Bệnh viện Thống Nhất: Từ truyền thống Anh hùng đến ước vọng kiến tạo mô hình lão khoa toàn diện cho dân số già

Sáng 26/2/2026, Trung tâm Y học Tái tạo và Phục hồi cùng Đơn vị Thẩm mỹ nội khoa chính thức khai trương - một mốc son đáng ghi nhận trong hành trình phát triển của Bệnh viện Thống Nhất.

Nhìn lại các cột mốc gần đây, có thể thấy đây không phải là một bước đi đơn lẻ, mà nằm trong một nhịp đầu tư được triển khai theo từng lớp, có tính toán rõ ràng: tháng 12/2025, bệnh viện khởi công Trung tâm y tế chất lượng cao với tổng mức đầu tư hơn 785 tỷ đồng; tháng 10/2025, Trung tâm Răng Hàm Mặt kỹ thuật cao đi vào hoạt động với 12 ghế máy nha khoa hiện đại; tháng 2/2025, Khoa Da liễu - Miễn dịch dị ứng được thành lập; và từ ngày 10/12/2024, Khu Chẩn đoán hình ảnh kỹ thuật cao chính thức vận hành.

Ở bề mặt, đó là chuỗi mở rộng quy mô và nâng cấp cơ sở vật chất. Song, dưới lăng kính quản trị y tế, những sự kiện này còn đánh dấu một bước chuyển mình sâu rộng hơn: bệnh viện chính thức khởi động mô hình lão khoa toàn diện - nơi hạ tầng, công nghệ, nhân lực và quản trị không phát triển riêng lẻ, mà song hành và khớp với nhau như một bản thiết kế hoàn chỉnh, hướng đến chăm sóc người cao tuổi một cách toàn diện và bền vững.

Đó cũng chính là quá trình tái định vị năng lực: nâng chuẩn chẩn đoán, mở rộng các đơn vị điều trị - phục hồi, củng cố các nền tảng công nghệ cốt lõi để chuẩn bị cho bài toán lớn nhất của y tế hiện đại - quản lý bệnh mạn tính, bệnh đa cơ quan và các biến cố cấp tính ở người cao tuổi trong một hệ thống chăm sóc liên thông và bền vững.

Một cấu trúc đặc thù - hai sứ mệnh song hành

“Thống Nhất” - hơn cả một tên gọi, đó là một giá trị thiêng liêng. Thống nhất của non sông, khi bệnh viện ra đời trong bối cảnh lịch sử đặc biệt của đất nước. Thống nhất giữa các thế hệ thầy thuốc - từ lớp người đặt nền đến đội ngũ hôm nay. Thống nhất giữa truyền thống và hiện đại, giữa điều trị - đào tạo - nghiên cứu. Và trên hết, thống nhất trong lý tưởng phụng sự.

Giá trị này không dừng ở biểu tượng. Nó thể hiện trong cách bệnh viện vững triết lý: dù mở rộng quy mô và cập nhật công nghệ, Thống Nhất vẫn nhất quán với nguyên tắc lấy người bệnh làm trung tâm và coi y đức là gốc rễ - thứ giúp một hệ thống y tế đứng vững trước những biến động về nguồn lực, chính sách và công nghệ.

Ngày mới thành lập, Bệnh viện Thống Nhất chỉ có 400 giường bệnh. Hôm nay, quy mô đã mở rộng lên khoảng 1.200 giường, với 33 khoa lâm sàng, 8 khoa cận lâm sàng, 11 phòng chức năng, 7 trung tâm, 1 viện nghiên cứu và 1 tạp chí khoa học. Gần 1.300 cán bộ viên chức đang đảm nhiệm nhiệm vụ chính trị đặc biệt: bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho cán bộ trung cao cấp của Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang - trong đó có phòng bảo vệ sức khỏe cho cán bộ diện Trung ương quản lý phía Nam và khoa điều trị cán bộ cao cấp.

Song hành với nhiệm vụ đặc thù ấy, bệnh viện đồng thời là điểm tựa y tế cho người dân với hệ thống chuyên khoa toàn diện, chuyên sâu cả nội và ngoại khoa - nổi bật là lão khoa, tim mạch, tim mạch can thiệp, đột quỵ, thận - lọc máu, cơ xương khớp và phẫu thuật nội soi.

Từ thực tế hoạt động, có thể thấy Bệnh viện Thống Nhất đang đảm nhiệm hai vai trò song song trong mô hình “đa tầng chức năng”: vừa thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho cán bộ cấp cao, vừa là bệnh viện tuyến cuối phục vụ người dân. Đây là một cấu trúc không đơn giản. Một mặt phải bảo đảm tiêu chuẩn rất cao về an toàn, chất lượng và bảo mật; mặt khác phải đáp ứng nhu cầu điều trị ngày càng lớn và đa dạng của cộng đồng. Chính “áp lực kép” ấy đòi hỏi bệnh viện không ngừng hoàn thiện cách tổ chức và vận hành để thích ứng và phát triển.

Giữ vững bản sắc trong hành trình đổi mới

Di sản ấy được gây dựng qua nhiều thế hệ lãnh đạo và thầy thuốc - từ AHLĐ.TTND GS.TS Nguyễn Thiện Thành, TTƯT Phạm Đoàn Duyên, AHLĐ.TTND.GS.TSKH Nguyễn Mạnh Phan, PGS.TS Trần Chí Liêm… đến các thế hệ tiếp nối như TTND.GS.TS Nguyễn Đức Công, PGS.TS.BS Hồ Thượng Dũng, TTƯT.PGS.TS Lê Văn Quang, TTND.BS.CK2 Nguyễn Ngọc Quế, TTND.TS.BS.CK2 Lê Thị Hòa Bình, TTƯT.BS.CK2 Nguyễn Thị Lan Hương… Từ nền tảng ấy hình thành một “chất Thống Nhất”: kiến thức là nền tảng, y đức là gốc rễ, và người bệnh luôn ở vị trí trung tâm của mọi quyết định chuyên môn.

Ở giai đoạn hiện tại - khi bệnh viện bước vào chu kỳ phát triển mạnh cả về hạ tầng, chuyên môn và chuyển đổi số - TTND.PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, khẳng định giá trị cốt lõi của bệnh viện là: “Thống Nhất - Trách nhiệm - Tình người”. Ông nhấn mạnh đây là sợi chỉ đỏ xuyên suốt năm thập kỷ: thống nhất trong lý tưởng, trách nhiệm trong hành động và tình người trong từng quyết định chuyên môn.

TTƯT.PGS.TS.BS Đỗ Kim Quế, Phó Giám đốc Bệnh viện nhìn nhận, hành trình phát triển Bệnh viện Thống Nhất là sự kết hợp giữa di sản và đổi mới. Ông dẫn lại bức tranh quy mô: từ 300-400 giường đầu những năm 2000 đến mức phục vụ trung bình 1.200 bệnh nhân nội trú và 5.000 lượt khám ngoại trú mỗi ngày hiện nay. Song hành với quy mô là bước chuyển mạnh về cơ sở vật chất và công nghệ: Trung tâm Kỹ thuật cao với MRI 3.0 Tesla, CT Spectral, DSA tích hợp AI; các khoa Xét nghiệm, Vi sinh, Huyết học đạt chuẩn ISO; Giải phẫu bệnh phát triển với hóa mô miễn dịch, sinh học phân tử, xét nghiệm gene.

Trong khi đó, TTƯT.PGS.TS.BS Võ Thành Toàn, Phó Giám đốc bệnh viện bày tỏ rằng, nếu hạ tầng là “khung xương” thì con người là “linh hồn”. Thống Nhất tự hào về một tập thể đoàn kết, tận tâm; hầu hết bác sĩ, dược sĩ đạt trình độ sau đại học. Một hệ thống hiện đại chỉ thực sự vận hành hiệu quả khi đội ngũ đủ chuyên môn và cùng chung văn hóa.

Và chính từ ba trụ cột này: bản sắc Thống Nhất, con người và công nghệ - bước chuyển sang mô hình lão khoa toàn diện không phải là một quyết định đột ngột, mà là sự tiếp nối tự nhiên của một hành trình đã được chuẩn bị từ nhiều năm trước.

6 trụ cột cho mô hình lão khoa toàn diện

Điều đó được cụ thể hóa qua 6 mũi nhọn chuyên môn. Ở nhiều bệnh viện, khái niệm “mũi nhọn” thường đồng nghĩa với chuyên khoa có kỹ thuật cao hoặc đạt nhiều thành tích. Nhưng tại Bệnh viện Thống Nhất, 6 mũi nhọn hiện nay không được xây dựng theo logic “khoa mạnh - khoa yếu”, mà theo một cấu trúc có tính chiến lược: xử lý bệnh lý phức hợp của người cao tuổi trong một mô hình quản trị liên ngành.

Điểm mấu chốt nằm ở chỗ: dân số già không tạo ra những bệnh đơn lẻ. Người cao tuổi đến bệnh viện không chỉ vì một cơn đau tim, một cơn đột quỵ hay một đợt suy thận. Họ đến với đa bệnh nền, đa nguy cơ và đa tổn thương. Vì vậy, nếu mỗi chuyên khoa hoạt động độc lập, hệ thống sẽ rời rạc; còn nếu được thiết kế như các trụ cột liên kết, chúng tạo thành một cấu trúc chăm sóc tích hợp.

Chính trong tư duy đó, Tim mạch không chỉ là chuyên khoa điều trị bệnh tim mà được tổ chức như một trung tâm kiểm soát nguy cơ toàn hệ thống: quản lý tăng huyết áp, suy tim mạn, rung nhĩ, xơ vữa mạch vành, đồng thời liên thông với đột quỵ và thận. Khi tim mạch được đặt vào vị trí “đầu mối nguy cơ”, bệnh viện đang vận hành một mô hình quản trị dự phòng thay vì chỉ can thiệp sự cố.

Đột quỵ, với chuẩn Kim cương của Hội Đột quỵ Thế giới, bệnh viện tổ chức quy trình: từ cấp cứu tiền viện, hình ảnh học tức thời, can thiệp nội mạch, đến phục hồi chức năng và phòng ngừa tái phát, trở thành một chuỗi quản trị liên tục. Điều này thể hiện rõ tư duy hệ thống: bệnh không kết thúc khi bệnh nhân qua khỏi cơn nguy kịch, mà chỉ chuyển sang giai đoạn quản lý rủi ro dài hạn.

Thận - Lọc máu và ghép tạng cho thấy một lớp chiến lược khác: quản trị bệnh mạn tính và suy tạng. Tỷ lệ thành công 100% trong ghép thận không chỉ phản ánh năng lực phẫu thuật, mà cho thấy sự đồng bộ giữa xét nghiệm miễn dịch, gây mê hồi sức, theo dõi hậu ghép và kiểm soát biến chứng. Khi chuẩn bị tiến tới ghép gan, bệnh viện thực chất đang mở rộng khả năng xử lý đa cơ quan - điều thiết yếu trong lão khoa, nơi suy tim, suy thận và suy gan có thể tồn tại song song.

Cơ xương khớp và mô hình FLS là ví dụ rõ nhất của tư duy phòng ngừa hệ thống. Một ca gãy xương ở người cao tuổi có thể kéo theo chuỗi biến cố: nằm lâu, viêm phổi, suy tim, mất khả năng tự chủ. Bằng cách xây dựng FLS đạt chuẩn quốc tế, bệnh viện chuyển trọng tâm từ “điều trị chấn thương” sang “ngăn chặn vòng xoáy suy giảm chức năng”. Đây là một quyết định chiến lược về quản trị chất lượng sống, không chỉ về chuyên môn cơ xương khớp.

Trong khi đó, Chẩn đoán hình ảnh và cận lâm sàng chuẩn hóa ISO đóng vai trò nền tảng dữ liệu. MRI 3.0 Tesla, CT Spectral, DSA tích hợp AI không chỉ nâng cao độ chính xác chẩn đoán; quan trọng hơn, chúng tạo ra khả năng tích hợp dữ liệu lâm sàng, hình ảnh và sinh học phân tử. Khi dữ liệu được số hóa và liên thông, bệnh viện tiến gần hơn đến y học chính xác - nơi quyết định điều trị dựa trên phân tầng nguy cơ và hồ sơ cá thể hóa. Đây là bước chuyển từ “y học phản ứng” sang “y học dự báo”.

Cuối cùng, Nghiên cứu khoa học, với sự ra đời của Viện Nghiên cứu Ứng dụng Khoa học Sức khỏe & Lão hóa (ARiHA) và Tạp chí Lão khoa đã trở thành trụ cột quản trị tri thức. Khi dữ liệu lâm sàng về người cao tuổi được phân tích, công bố và đối thoại quốc tế, Thống Nhất không chỉ điều trị từng bệnh nhân, mà tham gia định hình mô hình lão khoa phù hợp với cấu trúc dân số Việt Nam. Đây là bước chuyển từ bệnh viện điều trị sang bệnh viện dẫn dắt.

Điều quan trọng là các mũi nhọn này không đứng riêng lẻ. Chúng được nâng đỡ bởi hệ thống hạ tầng và công nghệ đã đầu tư trong một thế kỷ qua, tạo nên một cấu trúc liên thông: từ điều trị chuyên sâu, phục hồi chức năng đến nghiên cứu và dự báo nguy cơ.

Khi đặt 6 mũi nhọn trong định hướng “Tam giác Lão khoa” mà bệnh viện theo đuổi, cấu trúc trở nên rõ ràng, đó là: Điều trị chuyên sâu xử lý biến cố cấp tính và bệnh mạn đa cơ quan; Phục hồi và phòng ngừa giảm thiểu suy giảm chức năng; Nghiên cứu và dữ liệu định hướng chính sách và dự báo nguy cơ.

Và đó cũng chính là bước chuyển mình đáng chú ý nhất hiện nay: từ một bệnh viện điều trị tốt từng ca bệnh, Thống Nhất đang từng bước trở thành trung tâm có khả năng tổ chức và điều phối hệ thống chăm sóc người cao tuổi toàn diện - nơi mỗi quyết định chuyên môn đều được đặt trong bức tranh dài hạn của dân số già Việt Nam.

Tầm nhìn Trung tâm Lão khoa quốc gia

Trong tầm nhìn hai thập kỷ tới, Bệnh viện Thống Nhất đặt mục tiêu vươn lên thành Trung tâm Lão khoa Quốc gia - hội tụ lão khoa lâm sàng hiện đại, chăm sóc dài hạn dựa vào cộng đồng và công nghệ số, cùng nghiên cứu chính sách.

Để đứng vững trong kỷ nguyên mới, Bệnh viện sẽ tiếp tục đổi mới, bắt nhịp công nghệ y học, AI và Big Data: cập nhật kiến thức, phác đồ, ứng dụng công nghệ mới để nâng hiệu quả điều trị. Đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế với Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và Pháp… hướng đến môi trường điều trị thông minh, chuẩn quốc tế.

Người đứng đầu Bệnh viện Bình Dân - TTND.PGS.TS.BS Lê Đình Thanh nhìn nhận: “Hải trình của chúng tôi sẽ không dừng lại: mỗi ngày phải tốt hơn chính mình của ngày hôm qua; không chỉ điều trị bệnh, mà kiến tạo tương lai khỏe mạnh, nhân văn cho người Việt Nam”.

Nhìn lại hành trình đã qua, di sản lớn nhất của Thống Nhất là tinh thần phụng sự và sự thống nhất trong lý tưởng - từ thế hệ tiên phong đến đội ngũ hôm nay.

Trong dòng chảy y học hiện đại, khi công nghệ, trí tuệ nhân tạo và y học chính xác đang tái định nghĩa cách điều trị, Bệnh viện Thống Nhất càng cho thấy sự bứt phá táo bạo nhưng khoa học và nhân văn. Chuỗi khai trương, khởi công, nâng chuẩn chất lượng đến tầm nhìn lão khoa toàn diện cho thấy một hành trình phát triển hệ thống không ngừng, để thích ứng với thách thức lớn nhất của y tế Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới: dân số già.

Và có lẽ, đúng với tên của bệnh viện - “Thống Nhất” chính là lời hứa dài hạn: thống nhất giữa truyền thống và tương lai, giữa khoa học và nhân văn, giữa trách nhiệm và tình người - để mỗi bước phát triển đều hướng về một mục tiêu chung: chăm sóc con người một cách toàn diện và bền vững.

Nhân dịp Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, xin kính chúc tập thể y bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế Bệnh viện Thống Nhất luôn vững vàng, khỏe mạnh và giữ trọn ngọn lửa nghề - để tiếp tục viết tiếp hành trình phụng sự bằng tri thức, bằng y đức và bằng tình người.