9 khuyến nghị mới nhất của Hội Tim mạch Hoa Kỳ về chế độ ăn tốt cho tim mạch

Tuyên bố khoa học năm 2026 của Hội Tim mạch Hoa Kỳ nhấn mạnh, chế độ ăn uống không lành mạnh là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tim mạch, đồng thời đưa ra các khuyến nghị mới dựa trên mô hình ăn uống toàn diện nhằm giảm nguy cơ xơ vữa, tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa.

Chế độ ăn uống không lành mạnh là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tim mạch và tử vong trên toàn cầu. Trong nhiều thập kỷ qua, các nghiên cứu đã chứng minh rằng chế độ ăn có ảnh hưởng trực tiếp đến xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường type 2. Tuyên bố khoa học mới năm 2026 của American Heart Association, cung cấp các khuyến nghị dựa trên bằng chứng mới nhất, tập trung vào mô hình ăn uống (dietary patterns) thay vì từng chất dinh dưỡng riêng lẻ.

Các nguyên tắc chính là:

1. Điều chỉnh năng lượng để duy trì cân nặng hợp lý: Cần cân bằng giữa năng lượng nạp vào và năng lượng tiêu hao, vì nếu dư thừa năng lượng sẽ dẫn đến béo phì, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường và bệnh thận.

2. Ăn nhiều rau và trái cây, đa dạng nguồn là thực phẩm cung cấp chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa, có liên quan với giảm nguy cơ tim mạch.

3. Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt: Thay gạo trắng, bột mì tinh chế bằng ngũ cốc nguyên cám giúp cải thiện đường huyết và giảm LDL-Cholesterol.

4. Lựa chọn các loại đạm (protein) lành mạnh

- Chuyển từ thịt sang nguồn thực vật (các loại đậu và hạt)

- Thường xuyên tiêu thụ cá và hải sản

- Chọn các sản phẩm sữa ít béo hoặc không béo thay vì sữa nguyên kem

- Nếu sử dụng thịt đỏ, nên chọn phần nạc, tránh các loại chế biến sẵn (processed meat) và hạn chế khẩu phần (ăn ít).

5. Ưu tiên chất béo không bão hòa: Thay thế mỡ động vật, dầu dừa bằng các loại dầu thực vật (olive, canola…) giúp giảm LDL và nguy cơ tim mạch. chất béo bão hòa chỉ nên chiếm < 10% tổng năng lượng.

6. Chọn thực phẩm ít chế biến (minimally processed). Hạn chế dùng các thực phẩm siêu chế biến (ultraprocessed), đồ ăn nhanh (fast-food), đồ ăn phụ (snack), đồ ưn đóng gói vì những thực phẩm này có thể liên quan đến béo phì, đái tháo đường, tử vong tim mạch.

7. Hạn chế tối đa lượng đường bổ sung trong đồ uống và thực phẩm, không nên dùng các loại nước ngọt.

8. Giảm ăn muối (natri) để hạn chế nguy cơ bị tăng huyết áp. Tránh dùng các thực phẩm chế biến sẵn đã được cho nhiều muối, nhất là ở người lớn tuổi, người đái tháo đường, người bệnh thận mạn.

9 Rượu: Không còn khuyến cáo “uống ít tốt cho tim” như trước đây. Nếu không uống rượu thì không nên bắt đầu; nếu có uống thì cần hạn chế, giảm bớt.