Hotline 24/7
08983-08983

Tầm soát ung thư cổ tử cung: Xét nghiệm nào là lựa chọn ưu tiên?

Trước sự phát triển của y học với nhiều kỹ thuật như Pap smear, xét nghiệm HPV hay Cotesting, việc lựa chọn phương pháp tầm soát tối ưu đóng vai trò quyết định trong phát hiện sớm ung thư cổ tử cung. Nhằm giúp chị em lựa chọn đúng giải pháp, BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên - Bệnh viện Từ Dũ, Đại sứ quốc gia về HPV (IPVS) tại Việt Nam đã có những chia sẻ chuyên sâu xung quanh vấn đề này.

BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên - Bệnh viện Từ Dũ, Đại sứ quốc gia về HPV (IPVS) tại Việt Nam 

1. Sự khác biệt giữa các kỹ thuật tầm soát ung thư cổ tử cung

Thưa bác sĩ, hiện nay trong các phương pháp tầm soát ung thư cổ tử cung như Pap smear, HPV test và Cotesting, xét nghiệm nào được các tổ chức y tế ưu tiên lựa chọn hàng đầu?

BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên - Bệnh viện Từ Dũ, Đại sứ quốc gia về HPV (IPVS) tại Việt Nam trả lời: Ung thư cổ tử cung là một bệnh lý thường gặp, có thể nói là một trong những bệnh lý phổ biến nhất và gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới đối với người phụ nữ. Điểm may mắn là căn bệnh hoàn toàn có thể chẩn đoán sớm nhờ các phương pháp sàng lọc áp dụng trên những phụ nữ bình thường nhằm kiểm tra nguy cơ mắc bệnh.

Hiện nay, y khoa có nhiều phương pháp sàng lọc với những đặc điểm kỹ thuật riêng biệt. Phương pháp cổ điển nhất là Pap smear (xét nghiệm tế bào học), trong đó bác sĩ sản phụ khoa sẽ dùng que gỗ hoặc chổi chuyên dụng phết lấy tế bào trên bề mặt cổ tử cung để tìm kiếm các tế bào bất thường. Tiến tiến hơn là xét nghiệm HPV nhằm kiểm tra sự hiện diện của các type virus HPV có khả năng gây ung thư cổ tử cung, một kỹ thuật hiện đã rất phổ biến tại các trung tâm y tế ở Việt Nam. Ngoài ra, kỹ thuật Cotesting là việc kết hợp thực hiện bộ đôi cả xét nghiệm Pap smear và xét nghiệm HPV trong cùng một lần thăm khám.

Mặc dù mỗi phương pháp có mức chi phí khác nhau, nhưng theo khuyến cáo hiện hành của Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ, Tổ chức Y tế Thế giới và Hiệp hội Ung thư Cổ tử cung Toàn cầu, xét nghiệm HPV được khuyến khích là lựa chọn ưu tiên đầu tay trong tầm soát ung thư cổ tử cung.

Xét về mặt hiệu quả tầm soát lẫn kinh tế y tế, xét nghiệm HPV sở hữu độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn hẳn so với Pap smear. Khi một phụ nữ nhận kết quả xét nghiệm HPV âm tính, nguy cơ phát triển tổn thương ung thư nặng trong 3 đến 5 năm tới là rất thấp, giúp kéo dài khoảng cách giữa các lần tầm soát thay vì phải lặp lại hàng năm như Pap smear.

Tuy nhiên, đối với các trường hợp có điều kiện kinh tế và lựa chọn phương pháp Cotesting, nếu cả hai xét nghiệm đều không ghi nhận bất thường thì thời gian an toàn dự đoán không mắc ung thư cổ tử cung nặng có thể kéo dài lên tới 5 năm.

2. Ý nghĩa của định type HPV trong phân loại nguy cơ và hướng xử trí

Hiện nay các xét nghiệm HPV không chỉ trả lời kết quả âm tính hay dương tính mà còn phân tích định type. Việc xác định cụ thể HPV týp 16, 18 hay các type nguy cơ cao khác có ý nghĩa thế nào trong hướng xử trí tiếp theo, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Lệ Quyên trả lời: Virus HPV gồm rất nhiều týp khác nhau và được các nhà khoa học đánh số để phân biệt. Thống kê trên thế giới cho thấy có khoảng 14 đến 15 type HPV có khả năng gây ung thư cổ tử cung, trong khi các type HPV còn lại không gây nên bệnh lý này. Do đó, các xét nghiệm tầm soát thường tập trung xác định sự hiện diện của 14 hoặc 15 type HPV nguy cơ cao.

Một số khuyến cáo mới trên thế giới hiện nay hướng tới việc định type từng phần. Thay vì chỉ kết luận âm tính hay dương tính chung chung hoặc chỉ chỉ ra týp 16, 18 và nhóm 12 týp còn lại, xét nghiệm định type từng phần giúp xác định chính xác người bệnh đang nhiễm type HPV cụ thể nào. Kết quả này tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong hướng xử trí lâm sàng.

Cụ thể, HPV 16 và HPV 18 là hai type virus đặc biệt quan trọng. Nếu người bệnh có kết quả xét nghiệm dương tính với HPV 16 hoặc HPV 18, bác sĩ sản phụ khoa bắt buộc phải chuyển người bệnh đến bác sĩ chuyên gia về soi cổ tử cung để kiểm tra tổn thương và sang thương trên cổ tử cung. Đối với trường hợp nhiễm các type HPV nguy cơ cao khác có tỷ lệ gây ung thư thấp hơn type 16 và 18, bác sĩ sẽ xem xét chỉ định soi cổ tử cung khi tình trạng nhiễm diễn ra dai dẳng kéo dài hoặc khi kết quả xét nghiệm tế bào học đi kèm có bất thường.

Bên cạnh đó, một số xét nghiệm hiện nay trả về cả kết quả nhiễm các type HPV nguy cơ thấp. Nếu không được bác sĩ tư vấn kỹ càng, người bệnh dễ nhầm tưởng bản thân có nguy cơ mắc ung thư. Về mặt y khoa, các bác sĩ sản phụ khoa chỉ quan tâm đến các kết quả dương tính với những type HPV nguy cơ cao. Vì vậy, khi nhận kết quả xét nghiệm HPV, người bệnh nên chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa để nhận tư vấn chi tiết và nắm rõ lộ trình theo dõi, điều trị phù hợp.

>>> Đọc thêm phần 2: Dương tính với HPV nguy cơ cao: Khi nào cần soi cổ tử cung và điều trị?

Thông tin biên tập

Tác giả

Trúc Anh (ghi) - AloBacsi.vn
Ngày đăng: 14:10, 01/10/2026Cập nhật: 21:22, 03/10/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X