Trẻ em khỏi bệnh có cần bồi bổ hay đi khám hậu COVID không?

Tiếp theo phần 1: Trẻ em bị COVID-19 do biến thể Omicron, dấu hiệu nào nguy hiểm?

1. Tại nhà, phụ huynh cần chuẩn bị những thuốc gì để điều trị cho trẻ F0?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên: Trẻ thường nhiễm mà không có triệu chứng hay nhẹ. Nên trước hết phụ huynh hãy an tâm, không quá lo lắng. Lo là trong nhà có người có bệnh nền thì phải đảm bảo cháu không lây cho thành viên đó.

Trẻ nhiễm SARS-COV2 được theo dõi ở nhà quan trọng nhất là theo dõi và phát hiện các biểu hiện nặng để đưa đến bệnh viện. Khi trẻ nhập viện có nhiều thuốc được dùng tuỳ theo phân độ nặng của trẻ.

Tại nhà thuốc phải có là:

• Thuốc điều trị bệnh nền cho trẻ, phải duy trì thuốc này. Đừng ngưng khi chưa có ý kiến của bác sĩ, nhiều phụ huynh tự ngưng thuốc và bệnh nền nặng lên;
• Trẻ có thể có các triệu chứng như sốt nên cần thuốc hạ sốt (thuốc cũng có tác dụng giảm đau họng hay đau cơ); khi trẻ ho có thể cho thuốc ho dạng thảo dược.

2. Việc xông hơi, xông mũi họng cho trẻ em cần thực hiện thế nào là đúng và đủ?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên: Xông hơi, xong mũi họng theo ông bà trước đây hay làm là biện pháp mà y học cổ truyền có thể ứng dụng. Tuy nhiên chưa có nghiên cứu về hiệu quả của vấn đề này.

Chúng ta chỉ biết, virus không hoạt động tốt khi nhiệt độ tăng cao trên 40 và độ ẩm cao. Nhưng xông thời gian bao lâu? Bao nhiêu lần trong ngày, hiệu quả thế nào thì không có nghiên cứu nào. Theo khuyến cáo của YHCT xong 1-2 lần/ngày, thời gian mỗi lần 10 phút.

Lưu ý là không xông khi trẻ có biểu hiện bệnh từ trung bình trở lên. Phải đảm bảo an toàn cho trẻ, tránh bị bỏng do nước sôi.

3. Một số trẻ F0 có biểu hiện đau đầu, khó ngủ thì làm sao giúp trẻ ngủ ngon?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên: Trước hết thì không được dùng thuốc ngủ ở trẻ nhỏ (trừ khi bác sĩ chỉ định vì lý do bệnh nền). Rất nhiều ba, mẹ rất mệt mỏi khi trẻ không ngủ, quấy khóc nên nghĩ đến thuốc ngủ cho trẻ. Điều này là không nên.

Trẻ đau đầu, đau cơ, sốt nên uống giảm đau hạ sốt. Tốt nhất là paracetamol 10-15 mg/kg/lần, có thể lặp lại sau 4-6 giờ nếu chưa cải thiện hay đau lại.

Trẻ nhỏ nghẹt mũi và ho nên nhỏ mũi, làm thông thoáng mũi và thuốc ho.

Tránh nhiệt độ phòng ngủ quá lạnh. Cho trẻ uống nhiều nước, ăn uống đủ, tạo môi trường thông thoáng cho trẻ ngủ.

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên - Phó trưởng khoa Hồi sức chống độc, Trưởng phòng khám sàng lọc COVID-19, Bệnh viện Nhi đồng 1

4. Hiện nay có rất nhiều toa thuốc được kê bởi bác sĩ hoặc bán từ nhà thuốc cho trẻ em bị COVID-19, có nên áp dụng?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên: Tôi quan sát thấy những toa thuốc đó rất nhiều, toa nào cũng kháng sinh, kháng viêm và thậm chí cả kháng đông, cả kháng virus. Các cháu không cần nhiều thuốc như vậy!

Việc quan trọng là bác sĩ hãy chỉ định đúng đối tượng, đúng thời điểm.

Tỷ lệ trẻ nặng, nhập viện tháng vừa qua không nhiều so với những tháng năm 2021. Và các cháu hầu như bệnh nhẹ. Do vậy, không nên lo lắng quá mức và dùng thuốc không đúng.

Các trẻ khi có triệu chứng diễn tiến không tốt, có tổn thương phổi cần điều trị đúng nhằm giảm hồi phục tốt và không di chứng sau này, thì các thuốc đó lại không giúp được.

Do vậy, tôi khuyến nghị các cháu nên đến bệnh viện nhi, tất cả các bác sĩ đã được tập huấn và đang làm tốt công tác chăm sóc và điều trị trẻ bệnh COVID-19.

5. Hậu COVID-19 ở trẻ bị nhiễm Omicron có nặng nề không?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên: Hậu COVID ở trẻ em ngoài hội chứng viêm đa cơ quan (MIS-C) còn lại không nặng nề. Tỷ lệ trẻ có triệu chứng ho kéo dài thấp và hết sau 2-3 tháng. Cần có nghiên cứu này ở trẻ em Việt Nam.

Rất nhiều phụ huynh hỏi về và lo lắng về hậu COVID, và cái gì cũng quy do nhiễm COVID như trẻ không tập trung, trẻ mệt… Chúng tôi ghi nhận ở trẻ em tỷ lệ này sau 2-3 tháng rất thấp và nên tìm nguyên nhân khác trước khi quy kết do COVID.

Cũng chưa có các báo cáo về hậu COVID-19 do Omicron vì còn mới chưa đủ thời gian.

6. Sau khi khỏi bệnh, trường hợp nào trẻ nên đi khám sức khỏe?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên: Nếu nghi ngờ trẻ bị MIS-C phải khám và nhập viện.

Trẻ phải được khám tại bệnh viện khi khó thở, thở nhanh, hay SpO₂ giảm. Đau tức ngực, phù chi hay yếu liệt. Đây có thể là các tổn thương thực thể mà trẻ cần khám.

Ngoài ra tất cả vấn đề mà phụ huynh lo lắng có thể đến khám, kiểm tra sức khoẻ cho cháu. Thời gian tái khám có thể 1-3 tháng sau bệnh COVID-19. Tuỳ vào các biểu hiện có mà các bác sĩ sẽ có các chỉ định phù hợp, không quá lo lắng để làm rất nhiều xét nghiệm không cần thiết.

Khi trẻ khỏi bệnh COVID-19, trẻ cũng bình thường như các nhiễm khuẩn thông thường khác, chỉ cần đi khám khi có triệu chứng bệnh mới.

7. Sau khi trẻ khỏi bệnh COVID-19 nên được bồi bổ như thế nào?

Sau khi trẻ khỏi bệnh, cha mẹ muốn bồi bổ cho con nên tìm mua các sản phẩm giúp phục hồi sức khỏe được quảng cáo nhiều trên mạng, theo PGS việc này có cần thiết không?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên:

Dinh dưỡng là phần quan trọng trong khi bệnh và sau khi khỏi bệnh. Nguồn thực phẩm chính từ thức ăn, vậy nên trẻ cần những bữa ăn ngon, đủ chất. Trẻ sẽ hồi phục nhanh thôi, tất cả bệnh nhi của chúng tôi đều hồi phục tốt và không có vần đề gì so với trước.

Ở những trẻ thiếu vitamin, thiếu vi chất thì có thể dùng sản phẩm bổ sung, điều này có lợi cả trong và sau thời gian bệnh, việc bổ sung nên dành cho các trẻ này.

8. Phụ huynh cần chú trọng điều gì khi điều trị trẻ em bị COVID-19 tại nhà?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên: Quý phụ huynh hãy yên tâm, đừng hoang mang, trẻ nhiễm trong thời gian này hầu như không nặng (chỉ cần cần lưu tâm trẻ có bệnh nền).

Hãy theo dõi để phát hiện trẻ diễn tiến không tốt để biết khi nào cần nhập viện và hãy đến bệnh viện có chuyên khoa nhi.

Cho trẻ uống hạ sốt khi sốt, uống nhiều nước.  Các thuốc kháng viêm, kháng đông và kháng virus chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định

9. Trẻ em miền Bắc đang gặp thời tiết rét đậm, rét hại thì phụ huynh cần lưu ý gì thêm?

PGS.TS.BS Phùng Nguyễn Thế Nguyên: Thời tiết lạnh có thể đang làm COVID-19 lan nhanh ở miền Bắc. Bên cạnh COVID-19, cũng có thể gặp cúm hay các bệnh nhiễm khuẩn khác.

Thời tiết lạnh có thể làm cho sự lây lan virus nhanh trong các thành viên gia đình, nên gia đình cần tuân thủ khi có F0 trong nhà, nhằm hạn chế lây, nhất là gia đình có người nguy cơ nặng.

Tránh các thanh đổi nhiệt độ đột ngột cho trẻ.

Khi lạnh trẻ dễ bị tắc đường thở, nên làm thông thoáng mũi, nhỏ mũi. Theo dõi sát các dấu hiệu bệnh nặng