Bệnh thận mạn nên ăn đạm động vật hay đạm thực vật?

Người bệnh thận mạn thường lo lắng nên “kiêng đạm” hay ăn thế nào cho đúng. Theo PGS.TS.BS Phạm Văn Bùi, điều quan trọng không phải là ăn càng ít càng tốt mà là ăn đủ và chọn đúng nguồn đạm, trong đó xu hướng hiện nay ưu tiên tăng đạm thực vật.

Trong suy nghĩ của nhiều người, khi bị bệnh thận là phải hạn chế đạm tối đa. Tuy nhiên, theo PGS.TS.BS Phạm Văn Bùi - Chủ tịch Hội Lọc máu TPHCM, cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác. Các hướng dẫn hiện nay không khuyến khích cắt giảm đạm quá mức mà nhấn mạnh việc lựa chọn nguồn đạm phù hợp, đặc biệt là tăng cường đạm thực vật.

Cụ thể, với bệnh nhân thận mạn, nhất là có kèm đái tháo đường và độ lọc cầu thận từ 30 ml/phút trở lên, chế độ ăn được khuyến cáo là giảm thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và tăng các nguồn đạm từ thực vật như đậu, hạt, rau củ.

Tuy nhiên, nhiều người lại lo ngại đạm thực vật chứa nhiều kali nên kiêng luôn, dẫn đến khẩu phần ăn nghèo nàn, thiếu chất. Theo PGS, đây là hiểu lầm khá phổ biến. Thực tế, đạm thực vật vẫn cần thiết, nhưng phải ăn đa dạng để đảm bảo đủ các axit amin cần thiết cho cơ thể.

PGS.TS.BS Phạm Văn Bùi - Chủ tịch Hội Lọc máu TPHCM

Khác với thịt cá - vốn cung cấp đầy đủ axit amin, đạm từ thực vật thường không “trọn vẹn” nếu chỉ ăn một loại. Vì vậy, người bệnh cần phối hợp nhiều nguồn như đậu, hạt, ngũ cốc, rau củ… để đảm bảo dinh dưỡng.

Việc hạn chế đạm động vật cũng có lý do rõ ràng. Khi ăn nhiều thịt, cơ thể sẽ tạo ra nhiều axit, trong khi thận lại là cơ quan xử lý các chất này. Ở người suy thận, khả năng đào thải kém, khiến axit tích tụ, làm bệnh tiến triển nhanh hơn và tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.

Ngoài ra, chế độ ăn nhiều thịt còn làm tăng các chất chuyển hóa có hại cho cơ thể, đặc biệt ở người bệnh thận mạn. Đây cũng là nguyên nhân khiến các bác sĩ ngày càng khuyến khích chuyển sang chế độ ăn “thiên về thực vật”.

Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh người bệnh không nên hiểu thành “càng ăn ít đạm càng tốt”. Nếu cắt giảm quá mức, cơ thể dễ rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng, đặc biệt nguy hiểm ở người có đái tháo đường vì có thể gây hạ đường huyết.

Theo khuyến cáo, lượng đạm khoảng 0,8g/kg cân nặng mỗi ngày là mức cần thiết để cơ thể hoạt động bình thường. Việc giảm đạm chỉ đặt ra khi bệnh tiến triển nặng hơn và cần có bác sĩ theo dõi.

“Không khuyến khích ăn nhiều, nhưng cũng không nên ăn thiếu. Quan trọng nhất vẫn là ăn đủ và cân đối”, PGS.TS.BS Phạm Văn Bùi lưu ý.