Câu hỏi

Xin chào AloBacsi, 

Tôi xin được hỏi về một nội dung như sau.

Tôi có đi xe máy (chậm) qua một đường nhỏ, một con chó nhà ven đường sủa về phía tôi (khoảng cách 40 - 50cm). Tôi mặc quần áo dài, và đã kiểm tra thì không thấy có vết nước, không có vết thương hở. 

Sau đó 10 - 15 phút tôi đi tắm, thì lo ngại tay chạm vào các giọt bắn nhỏ (không hoặc khó nhìn thấy) trên quần áo rồi có thể đã chạm lên mắt mũi. Sau đó ngày 15.06 (cách 12 tiếng), khi tôi dùng tay dọn bộ quần áo này, có vô tình tự cào móng tay phải vào tay trái, gây ra vết sứt nhỏ chảy máu. 

Xin nhờ bác sĩ tư vấn, có nguy cơ nào phải tiêm vắc xin phòng dại trong tình huống này không. Rất cảm ơn thời gian của bác sĩ.

Trả lời

Chào bạn,

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi rất chi tiết và cẩn trọng. Với tình huống bạn mô tả, chúng ta sẽ phân tích cụ thể từng phần theo hướng dẫn phòng ngừa bệnh dại của WHO và Bộ Y tế Việt Nam để bạn hiểu rõ mức độ nguy cơ và có nên tiêm ngừa dại hay không.

Tình huống cụ thể bạn gặp phải:

• Bạn đi xe máy chậm, không bị chó cắn, cào, liếm, chỉ bị chó sủa từ khoảng cách 40–50cm.

• Bạn mặc quần áo dài, không có vết thương hở, không có tiếp xúc trực tiếp với nước bọt của chó.

• Lo ngại là do tay bạn có thể vô tình chạm vào quần áo có giọt bắn rồi chạm lên mắt mũi.

• Sau đó (12 tiếng sau), khi thu dọn quần áo, bạn tự làm xước tay mình bằng móng tay của chính mình.

Phân tích nguy cơ lây nhiễm virus dại trong tình huống này:

Theo tiêu chuẩn y khoa, virus dại chỉ lây qua những con đường sau:

1. Virus dại có trong nước bọt của chó/mèo mắc bệnh → xâm nhập trực tiếp qua: 

- Vết cắn, cào gây trầy xước da.

- Vết thương hở tiếp xúc với nước bọt.

- Niêm mạc (mắt, mũi, miệng) nếu bị nước bọt bắn trực tiếp.

2. Virus KHÔNG lây qua: không khí, tiếp xúc qua quần áo, vật dụng khô ráo hoặc sau vài phút ngoài không khí, vì virus dại rất yếu, sống không quá vài phút khi ra khỏi cơ thể.

Đối chiếu với tình huống của bạn:

• Không bị chó cắn/cào/liếm: Không có nguy cơ trực tiếp
• Khoảng cách 40–50cm, chó chỉ sủa: Không có tiếp xúc với nước bọt
• Mặc đồ dài, không thấy vết nước: Không có bằng chứng giọt bắn hoặc vết thương
• Chạm tay lên mắt sau tắm: Nếu có virus, nó đã khô và không còn hoạt động sau 10–15 phút ngoài cơ thể
• Cào trầy xước tay sau 12 tiếng: Móng tay bạn sạch, không dính nước bọt từ con chó thì không có nguy cơ
  
  

Tổng hợp lại: Đây là tình huống có nguy cơ cực kỳ thấp, hầu như bằng 0, không cần tiêm ngừa dại.

Khi nào cần tiêm vắc xin phòng dại?

Theo phân loại phơi nhiễm của WHO:

• Độ I (không nguy cơ): Chỉ tiếp xúc với động vật, bị liếm trên da lành, bị chó sủa xa, nhìn thấy nước bọt nhưng không có vết thương, không tiếp xúc niêm mạc → Không cần tiêm

• Độ II (nguy cơ trung bình): Vết cào trầy nhẹ, không chảy máu hoặc bị liếm trên niêm mạc → Cần tiêm vắc xin

• Độ III (nguy cơ cao): Cắn sâu, liếm vết thương hở, niêm mạc bị dính nước bọt → Tiêm vắc xin + huyết thanh

Bạn hoàn toàn không thuộc độ II hay III.

Kết luận

Bạn KHÔNG cần tiêm vắc xin phòng dại trong tình huống này.

Rất đáng hoan nghênh vì bạn đã thận trọng và tìm hiểu kỹ. Tuy nhiên, không nên quá lo lắng, vì không có yếu tố lây nhiễm thực tế nào xảy ra trong trường hợp của bạn.

Nếu vẫn còn lo lắng hoặc bạn chưa từng tiêm phòng dại nào trước đó, bạn có thể trao đổi thêm với bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm hoặc y tế dự phòng để được tư vấn riêng, nhưng y văn hiện hành không khuyến nghị tiêm trong tình huống bạn mô tả.

Chúc bạn sức khỏe và bình an.

Câu hỏi liên quan