Canxi sau sinh đúng và đủ: Giúp mẹ khỏe, nuôi con tốt

1. Bổ sung canxi trong giai đoạn hậu sản có gì khác so với khi mang thai?

Nhu cầu canxi của phụ nữ sau sinh, đặc biệt là những mẹ đang cho con bú, có gì khác biệt so với phụ nữ bình thường? Nếu không đáp ứng đủ nhu cầu này, cơ thể người mẹ sẽ “bù đắp” bằng những cơ chế nào và hệ quả lâu dài có thể ra sao?

BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên - Bệnh viện Từ Dũ trả lời: Việc bổ sung canxi cho phụ nữ trong giai đoạn mang thai và giai đoạn hậu sản về cơ bản có nhiều điểm tương đồng. Tuy nhiên, giữa hai giai đoạn này vẫn tồn tại một số khác biệt quan trọng mà phụ nữ cần lưu ý.

Trước hết là nhu cầu canxi trong giai đoạn hậu sản thường cao hơn so với bình thường. Ở phụ nữ mang thai, nhu cầu canxi trung bình vào khoảng 1.000-1.300 mg mỗi ngày. Tuy nhiên, trong giai đoạn sau sinh, đặc biệt khi người mẹ nuôi con bằng sữa mẹ, mỗi ngày cơ thể phải cung cấp khoảng 300 mg canxi qua sữa cho trẻ. Điều này khiến nhu cầu canxi của phụ nữ trong giai đoạn hậu sản tăng lên so với thông thường.

Bên cạnh đó, cơ thể phụ nữ sau sinh cũng nhạy cảm hơn do những thay đổi lớn về nội tiết và sinh lý. Nhiều phụ nữ gặp phải các vấn đề trong giai đoạn này. Chẳng hạn, nếu chế độ ăn uống quá kiêng khem sau sinh, tình trạng táo bón là vấn đề khá thường gặp. Ngoài ra, không ít phụ nữ chia sẻ với bác sĩ rằng khi bổ sung canxi lại cảm thấy khó hấp thu, dễ gây táo bón hoặc cảm giác khó chịu.

Như vậy, có thể thấy hai điểm khác biệt quan trọng trong việc bổ sung canxi ở giai đoạn hậu sản. Thứ nhất là nhu cầu canxi cao hơn so với bình thường do cơ thể phải cung cấp thêm canxi cho trẻ qua sữa mẹ. Thứ hai là khả năng hấp thu của cơ thể trong giai đoạn này có thể nhạy cảm hơn, phần nào liên quan đến những thay đổi nội tiết khi phụ nữ chuyển từ thời kỳ mang thai sang hậu sản.

Chính vì vậy, trong giai đoạn sau sinh, việc lựa chọn các dạng bổ sung canxi phù hợp, dễ hấp thu và thân thiện với cơ thể là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn mà còn góp phần hạn chế các triệu chứng khó chịu như táo bón khi sử dụng các sản phẩm bổ sung.

2. Lựa chọn và sử dụng canxi đúng cách trong giai đoạn hậu sản

Khi lựa chọn bổ sung canxi cho phụ nữ sau sinh, bác sĩ thường dựa trên những nguyên tắc nào để đảm bảo vừa hiệu quả, vừa an toàn? Những yếu tố như khả năng hấp thu, dung nạp và tác dụng phụ cần được cân nhắc ra sao ạ?

BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên trả lời: Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại canxi khác nhau, bao gồm cả dạng thuốc và thực phẩm chức năng. Ngoài ra, canxi cũng được chia thành nhiều nhóm như canxi hữu cơ và canxi vô cơ, vì vậy phụ nữ sau sinh có khá nhiều lựa chọn khi cần bổ sung dưỡng chất này.

Theo các bác sĩ, yếu tố đầu tiên cần quan tâm khi lựa chọn sản phẩm bổ sung canxi là hàm lượng canxi. Đây là thông tin rất quan trọng bởi khi sử dụng một viên thuốc hay một sản phẩm bổ sung, người dùng cần biết mình đang bổ sung bao nhiêu miligam canxi để đảm bảo đáp ứng đúng nhu cầu của cơ thể.

Bên cạnh hàm lượng, các bác sĩ sản phụ khoa cũng đặc biệt chú ý đến khả năng hấp thu canxi của cơ thể. Ví dụ, giữa canxi vô cơ và canxi hữu cơ sẽ có sự khác biệt nhất định. Một số loại canxi hữu cơ có cấu trúc tinh thể nhỏ có thể giúp cơ thể hấp thu tốt hơn. Hiện nay, một số sản phẩm còn được thiết kế với cấu trúc gần giống thành phần của xương, không chỉ chứa canxi mà còn có thêm phospho và các vi chất khác, nhờ đó có thể hỗ trợ quá trình hấp thu hiệu quả hơn.

Theo kinh nghiệm của các bác sĩ sản phụ khoa, nhiều phụ nữ khi sử dụng canxi hữu cơ thường cảm thấy dễ chịu hơn so với canxi vô cơ. Một trong những lý do là các loại canxi vô cơ thường cần acid dạ dày để hấp thu, vì vậy đôi khi phải sử dụng với hàm lượng cao hơn để đạt hiệu quả mong muốn.

Ngoài việc lựa chọn loại canxi phù hợp, cách uống canxi cũng là yếu tố rất quan trọng. Trong thực tế, nhiều phụ nữ sau sinh thường bận rộn chăm sóc em bé nên dễ quên uống thuốc. Chu kỳ sinh hoạt của người mẹ cũng thường thay đổi theo giờ ngủ – thức của trẻ. Vì vậy, nhiều người thường thắc mắc liệu có thể uống canxi vào buổi tối hay không.

Theo khuyến cáo của các bác sĩ sản phụ khoa, thời điểm bổ sung canxi phù hợp nhất là vào buổi sáng hoặc buổi trưa, tốt nhất nên uống trước 15 giờ chiều. Phụ nữ sau sinh không nên uống canxi vào buổi tối và cần uống đủ nước khi sử dụng các sản phẩm bổ sung canxi.

Một yếu tố quan trọng khác là bổ sung các vi chất giúp tăng hấp thu canxi. Nếu chỉ bổ sung canxi đơn thuần, khả năng hấp thu của cơ thể có thể không đạt hiệu quả tối ưu. Trong đó, vitamin D là yếu tố đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình hấp thu canxi.

Trước đây, nhiều người thường được khuyên phơi nắng để cơ thể tổng hợp vitamin D. Tuy nhiên, với điều kiện khí hậu nóng và cường độ nắng cao như ở Việt Nam, việc phơi nắng kéo dài đôi khi không thuận tiện đối với nhiều phụ nữ. Vì vậy, hiện nay có những sản phẩm bổ sung canxi đã kết hợp sẵn vitamin D với hàm lượng phù hợp trong cùng một viên uống, giúp việc bổ sung dưỡng chất trở nên đơn giản và hỗ trợ cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn.

3. MCHA - Dạng canxi có cấu trúc gần giống xương tự nhiên

Hiện nay, trên thị trường có nhiều dạng canxi khác nhau. Bác sĩ có thể giúp khán giả hiểu rõ sự khác biệt giữa canxi vô cơ và canxi hữu cơ, đặc biệt là canxi hữu cơ có nguồn gốc tự nhiên như MCHA, trong việc hấp thu và phù hợp với cơ thể phụ nữ sau sinh ạ?

BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên trả lời: Hiện nay, trong lĩnh vực bổ sung canxi, nhiều người thường nhắc đến thuật ngữ MCHA. Đây là một dạng canxi có cấu trúc gần giống với cấu trúc xương tự nhiên và được chiết xuất từ nguồn tự nhiên.

Nhờ đặc điểm này, MCHA có khả năng hấp thu tốt hơn so với các loại canxi vô cơ. Ngoài ra, trong các sản phẩm chứa MCHA thường đã có sự phối hợp sẵn giữa canxi với phospho và một số vi chất khác, giúp cơ thể được bổ sung dưỡng chất một cách cân bằng hơn.

4. Vai trò của vitamin D và vitamin K trong quá trình hấp thu canxi

Trong hành trình hồi phục sau sinh, vai trò của vitamin D và vitamin K khi đi cùng canxi quan trọng ra sao, đặc biệt trong việc đưa canxi vào xương đúng chỗ, hạn chế lắng đọng sai vị trí, thưa BS?

BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên trả lời: Có hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng hấp thu canxi của cơ thể. Yếu tố thứ nhất là vitamin D, giúp canxi được hấp thu tốt hơn qua đường tiêu hóa. Có thể hình dung vitamin D giống như một “chất vận chuyển”, hỗ trợ đưa canxi từ hệ tiêu hóa vào cơ thể.

Bên cạnh đó, vitamin K cũng đóng vai trò rất quan trọng. Vitamin K giúp định hướng để canxi được đưa đến đúng vị trí cần thiết, đặc biệt là vào hệ xương. Đây là một khái niệm tương đối mới đối với nhiều người.

Thực tế, sau khi được hấp thu vào cơ thể, canxi có thể phân bố ở nhiều vị trí khác nhau. Tuy nhiên, mục tiêu quan trọng nhất là giúp canxi được đưa vào xương để phát huy vai trò trong việc duy trì và bảo vệ sức khỏe hệ xương. Vì vậy, khi bổ sung canxi đúng và đầy đủ, kết hợp với các vi chất cần thiết, cơ thể phụ nữ có thể nhận được nhiều lợi ích hơn trong việc bảo vệ sức khỏe xương.

5. Lời khuyên giúp phụ nữ vượt qua giai đoạn hậu sản một cách thoải mái

Bên cạnh việc bổ sung canxi, những yếu tố nào khác như chế độ ăn, vận động, phơi nắng… đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong hành trình hồi phục hệ xương khớp của mẹ sau sinh ạ?

BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên trả lời: Theo các bác sĩ sản phụ khoa, việc tư vấn để phụ nữ trải qua giai đoạn hậu sản một cách thoải mái và nhẹ nhàng là điều rất quan trọng. Sau sinh, người phụ nữ phải đối mặt với nhiều thay đổi và khó khăn khác nhau. Vì vậy, điều đầu tiên cần lưu ý là bổ sung canxi đúng và đủ, đồng thời kết hợp với các dưỡng chất cần thiết khác. Điều này bao gồm việc duy trì chế độ ăn đủ đạm, đủ rau xanh và uống đủ nước để hỗ trợ cơ thể phục hồi.

Trong giai đoạn hậu sản, nhiều phụ nữ thường lo lắng về các vấn đề như mất sữa, mất ngủ hoặc mong muốn nhanh chóng giảm cân để trở lại vóc dáng trước khi mang thai. Những áp lực này khiến phụ nữ sau sinh phải đối mặt với nhiều căng thẳng khác nhau.

Về cách bổ sung canxi, để cơ thể hấp thu tốt hơn trong giai đoạn hậu sản, các bác sĩ thường khuyên phụ nữ chia nhỏ liều canxi trong ngày. Ví dụ, có thể bổ sung khoảng 500 mg canxi vào buổi sáng và 500 mg vào buổi trưa. Cách sử dụng này giúp cơ thể dễ hấp thu hơn và cũng tạo cảm giác dễ chịu hơn đối với những người không quen uống thuốc.

Bên cạnh đó, quan niệm về việc “nằm ổ” sau sinh cũng đã có nhiều thay đổi. Trước đây, nhiều người cho rằng phụ nữ sau sinh cần ở trong phòng kín suốt một tháng để tránh gió và tránh lạnh. Tuy nhiên, theo quan điểm hiện đại, điều này không còn phù hợp. Ngày nay, phụ nữ sau sinh có thể sinh hoạt linh hoạt hơn, thậm chí có thể ở phòng máy lạnh, ra ngoài hít thở không khí trong lành hoặc đưa em bé ra ngoài tắm nắng.

Việc phơi nắng có thể hỗ trợ cơ thể tổng hợp vitamin D, nhưng giá trị của việc ra ngoài còn nằm ở chỗ giúp phụ nữ thư giãn tinh thần và cải thiện sức khỏe tổng thể. Thay vì phải nằm trong phòng kín suốt một tháng, phụ nữ hoàn toàn có thể ra ngoài, ăn uống đầy đủ và duy trì sinh hoạt hợp lý.

Thực tế cho thấy hiện nay nhiều phụ nữ sau sinh vẫn giữ được sự năng động, khỏe mạnh và nhanh chóng lấy lại vóc dáng. Điều này có được nhờ chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động phù hợp và đặc biệt là bổ sung đầy đủ dưỡng chất, trong đó có canxi, trong giai đoạn hậu sản.

>>> Đọc thêm phần 1: Chuột rút, mất ngủ, rụng tóc sau sinh có thể là lời cảnh báo thiếu canxi

>>> Đọc thêm phần 3: Những thắc mắc thường gặp khi bổ sung canxi sau sinh

Trân trọng cảm ơn BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên và Thuốc Canxi Hữu Cơ Úc NextG-Cal đã đồng hành cùng AloBacsi thực hiện series “Canxi đúng chuẩn - Mẹ tròn năng lượng, con vững tương lai”, livestream giải mã các vấn đề xoay quanh việc bảo vệ xương khỏe cho người phụ nữ cũng như cách để canxi hấp thu tối ưu nhất.