Sốt xuất huyết: Dùng sai thuốc, tự truyền dịch khiến bệnh thêm nguy hiểm
Tự dùng aspirin, ibuprofen hoặc truyền dịch tại nhà có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và gây khó khăn cho quá trình điều trị sốt xuất huyết. BS.CK1 Phan Thị Anh Đào - Khoa Nội tổng quát, Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VietHope hướng dẫn cách chăm sóc đúng và những nhóm người bệnh nên được theo dõi sát.
1. Sốt xuất huyết không dùng aspirin, ibuprofen và không tự truyền dịch tại nhà
Không ít trường hợp tự ý mua thuốc hạ sốt Ibuprofen/Aspirin, tự ý truyền dịch tại nhà hoặc kiêng cữ quá mức (không tắm, không ăn uống đủ chất). Bác sĩ có thể chỉ ra những nguy hiểm của các việc làm này và hướng dẫn cách hạ sốt, bù nước đúng chuẩn y khoa?
BS.CK1 Thị Anh Đào trả lời: Theo khuyến cáo hiện nay, paracetamol vẫn là thuốc hạ sốt an toàn nhất đối với người mắc sốt xuất huyết. Tuy nhiên, thuốc cần được sử dụng đúng liều, đúng khoảng cách và chỉ dùng khi cần, không sử dụng thường quy. Paracetamol có thể làm tăng men gan, trong khi bản thân sốt xuất huyết đã có thể gây tổn thương gan.
Người bệnh không được dùng aspirin, ibuprofen hoặc các thuốc tương tự như diclofenac. Những thuốc này có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết, kích ứng dạ dày và góp phần gây tổn thương thận cấp.
Việc tự truyền dịch tại nhà cũng không được khuyến cáo. Truyền dịch không giúp giảm nguy cơ bệnh chuyển nặng, ngược lại có thể gây khó khăn cho bác sĩ khi tính toán lượng dịch điều trị nếu người bệnh phải nhập viện. Ngoài ra, truyền dịch không phù hợp còn tiềm ẩn nguy cơ quá tải dịch.
Người mắc sốt xuất huyết không cần kiêng tắm. Nếu sức khỏe cho phép, người bệnh có thể tắm bằng nước ấm vừa phải. Về ăn uống, nên chọn thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu và phù hợp với khả năng dung nạp; đồng thời tránh những thực phẩm có màu nâu, đỏ hoặc đen để không gây nhầm lẫn khi theo dõi dấu hiệu xuất huyết.

2. Nhóm nguy cơ cao nên nhập viện sớm từ giai đoạn nguy hiểm
Đối với các nhóm đối tượng đặc biệt như trẻ em, phụ nữ mang thai, người lớn tuổi hay người có bệnh lý nền (tiểu đường, béo phì, bệnh tim mạch)... việc theo dõi và quản lý điều trị sốt xuất huyết cần những lưu ý riêng biệt nào?
BS.CK1 Thị Anh Đào trả lời: Một số nhóm người bệnh có cơ địa hoặc hoàn cảnh đặc biệt cần được theo dõi chặt chẽ, gồm trẻ nhỏ, người cao tuổi khoảng trên 60-65 tuổi, người béo phì, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hoặc đang sử dụng nhiều loại thuốc.
Ngoài ra, người sống một mình, ở xa cơ sở y tế hoặc không có người chăm sóc cũng thuộc nhóm cần đặc biệt lưu ý. Từ ngày thứ tư của bệnh, khi bắt đầu bước vào giai đoạn nguy hiểm, những trường hợp này được khuyến cáo nhập viện sớm để theo dõi sát, kịp thời phát hiện dấu hiệu chuyển nặng và xử trí phù hợp, qua đó nâng cao hiệu quả điều trị.
3. “Lá chắn” ba lớp giúp phòng sốt xuất huyết hiệu quả hơn
Bên cạnh việc diệt lăng quăng, muỗi vằn và giữ vệ sinh không gian sống, hiện nay y học đã có giải pháp vắc xin phòng ngừa sốt xuất huyết. Bác sĩ có thể chia sẻ cụ thể về độ tuổi chỉ định, hiệu quả bảo vệ và đối tượng nào nên chủ động tiêm ngừa trước mùa dịch?
BS.CK1 Thị Anh Đào trả lời: Để phòng, chống sốt xuất huyết hiệu quả, cần kết hợp ba biện pháp: tránh muỗi đốt; tiêu diệt muỗi trưởng thành và loại bỏ nơi muỗi sinh sống, sinh sản; đồng thời tiêm vắc xin.
Vắc xin sốt xuất huyết là vắc xin sống giảm độc lực, có thể tiêm cho trẻ từ tròn 4 tuổi trở lên và người lớn. Việc tiêm phòng đặc biệt cần được lưu ý đối với người sống trong khu vực có dịch, đến công tác tại nơi đang có dịch hoặc có nguy cơ cao. Người từng mắc sốt xuất huyết cũng có thể tiêm vắc xin sau sáu tháng kể từ khi mắc bệnh.
Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau ba tháng. Theo các nghiên cứu được bác sĩ dẫn lại, tiêm đủ hai mũi giúp giảm khoảng 80% nguy cơ mắc sốt xuất huyết và giảm khoảng 90% nguy cơ phải nhập viện do bệnh. Hiệu quả bảo vệ có thể kéo dài trong vài năm và bao phủ cả bốn type virus Dengue.
4. VietHope rút ngắn thời gian chẩn đoán và đánh giá nguy cơ sốt xuất huyết
Tại Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VietHope, người bệnh đến khám khi có biểu hiện sốt trong mùa mưa sẽ được tiếp cận quy trình chẩn đoán nhanh, xét nghiệm theo dõi và tư vấn cá thể hóa ra sao? VietHope có những thế mạnh gì về hệ thống xét nghiệm cận lâm sàng, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa và khả năng phối hợp đa chuyên khoa để quản lý an toàn cho người bệnh sốt xuất huyết?
BS.CK1 Thị Anh Đào trả lời: Trung tâm Y khoa Chuyên sâu VietHope được xây dựng theo mô hình y tế trong không gian xanh, hướng đến tiêu chuẩn Hoa Kỳ, giúp khách hàng cảm thấy thoải mái khi đến thăm khám.
Quy trình khám chữa bệnh tại trung tâm được tổ chức theo hướng nhanh chóng, thuận tiện, tối ưu và chuyên nghiệp, qua đó giảm đáng kể thời gian chờ đợi. Đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm, vững chuyên môn; đồng thời trung tâm có nhiều chuyên khoa như nội tổng quát, ngoại tổng quát, tim mạch, hô hấp, thần kinh và tiêu hóa. Khi người bệnh cần phối hợp nhiều chuyên khoa, việc hội chẩn có thể được tiến hành nhanh chóng.
Về trang thiết bị, trung tâm có hệ thống xét nghiệm máu, nước tiểu cùng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng như siêu âm, điện tim, X-quang. Máy móc tiên tiến, hiện đại giúp trả kết quả nhanh chóng và chính xác.
Những điều kiện này hỗ trợ bác sĩ tiếp cận người bệnh sốt xuất huyết, chẩn đoán nhanh và đầy đủ, xác định giai đoạn bệnh cũng như mức độ nguy cơ, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp và tối ưu.
>>> Đọc thêm phần 1: Hết sốt chưa chắc đã khỏi sốt xuất huyết: Lừ đừ, đau bụng, nôn nhiều phải đi viện ngay
Trân trọng cảm ơn BS.CK1 Thị Anh Đào đã đồng hành cùng AloBacsi trong số podcast này!
Thông tin biên tập
Tác giả
Tham vấn y khoa
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

