17 tuổi suy thận, bệnh phổi tắc nghẽn vì hút thuốc lá mới từ năm 13 tuổi

Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận nam bệnh nhân 17 tuổi, nhập viện ngày 26/10/2025 trong trạng thái kích thích, co giật và hôn mê sau khi sử dụng thuốc lá điện tử. Bệnh nhân được cấp cứu cơn co giật, đặt ống nội khí quản, thở máy và gây mê. Điểm khác biệt so với các ca trước là bệnh nhân xuất hiện suy thận rất sớm, tiến triển nhanh và buộc phải lọc máu. Kết quả xét nghiệm mẫu thuốc lá điện tử do gia đình cung cấp phát hiện hai chất ma túy tổng hợp thế hệ mới: MDMB-4en-PINACA và ADB-4en-PINACA.

Theo lời kể sau khi tỉnh, bệnh nhân bắt đầu hút thuốc lá điện tử từ năm 13 tuổi, đến 14 tuổi hút thêm thuốc lá điếu và duy trì song song cả hai loại. Khi kiểm tra chức năng phổi, bác sĩ ghi nhận rối loạn thông khí tắc nghẽn mức độ nặng, tương tự bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thường gặp ở người hút thuốc nhiều năm. Tình trạng này do đường thở bị tổn thương, phù nề, xơ hóa và co thắt, là giai đoạn nặng, rất khó điều trị và gây gánh nặng cho hệ thống y tế.

Một nghiên cứu năm 2009 cho thấy Việt Nam có 1,1 triệu người mắc bệnh hô hấp, chủ yếu là viêm đường hô hấp và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Với dân số hiện tại gần 100 triệu người, số người mắc bệnh liên quan thuốc lá chắc chắn đã vượt xa con số này.

Thuốc lá điện tử chứa hỗn hợp hóa chất nhân tạo gồm nicotine, hàng nghìn phụ gia, hương liệu và cả ma túy tổng hợp. Thuốc lá nung nóng là dạng lai giữa thuốc lá điếu và thuốc lá điện tử. Các sản phẩm này biến tướng dưới nhiều hình thức, hương vị và quảng cáo, thu hút người trẻ sử dụng và nhanh chóng gây nghiện. Nicotine vốn từng được dùng làm thuốc trừ sâu vì độc tính cao, là chất gây nghiện mạnh và độc với hầu hết cơ quan trong cơ thể.

Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy thuốc lá điện tử làm tăng nguy cơ bắt đầu hút thuốc lá điếu ở thanh thiếu niên. Một phân tích 6.619 nghiên cứu tại châu Âu và Bắc Mỹ (2005-2019) và một nghiên cứu trên 52.579 học sinh Mỹ đều chỉ ra xu hướng này. Thuốc lá nung nóng cũng hoạt động như “cầu nối” dẫn tới nghiện thuốc lá.

Theo các chuyên gia, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng gây thiệt hại toàn diện về sức khỏe, kinh tế, môi trường và trật tự xã hội. Năm 2025 được xem là thời điểm quyết định để Việt Nam tránh rơi vào đại họa thuốc lá mới. Việc cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng khỏi những sản phẩm gây hại này.