Hotline 24/7
08983-08983

Tiền sản giật không chỉ xảy ra ở phụ nữ có tiền sử tăng huyết áp

Mỗi năm, khoảng 42.000 phụ nữ trên thế giới tử vong do các rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Đáng chú ý, tiền sản giật có thể xuất hiện ngay cả ở những thai phụ trước đó có huyết áp bình thường. Việc khám thai định kỳ, theo dõi huyết áp và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.

Tăng huyết áp thai kỳ vẫn là nguyên nhân tử vong mẹ đáng lo ngại

Ngày 8/10/2026, WHO công bố lộ trình toàn cầu giai đoạn 2026 - 2035 nhằm tăng cường phòng ngừa, phát hiện và điều trị các rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ, đặc biệt là tiền sản giật và sản giật.

Theo WHO, nhóm bệnh lý này ảnh hưởng đến khoảng 10 - 15% số thai kỳ, liên quan khoảng 16% trường hợp tử vong mẹ trên toàn cầu. Ước tính mỗi năm có khoảng 42.000 phụ nữ tử vong do các rối loạn tăng huyết áp thai kỳ.

Ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ, các bệnh lý này còn liên quan đến hơn 500.000 trường hợp thai chết lưu và tử vong sơ sinh mỗi năm.

WHO cho biết nhiều cơ sở y tế trên thế giới vẫn chưa được trang bị đầy đủ các phương tiện và thuốc thiết yếu để phát hiện, điều trị bệnh, như máy đo huyết áp, xét nghiệm protein niệu, thuốc hạ huyết áp, aspirin dự phòng và magnesium sulfate để phòng ngừa hoặc điều trị co giật.

Lộ trình mới đặt mục tiêu cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc thai sản có chất lượng, qua đó giảm những trường hợp tử vong có thể phòng tránh.

Tiền sản giật có thể xuất hiện dù trước đó huyết áp bình thường

Tiền sản giật là biến chứng thai kỳ thường xuất hiện sau tuần thứ 20, đặc trưng bởi tình trạng tăng huyết áp mới khởi phát, kèm protein niệu hoặc các biểu hiện tổn thương cơ quan.

Điều quan trọng là thai phụ không cần có tiền sử tăng huyết áp mới có nguy cơ mắc tiền sản giật. Bệnh có thể xảy ra ở người trước khi mang thai hoàn toàn khỏe mạnh.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ tiền sản giật gồm mang thai lần đầu, đa thai, tiền sử tiền sản giật, bệnh thận mạn tính, đái tháo đường, tăng huyết áp mạn tính và một số tình trạng bệnh lý khác.

Tiền sản giật có thể tiến triển thành sản giật, gây co giật, đồng thời dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, tổn thương gan, thận, nhau bong non, thai chậm tăng trưởng hoặc sinh non.

Đáng lưu ý, tiền sản giật đôi khi không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Vì vậy, thai phụ không nên chỉ dựa vào cảm giác khỏe mạnh để đánh giá tình trạng thai kỳ.

Những dấu hiệu thai phụ cần đặc biệt lưu ý

Thai phụ cần được đánh giá y tế khẩn cấp nếu xuất hiện đau đầu dữ dội hoặc kéo dài, nhìn mờ, nhìn thấy chớp sáng, đau vùng thượng vị hoặc dưới sườn phải, khó thở hay co giật.

Huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên khi đo đúng cách là dấu hiệu cần được kiểm tra, đánh giá. Huyết áp từ 160/110 mmHg trở lên là tình trạng nghiêm trọng, cần được xử trí khẩn cấp.

Phù mặt, tay hoặc tăng phù nhanh có thể là dấu hiệu cần lưu ý, nhưng phù đơn thuần không đủ để chẩn đoán tiền sản giật vì phù nhẹ cũng thường gặp trong thai kỳ.

Để phát hiện sớm các bất thường, thai phụ cần khám thai đúng lịch, được đo huyết áp và thực hiện xét nghiệm nước tiểu hoặc các xét nghiệm khác theo chỉ định của bác sĩ.

Với những người có nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định aspirin liều thấp để dự phòng tiền sản giật. Tuy nhiên, thai phụ không nên tự sử dụng aspirin hoặc thuốc hạ huyết áp khi chưa được đánh giá và hướng dẫn chuyên môn.

Việc nhận biết nguy cơ từ sớm, theo dõi thai kỳ đầy đủ và tiếp cận điều trị kịp thời có thể góp phần giảm các biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và trẻ.

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Ngày đăng: 08:44, 12/10/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X