Người đái tháo đường có được ăn xoài, chuối và uống nước ép trái cây?

Người đái tháo đường không cần kiêng tuyệt đối trái cây ngọt

Trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ và nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, trái cây cũng chứa carbohydrate, bao gồm các loại đường tự nhiên, nên có thể làm tăng đường huyết sau khi ăn.

Theo ADA, người mắc đái tháo đường có thể lựa chọn trái cây tươi, đông lạnh hoặc đóng hộp không thêm đường. Điều quan trọng là tính lượng carbohydrate từ trái cây vào tổng khẩu phần ăn.

Vì vậy, không thể chỉ dựa vào vị ngọt để kết luận một loại trái cây có phù hợp với người bệnh hay không.

Xoài, chuối, nhãn, vải hay mít đều có thể được sử dụng với lượng phù hợp. Ngược lại, những loại trái cây có vị thanh, ít ngọt cũng không nên ăn quá nhiều trong một lần.

Một khẩu phần trái cây nên ăn bao nhiêu?

Theo ADA, một quả nhỏ hoặc khoảng nửa cốc trái cây đông lạnh, đóng hộp thường cung cấp xấp xỉ 15g carbohydrate. Với một số loại quả mọng hoặc dưa, khẩu phần tương đương có thể lớn hơn.

Để dễ hình dung, người bệnh có thể tham khảo cách chia khẩu phần đối với các loại trái cây quen thuộc:

Bảng trên là hướng dẫn chia khẩu phần, không phải bảng quy đổi tất cả các phần ăn thành 15g carbohydrate. Lượng carbohydrate thực tế thay đổi theo giống, độ chín, kích thước và khối lượng phần ăn.

Người bệnh nên chú ý lượng trái cây thực sự ăn vào thay vì chỉ ghi nhớ một con số cố định như “mỗi ngày được ăn một quả”.

Đối với người cần kiểm soát carbohydrate chặt chẽ, việc cân thực phẩm hoặc tham khảo bảng thành phần dinh dưỡng có thể giúp ước tính chính xác hơn.

Nước ép trái cây không đường vẫn có thể làm tăng đường huyết

Nhiều người cho rằng nước ép nguyên chất, không thêm đường sẽ an toàn hơn nước ngọt và có thể uống thoải mái.

Thực tế, nước ép trái cây vẫn chứa đường tự nhiên và carbohydrate.

Theo ADA, chỉ khoảng 1/3 - 1/2 cốc nước ép trái cây đã có thể cung cấp khoảng 15 g carbohydrate, tùy loại.

Trong khi đó, một ly nước ép thông thường có thể chứa lượng lớn hơn nhiều. Nếu uống mà không tính vào khẩu phần, người bệnh dễ nạp thêm carbohydrate ngoài dự kiến.

So với trái cây nguyên miếng, nước ép thường chứa ít chất xơ hơn và dễ uống nhanh với lượng lớn, nên có thể khiến đường huyết tăng nhanh hơn.

Trái cây nguyên miếng cũng thường tạo cảm giác no tốt hơn, giúp người bệnh dễ kiểm soát lượng ăn.

Vì vậy, khi lựa chọn giữa một phần trái cây tươi và một ly nước ép, người mắc đái tháo đường nên ưu tiên trái cây nguyên miếng.

Tuy nhiên, nước ép không phải lúc nào cũng cần tránh. Trong một số tình huống, chẳng hạn xử trí hạ đường huyết ở người còn tỉnh táo và nuốt an toàn, một lượng nước ép được định lượng phù hợp có thể được sử dụng theo hướng dẫn điều trị.

Trái cây khô cũng cần chú ý lượng ăn

Không chỉ nước ép, trái cây sấy khô cũng là thực phẩm dễ khiến người bệnh đánh giá thấp lượng carbohydrate.

Theo ADA, chỉ hai thìa canh trái cây khô như nho khô có thể cung cấp khoảng 15g carbohydrate.

Do lượng nước giảm đáng kể sau quá trình sấy, trái cây khô có kích thước nhỏ nhưng carbohydrate tập trung hơn theo khối lượng.

Người bệnh nên hạn chế ăn trực tiếp từ túi lớn, đặc biệt với những sản phẩm có thêm đường.

Ăn trái cây thế nào để kiểm soát đường huyết tốt hơn?

Người mắc đái tháo đường nên ưu tiên trái cây nguyên miếng, lựa chọn khẩu phần phù hợp và tính lượng carbohydrate vào kế hoạch ăn uống hằng ngày.

Thay vì ăn một lượng lớn trái cây trong một lần, người bệnh có thể phân chia lượng ăn phù hợp với các bữa trong ngày, tùy nhu cầu và phác đồ điều trị.

Nếu sử dụng insulin theo bữa ăn, cần tính carbohydrate từ trái cây khi xác định liều insulin theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Người bệnh cũng có thể theo dõi đường huyết sau ăn để nhận biết đáp ứng của cơ thể với từng loại trái cây và khẩu phần cụ thể.

Riêng những người đồng thời mắc bệnh thận mạn, cần hạn chế kali hoặc có đường huyết dao động mạnh nên được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn riêng.