Người tăng mỡ máu ăn Tết: Vài ngày “thả lỏng” có thể đổi bằng nhiều tháng điều trị

“Combo” ngày Tết - gánh nặng cho chuyển hóa

Theo chuyên gia, bánh chưng, bánh tét lại là combo rất nặng về chuyển hóa: nhiều tinh bột, nhiều mỡ động vật. Các món như thịt kho, giò chả, lạp xưởng, da heo, nội tạng… giàu chất béo bão hòa, làm tăng LDL-cholesterol (loại mỡ trực tiếp thúc đẩy xơ vữa động mạch). Đồ chiên rán còn bổ sung thêm acid béo trans, vốn được xem là yếu tố nguy cơ tim mạch mạnh.

"Không ai bắt người bệnh phải kiêng tuyệt đối trong ngày Tết. Nhưng nguyên tắc nên là: ăn để vui, không ăn để bù. Một miếng nhỏ cho không khí sum vầy thì không sao, nhưng nếu bữa nào cũng thịt mỡ, đồ chiên, nội tạng… thì mỡ máu tăng là điều gần như chắc chắn" - chuyên gia đưa ra lời khuyên. 

Để cân bằng, BS.CK2 Dương Minh Tuấn cho biết, người bệnh nên ăn tăng rau xanh, canh, salad, cá, đạm nạc; giảm mỡ động vật; hạn chế nội tạng và món chiên. Chỉ cần điều chỉnh như vậy thôi, tác động lên lipid máu đã khác rất nhiều.

Rượu bia cũng là yếu tố thường bị xem nhẹ. Thực tế, rượu kích thích gan tổng hợp triglycerid rất mạnh. Sau mỗi dịp Tết, không hiếm trường hợp triglycerid tăng vọt, thậm chí gây viêm tụy cấp. Vì vậy, nếu có uống, cần giới hạn mức an toàn, không uống dồn dập, không uống khi đói và càng phải thận trọng nếu trước đó triglycerid đã cao.

Thuốc hạ mỡ máu: Không “nghỉ Tết”

Sau ăn uống, mới đến câu chuyện của thuốc. Nhiều người có suy nghĩ “nghỉ Tết là nghỉ luôn cả thuốc hạ mỡ máu mấy hôm chắc không sao”. Nhưng statin hay fibrate không phải thuốc uống theo cảm hứng. Ngưng đột ngột, đặc biệt ở người có bệnh tim mạch, có thể làm tăng nguy cơ biến cố cấp tính. Vì vậy, dù đi du xuân hay về quê, thuốc vẫn nên duy trì đều đặn, đúng liều.

Vận động là mảnh ghép không thể thiếu! Tết thường gắn với ăn, ngồi, ngủ, xem tivi… Chuỗi sinh hoạt này làm giảm tiêu thụ năng lượng và khiến lipid máu xấu đi nhanh hơn. Chỉ cần đi bộ nhẹ 20-30 phút mỗi ngày, hoặc hạn chế ngồi quá lâu sau bữa ăn, cũng đã giúp chuyển hóa mỡ hiệu quả hơn nhiều.

"Rối loạn lipid máu vốn âm thầm, ít triệu chứng. Vì vậy, sau kỳ nghỉ dài, nếu ăn uống thoải mái hơn thường lệ, người bệnh nên kiểm tra lại mỡ máu, men gan, đường huyết để đánh giá nguy cơ tim mạch.

Và cũng cần nhớ: dù đang mùng 1 hay mùng 2, nếu xuất hiện đau ngực, khó thở, yếu liệt tay chân, nói khó, hay đau bụng dữ dội nghi viêm tụy… thì phải đi viện ngay. Đó có thể là biến cố tim mạch hoặc biến chứng nặng liên quan rối loạn lipid" - chuyên gia nhấn mạnh.

Tết là để vui, không phải để vài ngày vui đổi bằng nhiều tháng điều trị sau đó. Ăn vừa đủ, uống có chừng, giữ thuốc đều, duy trì vận động… chính là cách đơn giản nhất để mỡ máu ổn định và trái tim được bảo vệ. Chúc mọi người một năm mới an lành, vui Tết trọn vẹn và khỏe mạnh suốt cả năm dài phía trước. Đó là lời nhắn gửi từ BS.CK2 Dương Minh Tuấn dành cho người bệnh tăng mỡ máu đón năm mới vui, khỏe.