Vô sinh vì... những kẻ “rong chơi”

Một số quan niệm sai lầm về vô sinh

Dù hiện nay việc điều trị vô sinh ở nước ta đã phát triển nhiều, nhưng đâu đó vẫn còn những quan niệm sai lầm về chuyện có con được hay không?

BS Hồ Mạnh Tường, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Di truyền và sức khỏe sinh sản - khoa Y ĐHQG TP.HCM sẽ giải thích đúng sai xung quanh vấn đề này.

1. Vô sinh phần lớn là do nữ giới?

SAI. Theo các thống kê về nguyên nhân vô sinh, có khoảng 30-40% là do vợ, 30% nguyên nhân đơn thuần do chồng, 20% là từ cả hai, 10-20% là không rõ nguyên nhân. Các báo cáo gần đây ở Việt Nam cho thấy, tỷ lệ tinh dịch đồ bất thường ở những cặp vợ chồng đến khám hiếm muộn chiếm từ 60-70%.

2. Vô sinh ít khi xảy ra?

SAI. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ các cặp vợ chồng trong tuổi sinh sản bị vô sinh chiếm khoảng 15%, WHO ước tính, thế giới có hơn 80 triệu cặp vợ chồng gặp khó khăn trong việc có con. Theo tỷ lệ trên, ước tính ở Việt Nam có khoảng gần một triệu cặp vợ chồng hiếm muộn - vô sinh.

3. Stress hoặc lao động quá sức có thể góp phần gây vô sinh?

ĐÚNG. Stress hoặc lao động quá sức có thể dẫn đến rối loạn hoạt động cơ thể, trong đó có hệ thống thần kinh - nội tiết. Hệ thống này bị rối loạn có thể dẫn đến rối loạn chức năng của hệ cơ quan sinh sản trong cơ thể, dẫn đến vô sinh.

Tuy nhiên, các nhóm nguyên nhân phổ biến hiện nay bao gồm:

Nữ: lớn tuổi, dẫn đến khả năng sinh sản giảm. Thường sau 35 tuổi, khả năng sinh sản của phụ nữ suy giảm rất nhiều, ít phụ nữ có thai tự nhiên sau 40 tuổi. Viêm nhiễm gây tắc vòi trứng. Rối loạn chức năng buồng trứng, ít khi rụng trứng (hay còn gọi là rối loạn phóng noãn).

Nam: bất thường số lượng, độ di động và hình dạng tinh trùng. Các nhà khoa học ghi nhận rằng, các chỉ số của tinh dịch đồ ngày càng giảm ở nam giới, có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau.

4. Vô sinh thường chỉ gặp ở phụ nữ nhiều lần nạo phá thai hoặc trên 40?

SAI. Vô sinh có thể gặp ở nhiều lứa tuổi và do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Ở phụ nữ phá thai nhiều lần thì nguy cơ bị viêm nhiễm hệ sinh sản dẫn đến tắc vòi trứng và nguy cơ tổn thương nội mạc tử cung (lớp lót bên trong lòng tử cung là nơi phôi làm tổ) tăng cao hơn. Càng lớn tuổi, khả năng sinh sản của phụ nữ càng giảm. Đây là diễn tiến tự nhiên của cơ thể. Độ tuổi thích hợp nhất để người phụ nữ mang thai và sinh con là từ 20-30 tuổi. Sau 30 tuổi, khả năng sinh sản bắt đầu giảm dần. Sau 35 tuổi, khả năng sinh sản đi xuống rất nhanh. Do đó, khi trên 40 tuổi, khả năng sinh sản của phụ nữ còn rất thấp, dẫn đến rất khó có con.

5. Đã dễ dàng có con trong những lần trước thì sẽ không bị vô sinh?

SAI. Nhóm vô sinh thứ phát (đã từng có thai, có con trước đó) chiếm gần 1/3 các trường hợp vô sinh. Nguyên nhân vô sinh thứ phát có thể là do chồng hoặc vợ, hoặc cả hai. Những hiện tượng sau đây là những yếu tố thường gặp mà một cặp vợ chồng đã từng có con trước đây có thể gặp khó khăn khi muốn có con lại:

- Khả năng sinh sản của phụ nữ giảm dần theo thời gian, đây là một hiện tượng sinh lý tự nhiên.

- Số lượng và chất lượng tinh trùng người chồng cũng giảm dần do nhiều nguyên nhân về lối sống, môi trường, công việc…

- Một số bệnh lý phát sinh ở vợ hoặc chồng làm ảnh hưởng đến khả năng có con.