tránh người lạ hoặc im lặng trong môi trường tập thể. Điều này thường được gọi là giai đoạn lo âu chia tách hoặc nhút nhát do thích nghi.

Điểm tích cực là bé vẫn giao tiếp tốt với người thân, biết đáp lời cô giáo và vẫn chơi bình thường ở nơi đông người khi cảm thấy an toàn. Những dấu hiệu này cho thấy khả năng ngôn ngữ và phát triển xã hội cơ bản của bé vẫn ổn.

Ba mẹ có thể hỗ trợ con bằng cách:

- Cho bé thời gian làm quen dần, không ép phải nói chuyện ngay với người lạ.

- Tạo thói quen đưa đón đều đặn để bé cảm thấy ổn định.

- Trao đổi với cô giáo để cô tiếp cận bé nhẹ nhàng, ưu tiên chơi song song thay vì yêu cầu giao tiếp nhiều.

- Khen ngợi khi bé có những tương tác nhỏ với người khác để tăng tự tin.

Thông thường, sau vài tuần đến vài tháng thích nghi, trẻ sẽ cởi mở hơn. Tuy nhiên, bạn nên đưa bé đi khám chuyên khoa tâm lý nhi nếu xuất hiện các dấu hiệu như: không giao tiếp mắt, không đáp lời người thân, chậm nói rõ rệt hoặc ngày càng thu mình nhiều hơn.

Thân mến.

Câu hỏi liên quan

• Bé bị tan máu bẩm sinh có thể ghép tế bào gốc không, chi phí ra sao?
• Nằm liệt do đứt tủy sống, nếu ghép tủy có đi lại được không?
• Đang đau dạ dày có được uống thuốc trị mụn không?