Thanh toán “tình u”

Mụn nổi rồi lặn, nhưng chẳng may bị sẹo mụn thì đương sự tiếp tục… u sầu trong suốt những năm sau đó, vì khó lòng tẩy xóa!

>> TƯ VẤN TÂM LÝ - KHÁM BỆNH MIỄN PHÍ TẠI AloBacsi.vn

Hàm oan của kẻ đưa tin

Mụn bị ghét bỏ vì làm cho khổ chủ mất đi vẻ đẹp vốn có. Nhưng thật ra, mụn chỉ là kẻ đưa tin nhằm thông báo những rắc rối mà cơ thể đang phải đương đầu. Vì vậy, thầy thuốc giỏi, chỉ cần nhìn mụn là biết được tình trạng sức khỏe bệnh nhân.

Có nhiều thông tin mà cơ thể cậy nhờ đến… mụn. Chẳng hạn như, mụn xuất hiện báo hiệu nội tiết tố thay đổi vào tuổi dậy thì. Ăn uống khô khan chỉ toàn gà rán, hamburger, bánh mì xăng-uýt… thì tình u cũng nổi lên để báo hiệu cơ thể đang rơi vào trạng thái “sa mạc hóa”. Mụn còn khi ẩn, khi hiện mỗi khi bạn gái gần đến ngày… đèn đỏ. Mụn báo hiệu thông tin này tuy không nhiều, chỉ vài anh mỗi tháng, nhưng sau chục năm là da mặt đã có 200 - 300 dấu “chân” của mụn.

Người ta cho rằng, mụn chỉ xuất hiện nhiều ở tuổi 12 - 25 nhưng trên thực tế, mụn là cách cơ thể “thay lời muốn nói”, vì thế, mụn có thể xuất hiện bất kỳ tuổi nào. Không ít người sau nhiều năm da mặt không có mụn, nhưng đến tuổi mãn kinh lại “tao ngộ” mụn và ngỡ… mình trẻ lại như xưa. Thực tế, đây là mụn báo hiệu nội tiết tố đã… cạn.

Mụn còn viếng thăm những người lạm dụng mỹ phẩm và tẩy trang không đúng cách. Ví dụ như, những người da dầu mà dùng sản phẩm có dầu hoặc sản phẩm sản xuất cho người xứ lạnh thì chắc chắn mụn sẽ “hiện hình”, vì làn da ngập trong dầu (càng nhiều dầu, tuyến nhờn càng dễ bị bít và gây mụn). Mụn còn “xuất đầu lộ diện” ở tuổi trung niên khi đương sự rơi vào trạng thái căng thẳng, ra nắng nhiều quá, ô nhiễm môi trường, dùng thuốc ngừa thai không phù hợp với cơ thể.

Mụn càng “làm dữ” khi dùng chất nội tiết tố kéo dài (uống, hoặc chích, hoặc bôi chất corticoid trong thời gian dài). Ở một số người, do “tạng đặc biệt”, sau khi lạm dụng nhiều chất ngọt, “chất nóng” như: sữa, chocolate, bánh ngọt, chè, bánh mì… hoặc táo bón, mất ngủ, uống nước ít… cũng dễ “gặp” mụn. Một nguyên nhân nữa khiến mụn trứng cá nổi lên như nấm sau mưa là thuốc ngừa thai. Vì thế, khi dùng loại thuốc này cần lưu ý, nếu thấy mụn nổi lên thì tham khảo với bác sĩ để đổi thuốc phù hợp. Bệnh mụn còn di truyền từ cha mẹ sang con cái.

Mụn “báo động” thường chỉ xuất hiện vài “anh” cho có. Song, nếu “góp ý” này không được quan tâm thì mụn sẽ tăng số lượng để lôi kéo sự chú ý. Nhưng, không ít người, thay vì tìm nguyên nhân giúp cơ thể qua cơn “hoạn nạn” lại “triệt” mụn bằng tay, thấy đâu nặn đấy. Do thông tin một đằng, xử lý một nẻo nên mụn nổi nhiều hơn. Thường xuyên cho tay dơ lên cạy mụn, rờ mó làm mụn nhiễm trùng phình to, chứa mủ. Mụn càng to, thì khi ra đi sẹo càng sâu. Sẹo mụn có đặc điểm là rất sợ “mồ côi”, vì thế chúng luôn tụ thành bầy đàn trên da mặt. Có sẹo sâu hoắm, có sẹo nông, vì thế việc điều trị nhằm lấy lại làn da mịn màng tươi mát khó khăn vô cùng.

Do mụn ảnh hưởng trực tiếp đến nhan sắc nên không ít thẩm mỹ viện “lấn sân” bệnh viện da liễu điều trị mụn và sẹo mụn… Thực tế cho thấy, có nhiều nguyên nhân gây ra mụn và có nhiều dạng mụn (mụn bọc, mụn hồng, mụn đầu trắng, mụn đầu đen, mụn sần, mụn mủ…), vì thế, bác sĩ da liễu Huỳnh Huy Hoàng đã nhận định: “Điều trị mụn là vấn đề không đơn giản như nhiều người lầm tưởng và cũng không dễ dàng như nhiều hãng quảng cáo giới thiệu sản phẩm”.

“Chia tay”… mụn

Theo bác sĩ chuyên khoa da liễu thì nữ thường bị mụn sớm hơn nam, tuy nhiên, bệnh mụn ở nam lại thường nặng hơn nữ. BS Huỳnh Huy Hoàng hướng dẫn cách trị mụn như sau: “Mụn là bệnh có thể điều trị khỏi được, nhưng đòi hỏi người bệnh phải kiên nhẫn, có sự theo dõi, điều trị thường xuyên của bác sĩ chuyên khoa da liễu. Tùy theo trường hợp bệnh mà bác sĩ có thể cho dùng thuốc bôi, thuốc uống… Thời gian dùng thuốc thường thay đổi và thuốc cũng thay đổi sau một thời gian.

Những trường hợp nặng tái phát sau điều trị với các loại thuốc Isotretinoin (Accutane, curacne) cần bác sĩ da liễu có kinh nghiệm theo dõi cẩn thận, vì thuốc này gây nhiều tác dụng phụ”. Bên cạnh thuốc còn có các phương pháp điều trị khác: tiểu phẫu, nặn mụn, điều trị bằng sức lạnh (cryotherapy) chấm carbon dioxid hoặc nitrogen lỏng, chiếu tia tử ngoại, dùng laser để làm giảm sự hoạt động của tuyến bã. Điều trị bằng tia X: dùng trong bệnh mụn nang rất nặng.

Hiện, các thẩm mỹ viện dùng ánh sáng xanh dễ dàng tiêu diệt loại vi khuẩn gây mụn P. Acnes, nhờ vào việc đặt chúng vào môi trường sống khắc nghiệt khiến chúng bị bức tử. Nhưng mụn viêm không chỉ do vi khuẩn P.Acnes gây ra. Điều này giải thích cho những trường hợp điều trị không thành công. Để mụn nói lời chia tay, điều cần làm đầu tiên khi bị mụn là không đưa tay lên mặt, nhất là vùng có mụn.

Tự nặn mụn hoặc đến các “thẩm mỹ viện” để nặn mụn, bôi thuốc, mỹ phẩm hoặc xoa bóp da mặt chỉ khiến mụn “giận dữ” nổi nhiều hơn thôi. Cần nhớ và tuân thủ điều này vì chắc chắn sẽ không bị sẹo mụn dù mụn nổi nhiều hay ít. Chỉ nên nặn mụn khi mụn đã thật sự chín, chỉ cần “gẩy” nhẹ là cồi mụn thoát ra dễ dàng.

Để ý và tìm ra nguyên nhân gây mụn để diệt mụn tận gốc. Đối với người có da mặt nhờn, nên giữ da khô sạch bằng cách đơn giản nhất là rửa bằng nước sạch, khoảng bốn lần/ngày, sau đó dùng giấy mềm hoặc khăn mềm lau khô. Sinh hoạt ăn ngủ điều độ, tập thể dục thể thao vừa phải, uống nước đầy đủ 1,5 - 3 lít/ngày. Không nên quá chú tâm vào mụn, chính sự lo lắng, buồn phiền này kích thích mụn… tìm đến định cư nhiều hơn! Trong thời gian điều trị cần tránh nắng càng nhiều càng tốt.

Về điều trị sẹo do mụn để lại, cổ nhất là phương pháp cà sẹo, hiện các cơ sở thẩm mỹ nhỏ lẻ vẫn thực hiện. Nhưng cách này không được sử dụng nhiều vì làm tổn thương da lành. Phẫu thuật từng sẹo do bác sĩ da liễu và bác sĩ thẩm mỹ thực hiện. Cách này chỉ áp dụng cho những trường hợp bị ít sẹo, sẹo sâu mà thôi. Gần đây, các phương pháp điều trị sẹo thường kết hợp vừa điều trị (lăn kim, laser, laser bào mòn…) vừa cung cấp thêm dưỡng chất (collagen, tế bào gốc…). Bác sĩ Lê Thái Vân Thanh - Đại học Y Dược TP.HCM cho biết: “Bất kỳ phương pháp nào cũng chỉ làm đầy 70% độ sâu của sẹo chứ không thể hoàn toàn bằng phẳng. Mặc dù vậy, sau điều trị, bệnh nhân vẫn có được làn da láng mịn”.

AloBacsi.vn (Theo Phụ nữ TPHCM)