8 thắc mắc thường gặp về mãn kinh của phụ nữ sau tuổi 40
Mất kinh 6 tháng, kinh nguyệt thất thường, bốc hỏa, tim đập nhanh, dễ cáu gắt hay làn da xuống sắc… là những thay đổi khiến nhiều phụ nữ tuổi trung niên lo lắng. Đây có phải dấu hiệu của tiền mãn kinh, mãn kinh hay cảnh báo một vấn đề sức khỏe khác? PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết và BS.CK2 Võ Thị Mỹ Hạnh - Bệnh viện Hùng Vương đã giải đáp những tình huống thực tế, đồng thời hướng dẫn chị em nhận biết khi nào cần thăm khám và điều trị.
1. Mất kinh 6 tháng ở tuổi 45 đã được xem là mãn kinh chưa?
Câu hỏi khán giả: Tôi năm nay 45 tuổi, đã mất kinh khoảng 6 tháng, người thường xuyên cảm thấy bứt rứt khó chịu, hay đổ mồ hôi đêm nên cảm thấy rất khó ngủ, như vậy có phải đang ở tuổi mãn kinh rồi không, mong BS chia sẻ?
PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết - Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Câu hỏi của chị rất thường gặp và cũng có rất nhiều chị em phụ nữ đặt câu hỏi tương tự.
Chúng ta thấy rằng, 45 tuổi tức là đã bước vào giai đoạn có những rối loạn tiền mãn kinh - mãn kinh. Tuy nhiên, thời gian không có kinh của chị mới chỉ 6 tháng nên chưa được gọi là mãn kinh. Khi nào mất kinh từ 12 tháng trở lên thì mới được xác định là mãn kinh.
Vì vậy, khi mới mất kinh 6 tháng, có thể tháng sau chị lại có kinh trở lại. Thành ra, chị cần tiếp tục theo dõi thêm 6 tháng nữa. Nếu sau 6 tháng vẫn không có kinh thì lúc đó mới chính thức được xem là bước vào tuổi mãn kinh.
2. Suy giảm estrogen ở tuổi tiền mãn kinh có thể khiến phụ nữ dễ cáu gắt, lo âu, tâm trạng thất thường
Câu hỏi khán giả: Người ta thường nói vào độ tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh, phụ nữ thường thay đổi, tính khí thất thường, lúc vui lúc buồn, dễ nóng giận, như vậy có đúng không thưa BS?
BS.CK2 Võ Thị Mỹ Hạnh - Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Đối với chị em phụ nữ, từ khoảng 45 tuổi trở đi, đôi khi tính khí cũng thay đổi rất nhiều mà không biết nguyên nhân từ đâu. Như chúng ta đã trao đổi từ đầu chương trình, nhiều khi những thay đổi này có thể do áp lực cuộc sống hoặc căng thẳng trong công việc.
Tuy nhiên, ở giai đoạn này, sự suy giảm estrogen cũng ảnh hưởng đến việc tưới máu não. Tại sao như vậy? Bởi vì trong não của chúng ta có rất nhiều bộ phận và những bộ phận này đều có các thụ thể (receptor) của estrogen. Khi estrogen bắt đầu thay đổi, lúc tăng, lúc giảm trong giai đoạn tiền mãn kinh thì cũng bắt đầu có những sự thay đổi.
Đối với các chất dẫn truyền thần kinh trong não, ví dụ như serotonin, đây là chất có vai trò kiểm soát tâm trạng của người phụ nữ, chẳng hạn như lúc vui, lúc buồn hoặc lo âu.
Còn dopamine là chất giúp người phụ nữ cảm thấy hưng phấn hoặc tự tin hơn.
Đối với những chất khác như glutamate và GABA, đây là hai chất có vai trò giúp cân bằng giữa quá trình ức chế và kích thích trong hệ thần kinh. Khi estrogen bắt đầu thay đổi thì hoạt động của các chất này cũng thay đổi, khiến người phụ nữ bắt đầu xuất hiện những biểu hiện về tâm trạng như vậy.
Do đó, đúng là khi bước vào lứa tuổi này, người phụ nữ có thể có những thay đổi về tính khí. Thực tế, ngay tại bệnh viện nơi tôi làm việc, tôi cũng nhận thấy các chị em phụ nữ trong độ tuổi này đôi khi rất dễ cáu gắt, lo âu và có nhiều thay đổi về tâm trạng.
Như vậy, tình trạng suy giảm nội tiết tố thực sự có thể ảnh hưởng rất nhiều đến tâm trạng và tính khí của người phụ nữ.
Vậy khi nào cần can thiệp?
Thứ nhất, khi bước vào độ tuổi này, chị em nên đi khám và tầm soát sức khỏe.
Thứ hai, việc tầm soát mang lại rất nhiều lợi ích cho người phụ nữ. Như chúng ta đã phân tích, thông qua thăm khám, chị em vừa có thể biết được tình trạng sức khỏe hiện tại của mình, vừa có thể dự phòng những vấn đề có thể xảy ra trong tương lai.
Vì vậy, lời khuyên của tôi là khi bắt đầu nhận thấy những thay đổi về tính khí, tâm trạng như vậy, chị em nên quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe của bản thân.
3. Kinh nguyệt thất thường, da khô sạm, hay quên ở tuổi 46 có thể liên quan đến suy giảm nội tiết tố
Câu hỏi khán giả: Tôi 46 tuổi, khoảng 5 tháng nay kinh nguyệt tôi thất thường, tháng có tháng không, thâm chí có tháng rất ít, da khô sạm và hay quên. Có phải do nội tiết không hay chỉ do stress thôi?
PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Với độ tuổi này và những triệu chứng như vậy, rất nhiều khả năng là có liên quan đến tình trạng suy giảm nội tiết tố sinh dục nữ.
Tuy nhiên, để khẳng định điều này, chị cũng nên đi khám để bác sĩ có nhiều thời gian hơn trong việc đánh giá, đồng thời loại trừ những nguyên nhân khác có thể gây ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt cũng như những vấn đề liên quan đến tâm trí của mình.
Vì vậy, chị nên đi khám để được bác sĩ tư vấn một cách đầy đủ hơn. Tuy nhiên, với nhận định ban đầu, chúng tôi có thể cho rằng những triệu chứng này có khả năng liên quan đến tình trạng rối loạn tiền mãn kinh - mãn kinh.
4. Đã cắt một bên buồng trứng: Cần quan tâm đến suy giảm nội tiết và khả năng sinh sản
Em 30 tuổi, phải cắt bỏ 1 bên buồng trứng phải do u nang, chỉ số AMH chỉ còn 0.06, hiện đã xuất hiện tình trạng bốc hỏa và rối loạn kinh nguyệt nên em rất lo lắng? Xin các bác sĩ tư vấn giúp em.
BS.CK2 Võ Thị Mỹ Hạnh trả lời: Trường hợp của vị khán giả này mới 30 tuổi nhưng đã phải phẫu thuật cắt bỏ một bên buồng trứng, có lẽ là do bệnh lý. Hiện tại, chị bắt đầu xuất hiện những triệu chứng như bốc hỏa, khó ngủ. Đây rõ ràng là những triệu chứng của tình trạng suy giảm nội tiết tố. Đồng thời, chỉ số AMH cũng cho thấy dự trữ buồng trứng đã giảm.
Do đó, trường hợp của chị nên đi khám để được đánh giá hai vấn đề chính.
Thứ nhất là tình trạng suy giảm nội tiết tố. Bác sĩ sẽ xem xét những triệu chứng suy giảm nội tiết hiện tại có cần bổ sung nội tiết tố hay không và cần theo dõi như thế nào.
Bởi vì khoảng thời gian từ 30 đến 50 tuổi còn rất dài. Tình trạng thiếu hụt nội tiết tố hiện tại có thể mới biểu hiện như vậy, nhưng nếu không được điều trị thì có thể trở nên nặng hơn và ảnh hưởng đến sức khỏe sau này, chẳng hạn như các bệnh lý loãng xương hoặc tim mạch mà chúng ta đã đề cập.
Thứ hai là vấn đề dự trữ buồng trứng và khả năng sinh sản. Ở tuổi 30, chị vẫn còn quá trẻ nhưng dự trữ buồng trứng đã giảm.
Do đó, việc tư vấn cần được cá thể hóa, chẳng hạn như chị có mong muốn sinh con hay không. Dựa trên mong muốn này, bác sĩ sẽ tư vấn về tình trạng dự trữ buồng trứng cũng như hướng theo dõi, điều trị tiếp theo liên quan đến khả năng sinh con.
Đó là hai vấn đề chính cần quan tâm. Vì vậy, chị nên đi khám để được bác sĩ tư vấn và có hướng điều trị phù hợp.
5. Hồi hộp, tim đập nhanh, bốc hỏa: Nên khám tim mạch trước khi nghĩ đến rối loạn tiền mãn kinh
Tôi năm nay 53 tuổi, đã hết kinh 6 tháng nay. Dạo này tôi còn thường cảm thấy mệt mỏi, tim đập nhanh, có lúc cảm thấy hồi hộp, bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm không ngủ được. Tôi không biết đó có phải là do mãn kinh hay là bị bệnh tim, mong bác sĩ tư vấn giúp?
PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Ở tuổi 53, nếu chị mới hết kinh được 6 tháng thì cũng chưa hẳn đã mãn kinh. Tuy nhiên, độ tuổi này cũng hơi muộn so với tuổi mãn kinh trung bình của dân số chung.
Ở tuổi 53, nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch cũng có thể xuất hiện. Vì vậy, một việc rất đơn giản là chị nên đi khám tim mạch để loại trừ các bệnh lý tim mạch thực thể.
Ví dụ, thông qua các phương pháp như đo điện tim, siêu âm tim, những thăm khám này có thể thực hiện khá dễ dàng. Sau đó, bác sĩ chuyên khoa tim mạch có thể kết luận chị có mắc bệnh lý tim mạch nào hay không.
Nếu không có bệnh lý tim mạch mà chị vẫn xuất hiện những triệu chứng như hồi hộp, đánh trống ngực thì có thể kết luận những biểu hiện này liên quan đến rối loạn tiền mãn kinh - mãn kinh.
Khi đó, bác sĩ sẽ sàng lọc xem chị có chống chỉ định sử dụng nội tiết tố hay không, đồng thời đánh giá mức độ rối loạn hiện tại là nặng hay trung bình để xem xét có thể bổ sung nội tiết tố hay không.
Như vậy, tóm lại, chị nên đi khám tim mạch trước, sau đó khám chuyên khoa tiền mãn kinh - mãn kinh để có những can thiệp phù hợp, giúp chị có được cuộc sống chất lượng, vui vẻ và hạnh phúc hơn.

6. Tăng huyết áp kèm bốc hỏa, mất ngủ ở tuổi 45: Cần phối hợp điều trị tim mạch và rối loạn nội tiết
Câu hỏi khán giả: Em năm nay 45 tuổi, bị tăng huyết áp và hiện có gặp các triệu chứng nóng phừng phừng, vã mồ hôi vào ban đêm khiến mất ngủ và hay đi tiểu đêm. Trong trường hợp này, em có cần lưu ý những gì và có cần điều trị không thưa bác sĩ?
BS.CK2 Võ Thị Mỹ Hạnh trả lời: Trường hợp của chị nên đi khám và điều trị. Bởi vì, theo những triệu chứng chị mô tả, chị đang gặp phải tình trạng rối loạn vận mạch, rối loạn tâm thần kinh và rối loạn tiết niệu sinh dục.
Như vậy, chị đang gặp phải cả ba nhóm triệu chứng rối loạn do suy giảm nội tiết tố. Bên cạnh đó, chị còn có bệnh lý tăng huyết áp.
Do đó, chị cần đi khám để bác sĩ xác định tình trạng bệnh hiện tại đang ở mức độ nào, từ đó có hướng điều trị phù hợp.
Việc điều trị cần phối hợp giữa điều trị bệnh lý tim mạch và xem xét bổ sung nội tiết tố, đồng thời theo dõi xem các triệu chứng có cải thiện hay không.
Vì vậy, với những biểu hiện hiện tại, tôi khuyên chị nên đi khám và điều trị.
7. 47 tuổi, kinh nguyệt thất thường nhưng không có triệu chứng tiền mãn kinh, có cần đi khám?
Tôi năm nay 47 tuổi, vẫn còn kinh nguyệt nhưng chu kỳ đã bắt đầu thất thường nhưng không thấy các triệu chứng khác như BS nói. Xin hỏi bác sĩ liệu tôi có cần đợi đến khi hết kinh hoàn toàn mới đi kiểm tra hay cần lưu ý vấn đề gì không?
PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: 47 tuổi mà không có những triệu chứng rõ rệt của rối loạn tiền mãn kinh - mãn kinh thì rất chúc mừng bạn. Có thể bạn sẽ trải qua giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh rất nhẹ nhàng, giống như nhóm phụ nữ mà chúng ta đã trao đổi lúc nãy.
Tuy nhiên, về câu hỏi có cần đi khám hay không, tôi thiết nghĩ bạn nên thu xếp thời gian đến đơn vị tiền mãn kinh - mãn kinh để được thăm khám.
Bởi vì ngoài những triệu chứng cơ năng mà bản thân có thể nhận biết được, khi đi khám, bạn sẽ được thực hiện các xét nghiệm để tìm những rối loạn sâu xa bên trong cơ thể mà có thể chưa có cơ hội hoặc chưa biểu hiện ra bên ngoài.
Từ đó, chúng ta có thể can thiệp sớm để tránh những hậu quả liên quan đến các rối loạn này.
8. Suy giảm estrogen ở tuổi tiền mãn kinh khiến da khô, nhăn và sạm màu
Dạo gần đây tôi thấy làn da xuống sắc khá nhanh, da khô, xỉn màu và dễ chảy xệ hơn trước. Tôi nghe nói nội tiết tố suy giảm trong giai đoạn tiền mãn kinh có thể ảnh hưởng đến làn da. Điều này có đúng không và có cách nào giúp cải thiện không ạ?
BS.CK2 Võ Thị Mỹ Hạnh trả lời: Vấn đề làn da được chị em phụ nữ chúng ta rất quan tâm. Thật sự, tôi cũng rất quan tâm đến làn da của mình, bởi vì làn da nhiều khi cũng thể hiện sự trẻ trung hoặc già nua của người phụ nữ.
Như chúng ta biết, làn da có ba lớp gồm thượng bì, trung bì và hạ bì. Trong đó, lớp trung bì có những thành phần chịu ảnh hưởng của nội tiết tố estrogen.
Do vậy, khi nội tiết tố estrogen bắt đầu suy giảm, lớp trung bì cũng bị ảnh hưởng, đặc biệt là collagen. Collagen không còn được tạo ra đầy đủ, thậm chí còn bị phá hủy. Vì vậy, ở những phụ nữ bắt đầu có tình trạng rối loạn nội tiết tố, lượng collagen trong da cũng bắt đầu suy giảm.
Bên cạnh đó, các thành phần khác như elastin hoặc HA (axit hyaluronic) cũng giảm đi, khiến làn da trở nên khô, thiếu nước, xuất hiện nếp nhăn hoặc thậm chí sạm màu.
Do đó, khi bắt đầu có những biểu hiện như vậy, chúng ta có thể nhận biết rằng nội tiết tố đang bắt đầu suy giảm. Chị em nên đi khám để được bác sĩ tư vấn về vấn đề điều trị.
Ngoài ra, thực tế làn da còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác, chẳng hạn như tia UV, chế độ ăn uống hoặc việc sử dụng các loại hóa chất. Những yếu tố này cũng có thể tác động đến làn da.
Tuy nhiên, nội tiết tố vẫn là một yếu tố khá quan trọng. Vì vậy, chị em nên đi khám để bác sĩ đánh giá xem có cần bổ sung nội tiết tố hay không, nhằm duy trì lớp trung bì với lượng collagen đầy đủ.
Series Truyền hình trực tuyến Radar Sản phụ khoa do Bệnh viện Hùng Vương phối hợp cùng Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi thực hiện, phát sóng định kỳ vào 19h Thứ 4 của tuần 1 và tuần 3 mỗi tháng.
Trân trọng cảm ơn Abbott Việt Nam đã tài trợ cho Radar Sản Phụ khoa kỳ 64, góp phần đưa kiến thức sức khỏe sinh sản chính thống đến gần hơn với phụ nữ, để mỗi lựa chọn hôm nay trở thành nền tảng vững vàng cho tương lai.
>>> Giai đoạn tiền mãn kinh: Vì sao có người nhẹ nhàng, có người mất ngủ, bốc hỏa đến kiệt sức?
>>> Phụ nữ sau tuổi 40: Đừng chỉ lo bốc hỏa, mất ngủ mà bỏ qua nguy cơ tim mạch, loãng xương
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
