Mẹ & Con

Trẻ sơ sinh thở khò khè mẹ phải làm sao?

Khò khè là tiếng thở bất thường có âm sắc trầm nghe rõ nhất khi trẻ thở ra có thể nghe bằng cách áp sát tai gần miệng trẻ.
Trẻ sơ sinh thở khò khè xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, cha mẹ cần phải bình tĩnh, quan sát dấu hiệu, đưa trẻ đi thăm khám và nhờ bác sĩ tư vấn sức khỏe. Từ đó bác sĩ chuyên môn sẽ theo dõi sát sao tình trạng khò khè của trẻ.

Trẻ sơ sinh mắc bệnh đường hô hấp nói chung thường sẽ có dấu hiệu thở khò khè. Chính vì biểu hiện này thường làm cho các bậc phụ huynh lo lắng. Bản thân trẻ sơ sinh thở khò khè sẽ cảm thấy khó ở.

Khò khè là gì?

Khò khè là tiếng thở bất thường xảy ra khi trẻ bị tắc nghẽn đường hô hấp dưới (từ đoạn khí quản ngực đến các phế quản nhỏ).

Đặc biệt, khò khè hay gặp ở trẻ dưới 2-3 tuổi vì ở lứa tuổi này, phế quản (cuống phổi) có kích thước còn nhỏ lại dễ bị co thắt, phù nề, tiết dịch và nghẽn tắc khi bị viêm nhiễm (30 - 40% trẻ còn bú có triệu chứng này).

Dấu hiệu nhận biết trẻ sơ sinh thở khò khè?

Khò khè là tiếng thở bất thường có âm sắc trầm nghe rõ nhất khi trẻ thở ra, có thể nghe bằng cách áp sát tai gần miệng trẻ (nghe gần giống như tiếng ngáy). Khi nặng hơn, có thể thấy trẻ thở ra kéo dài, gắng sức.

Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp khó có thể nghe được bằng tai trần. Khi đó, bác sĩ có thể phát hiện dễ dàng triệu chứng này hơn bằng cách dùng ống nghe (trong chuyên môn gọi là tiếng ran ngáy, ran rít).

Trên thực tế, ở trẻ sơ sinh cần phân biệt tiếng khò khè (là triệu chứng ít gặp nhưng là triệu chứng bệnh nặng ở lứa tuổi này) với tiếng thở do tắc mũi (là triệu chứng rất thường gặp và không phải là triệu chứng nặng).

Trẻ sơ sinh thở khò khè ở mũi, trong khi kích thước lỗ mũi trẻ còn nhỏ và rất dễ bị tắc thở khi bị cảm ho (làm trẻ thở nghe khụt khịt). Khi này, mẹ có thể làm thông thoáng mũi trẻ với 2-3 giọt nước muối nhỏ mũi, sau đó nghe lại. Trẻ bị nghẹt mũi sẽ thở êm hơn sau khi được làm thông thoáng mũi.

Mẹ nên vệ sinh mũi hàng ngày cho trẻ bằng nước muối sinh lý. Ảnh minh họa

Các yếu tố nguy cơ khiến trẻ sơ sinh thở khò khè

Khò khè xảy ra khi bé có bệnh lý gây tắc nghẽn đường hô hấp dưới (từ đoạn khí quản ngực đến các phế quản nhỏ).

Các nguyên nhân thường gặp nhất là : suyễn (hen phế quản), viêm tiểu phế quản, viêm phổi. Trong đó:

- Ở trẻ dưới 6 tháng, nguyên nhân thường gặp nhất là viêm tiểu phế quản.

- Ở trẻ trên 18 tháng tuổi, nguyên nhân thường gặp nhất là suyễn.

Ngoài ra còn các nguyên nhân hiếm gặp là: Dị vật đường thở dẫn đến dẫn đến trẻ sơ sinh thở khò khè ở cổ họng, một số dị tật bẩm sinh của phế quản, phế quản bị chèn ép (do mạch máu bất thường, u, hạch cạnh phế quản)… Trong trường hợp này, bé có triệu chứng khò khè dai dẳng, kéo dài.

Trẻ sơ sinh thở khò khè phải làm sao?

Khò khè là tiếng thở bất thường nên cần đưa trẻ đến bác sĩ thăm khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp, nhất là trong các trường hợp sau: khò khè lần đầu tiên; khò khè kèm khó thở, tím tái, rối loạn tri giác (vật vã - bứt rứt, hay li bì); khò khè tái phát.

Nếu trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi thở khò khè, cần đưa bé đến bệnh viện ngay vì đây là triệu chứng bệnh nặng ở lứa tuổi này.

Nếu trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi thở khò khè, cần đưa bé đến bệnh viện ngay. Ảnh minh họa

Khi trẻ thở khò khè kéo dài, dai dẳng (trên 4 tuần), cần cho trẻ đến khám bệnh viện chuyên khoa vì nhiều trường hợp cần phải làm nhiều xét nghiệm chuyên sâu để xác định chẩn đoán (chụp X quang, siêu âm, đo hô hấp ký, chụp CT ngực, nội soi đường hô hấp…

Nên vệ sinh mũi hàng ngày cho trẻ bằng nước muối sinh lý. Tuyệt đối mẹ không nên tự ý dùng thuốc, kể cả các loại thuốc kháng sinh, long đờm, kháng viêm…vì có thể sẽ không đạt hiệu quả tốt mà có khi còn làm trẻ khò khè nhiều hơn, bệnh nặng hơn. 

Trẻ sơ sinh thở khò khè dù không phải là một dấu hiệu quá nặng nhưng tất cả các bệnh có triệu chứng này đều khá nguy hiểm. Các mẹ nên chủ động chăm sóc và điều trị cho bé dứt điểm để tránh những biến chứng không đáng có.

Theo Bác sỹ chuyên khoa II Trần Anh Tuấn
Bệnh viện Nhi đồng 1 TPHCM

Mới cập nhật