Ung thư tuyến giáp có cần mổ ngay?

1. Phát hiện ung thư tuyến giáp, có cần phải mổ ngay?

Thưa BS, khi nhận kết quả chẩn đoán ung thư tuyến giáp, đa số bệnh nhân đều rất lo lắng và muốn phẫu thuật càng sớm càng tốt. Liệu đây có phải là bệnh lý cần xử trí khẩn cấp?

BS.CK2 Nguyễn Triệu Vũ - Trưởng khoa Tuyến vú, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM trả lời: Hiện nay, u giáp (bướu giáp) là bệnh lý rất phổ biến, chiếm khoảng 60 - 70% dân số, trong đó chỉ khoảng 5 - 10% trường hợp là ung thư. Nhờ việc khám sức khỏe định kỳ và siêu âm vùng cổ ngày càng phổ biến, nhiều trường hợp ung thư tuyến giáp được phát hiện tình cờ khi khối u còn rất nhỏ, ở giai đoạn sớm và chưa gây bất kỳ triệu chứng nào.

Trong những trường hợp này, không phải lúc nào người bệnh cũng cần phẫu thuật ngay. So với nhiều loại ung thư khác như ung thư gan hay ung thư phổi, ung thư tuyến giáp được xem là loại "ung thư hiền", diễn tiến rất chậm theo thời gian.

Đối với các khối u nguy cơ thấp, kích thước nhỏ, còn khu trú trong tuyến giáp, chưa xâm lấn mô lân cận hoặc di căn hạch, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi chủ động bằng siêu âm và tái khám định kỳ thay vì can thiệp ngay.

Nhiều nghiên cứu cho thấy ở nhóm bệnh nhân nguy cơ thấp, kết quả điều trị lâu dài giữa việc phẫu thuật ngay và theo dõi trong một thời gian trước khi can thiệp là tương đương nhau.

Việc chủ động theo dõi giúp người bệnh tránh được tình trạng điều trị quá mức, tiết kiệm chi phí và đặc biệt là tránh được các biến chứng phẫu thuật như tổn thương thần kinh gây khàn tiếng (tỷ lệ khoảng 1 - 2%) hay tê tay chân do suy tuyến cận giáp.

2. Ung thư tuyến giáp có dễ di căn nếu chưa phẫu thuật?

Nhiều người lo ngại rằng nếu chưa mổ ngay, tế bào ung thư sẽ nhanh chóng phát triển hoặc di căn. Quan điểm hiện nay của y học về vấn đề này như thế nào, thưa BS?

BS.CK2 Nguyễn Triệu Vũ trả lời: Như đã chia sẻ, ung thư tuyến giáp là loại ung thư tiến triển rất chậm. Với những trường hợp u nhỏ, gọn, chưa xâm lấn hay di căn, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm chủ động theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Hiện nay, quan điểm điều trị ung thư tuyến giáp đã có nhiều thay đổi. Các chuyên gia không còn khuyến khích phẫu thuật ngay cho tất cả trường hợp mới phát hiện, đặc biệt ở nhóm nguy cơ thấp. 

Điều quan trọng là bác sĩ cần đánh giá đúng mức độ bệnh, tư vấn đầy đủ và giúp người bệnh hiểu rằng không phải cứ phát hiện ung thư là phải điều trị cấp tốc.

3. Khi nào cần cắt một phần, khi nào phải cắt toàn bộ tuyến giáp?

Nếu được chỉ định mổ, hiện nay BS sẽ cân nhắc giữa cắt một phần tuyến giáp và cắt toàn bộ dựa trên những tiêu chí nào? Mỗi lựa chọn sẽ ảnh hưởng ra sao đến cuộc sống lâu dài của người bệnh?

BS.CK2 Nguyễn Triệu Vũ trả lời: Quyết định phạm vi phẫu thuật phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước khối u, mức độ xâm lấn, tình trạng di căn hạch cũng như kế hoạch điều trị tiếp theo, bệnh nhân có cần điều trị bằng i-ốt phóng xạ sau đó hay không.

Thông thường, nếu khối u nhỏ, khu trú và chưa lan rộng, người bệnh có thể chỉ cần cắt một thùy tuyến giáp.

Ngược lại, khi khối u đã xâm lấn, xuất hiện ở cả hai thùy hoặc có di căn hạch, bác sĩ thường chỉ định cắt toàn bộ tuyến giáp kết hợp nạo vét hạch. 

Mỗi trường hợp sẽ được đánh giá riêng để lựa chọn phương pháp phù hợp, bảo đảm hiệu quả điều trị đồng thời hạn chế tối đa các ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.

4. Lời khuyên cho bệnh nhân trước chẩn đoán ung thư tuyến giáp

Cuối cùng, BS có thông điệp nào muốn gửi đến những người vừa nhận chẩn đoán ung thư tuyến giáp để họ hiểu đúng rằng “ung thư” không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với hoảng loạn và phải mổ ngay bằng mọi giá?

BS.CK2 Nguyễn Triệu Vũ trả lời: Lời khuyên quan trọng nhất là người dân nên đến thăm khám tại các cơ sở đúng chuyên khoa. Khi nhận kết quả chẩn đoán ung thư, hãy thật sự bình tĩnh. Ung thư tuyến giáp diễn tiến chậm, ở một số trường hợp chọn lọc, người bệnh có thể chung sống hòa bình với nó từ 10 đến 20 năm mà không nhất thiết phải can thiệp ngay.

Nguyên tắc điều trị hiện nay là chỉ can thiệp khi thực sự cần thiết và mức độ can thiệp phải "đúng và đủ". Người bệnh không nên quá hoang mang trước những lời khuyên mang tính hù dọa hoặc các chỉ định điều trị quá mức.

Về các phương pháp mới như đốt sóng cao tần (RFA), hiện tại phương pháp này chủ yếu dùng cho u lành tính. Đối với ung thư tuyến giáp, RFA chỉ áp dụng cho một nhóm bệnh nhân rất hạn chế với kích thước u nhỏ, và thời gian theo dõi hiệu quả của nó vẫn chưa dài bằng phương pháp phẫu thuật truyền thống. 

Để giảm nguy cơ biến chứng khó khắc phục như khàn tiếng hoặc suy tuyến cận giáp gây tê tay chân, người bệnh nên điều trị tại các trung tâm chuyên khoa có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và được trang bị đầy đủ phương tiện chẩn đoán, điều trị.