Sái quai hàm có tự khỏi không? Dấu hiệu nhận biết và cách xử trí đúng
Sái quai hàm là tình trạng khá phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Nhiều người sau khi ngáp lớn, há miệng quá rộng, nhai thức ăn cứng hoặc bị va đập vùng mặt đột ngột cảm thấy đau ngay trước tai, khó há miệng, phát ra tiếng "lục cục" khi cử động hàm. Không ít trường hợp nghĩ rằng chỉ cần nghỉ ngơi là sẽ tự khỏi. Tuy nhiên, liệu sái quai hàm có thật sự tự hồi phục hay không?
Sái quai hàm là gì?
Trong dân gian, "sái quai hàm" là cách gọi tình trạng khớp thái dương - hàm bị tổn thương hoặc hoạt động bất thường. Đây là khớp nối giữa xương hàm dưới và xương sọ, có vai trò giúp con người ăn, nói, nuốt và ngáp.
Sái quai hàm có thể bao gồm nhiều mức độ khác nhau như căng giãn dây chằng quanh khớp, rối loạn chức năng khớp thái dương - hàm, trật khớp hoặc bán trật khớp. Khi khớp bị ảnh hưởng, các cử động đóng - mở miệng trở nên khó khăn và gây đau.
Nguyên nhân nào dẫn đến sái quai hàm?
Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ gặp phải tình trạng này, bao gồm:
- Há miệng quá rộng khi ngáp, cười hoặc khám răng.
- Nhai thức ăn quá cứng, nhai kẹo cao su liên tục.
- Chấn thương vùng cằm hoặc mặt do tai nạn, té ngã.
- Nghiến răng kéo dài, đặc biệt khi ngủ.
- Viêm hoặc thoái hóa khớp thái dương - hàm.
- Một số người có cấu trúc khớp lỏng lẻo bẩm sinh nên dễ bị trật khớp hơn bình thường.
Dấu hiệu nhận biết
Người bị sái quai hàm thường có một hoặc nhiều triệu chứng sau:
- Đau vùng trước tai hoặc đau góc hàm.
- Khó há miệng hoặc không thể mở miệng hết mức.
- Hàm bị lệch khi mở hoặc ngậm miệng.
- Có tiếng lục cục, lách cách khi nhai hoặc nói.
- Đau tăng khi ăn thức ăn cứng.
- Trường hợp trật khớp hoàn toàn có thể không ngậm kín miệng được, chảy nước dãi và nói khó.
Các triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột sau một động tác mạnh hoặc tiến triển âm ỉ trong thời gian dài.
Sái quai hàm có tự khỏi không?
Câu trả lời là tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương.
Nếu chỉ là căng cơ hoặc giãn nhẹ dây chằng quanh khớp, người bệnh nghỉ ngơi, hạn chế há miệng rộng, ăn thức ăn mềm và chườm lạnh trong 24-48 giờ đầu thì triệu chứng có thể cải thiện sau vài ngày.
Tuy nhiên, nếu khớp đã bị trật hoặc bán trật, tình trạng này không nên chờ tự khỏi. Việc cố gắng tự nắn chỉnh tại nhà có thể làm tổn thương dây chằng, đĩa khớp, mạch máu hoặc dây thần kinh quanh khớp. Khi điều trị muộn, khớp có thể trở nên lỏng lẻo, tái phát nhiều lần hoặc dẫn đến rối loạn chức năng khớp thái dương - hàm mạn tính.
Điều trị như thế nào?
Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp:
- Nắn khớp nếu bị trật khớp cấp.
- Dùng thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc giãn cơ khi cần.
- Hướng dẫn các bài tập phục hồi chức năng khớp hàm.
- Đeo máng chống nghiến nếu nguyên nhân do nghiến răng.
- Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những trường hợp hiếm gặp khi điều trị bảo tồn không hiệu quả hoặc khớp bị tổn thương nặng.
Trong quá trình hồi phục, người bệnh nên ăn thức ăn mềm, tránh há miệng quá rộng, hạn chế nhai một bên và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
Khi nào cần đi khám ngay?
Bạn nên đến cơ sở y tế nếu gặp các biểu hiện sau:
- Không thể ngậm kín miệng hoặc há miệng được.
- Đau dữ dội sau chấn thương.
- Hàm bị lệch rõ.
- Sưng nhiều, bầm tím hoặc nghi ngờ gãy xương.
- Đau kéo dài trên một tuần hoặc tái phát nhiều lần.
Phòng ngừa sái quai hàm
Để giảm nguy cơ sái quai hàm, nên tránh há miệng quá rộng khi ngáp, hạn chế ăn thực phẩm quá cứng, điều trị sớm chứng nghiến răng và sử dụng dụng cụ bảo hộ khi chơi thể thao có nguy cơ va chạm. Việc khám chuyên khoa Răng Hàm Mặt hoặc Chấn thương Chỉnh hình khi xuất hiện đau khớp hàm kéo dài cũng giúp phát hiện sớm các rối loạn khớp thái dương - hàm và điều trị kịp thời.
Sái quai hàm tuy không phải lúc nào cũng nguy hiểm nhưng không nên chủ quan. Nếu triệu chứng không cải thiện sau vài ngày, đau nhiều hoặc nghi ngờ trật khớp, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám để tránh biến chứng và bảo tồn tốt chức năng của khớp hàm.
Thông tin biên tập
Tác giả
Tham vấn y khoa
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
