Đã tiêm vắc xin não mô cầu, tiếp xúc ca bệnh vẫn cần theo dõi
Bệnh do não mô cầu có thể chuyển nặng chỉ trong vài giờ, gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và suy đa cơ quan. Người đã tiêm vắc xin vẫn cần được đánh giá khi tiếp xúc gần với ca bệnh hoặc có triệu chứng nghi ngờ, không chờ xuất hiện ban xuất huyết mới đi khám.
Theo ThS.BS Trần Đăng Ninh - Trung tâm Vắc xin và Y học du lịch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Dù không phổ biến, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Đáng lưu ý, người khỏe mạnh mang vi khuẩn trong vùng mũi họng nhưng không có triệu chứng vẫn có thể lây cho người khác.
Tiếp xúc gần, kéo dài làm tăng nguy cơ lây bệnh
Hai thể bệnh xâm lấn nguy hiểm của não mô cầu là viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng lớp màng bao quanh não, tủy sống hoặc xâm nhập vào máu, dẫn đến sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan.
Bệnh có thể chuyển nặng trong vài giờ đến 24 giờ. Người sống sót có thể chịu di chứng lâu dài như tổn thương thần kinh, tổn thương mô nghiêm trọng, thậm chí phải cắt cụt chi.
Não mô cầu lây qua dịch tiết mũi họng khi tiếp xúc gần. Môi trường kín, đông đúc, có tiếp xúc gần kéo dài như nhà trẻ, ký túc xá, trường nội trú hoặc doanh trại tạo điều kiện thuận lợi cho lây truyền. Tiếp xúc thoáng qua thông thường có nguy cơ thấp hơn.
Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh, nhưng những nhóm cần chú ý gồm trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 1 tuổi; thanh thiếu niên; người thiếu hụt bổ thể hoặc dùng thuốc ức chế bổ thể; người cắt lách, teo lách, nhiễm HIV và người tiếp xúc gần với ca bệnh.
Không chờ ban xuất huyết mới đi khám
Biểu hiện bệnh có thể chưa rõ ràng ở giai đoạn đầu. Một số người chỉ có biểu hiện viêm họng, nhưng sau đó nhanh chóng tiến triển thành viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc đồng thời cả hai.
Ban xuất huyết, nhất là các nốt sẫm màu hoặc có dấu hiệu hoại tử, là biểu hiện đặc biệt đáng lưu ý vì có thể liên quan đến nhiễm khuẩn huyết nặng.
Tuy nhiên, không nên chờ đến khi nổi ban mới đưa người bệnh đi khám. Khi có triệu chứng nghi ngờ, sức khỏe xấu đi nhanh hoặc có tiền sử tiếp xúc gần với ca bệnh, cần đến cơ sở y tế để được đánh giá.
BS.CK1 Chu Xuân Anh - Khoa Bệnh lây đường máu, kiêm Giám đốc Trung tâm Vắc xin và Y học du lịch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, người đã tiêm đầy đủ vắc xin vẫn cần khám và theo dõi chặt chẽ khi có phơi nhiễm hoặc triệu chứng nghi ngờ.
Tiêm vắc xin, không tự uống kháng sinh dự phòng
Vắc xin là biện pháp quan trọng giúp phòng bệnh do não mô cầu. Các vắc xin có phạm vi bảo vệ khác nhau, trong đó có nhóm B và các nhóm A, C, W, Y. Người dân cần được tư vấn lựa chọn và tiêm đủ lịch phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và nguy cơ phơi nhiễm.
Tiêm chủng không bảo vệ tuyệt đối. Khi xuất hiện ca bệnh trong gia đình, lớp học hoặc nơi ở tập thể, cần thông báo cho y tế địa phương để được hướng dẫn xác định người tiếp xúc gần, theo dõi sức khỏe và đánh giá nhu cầu dùng kháng sinh dự phòng.
Không phải ai ở cùng lớp hoặc cùng nơi làm việc cũng mặc nhiên cần uống thuốc. Người dân không tự mua kháng sinh để dự phòng, tránh sử dụng không cần thiết và nguy cơ gây hại.
Bên cạnh tiêm chủng, cần duy trì rửa tay, che miệng khi ho, đeo khẩu trang, giữ phòng thông thoáng và không dùng chung vật dụng tiếp xúc với nước bọt. Hạn chế tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh.
Người chuẩn bị đến khu vực lưu hành bệnh nên được tư vấn y học du lịch trước chuyến đi ít nhất 4-6 tuần để chủ động các biện pháp phòng ngừa phù hợp.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
