Người cao tuổi sụt cân, yếu cơ: Đừng nghĩ chỉ do tuổi già
Nhiều gia đình cho rằng người cao tuổi càng gầy càng nhẹ người, ít bệnh. Tuy nhiên, sụt cân không chủ ý, ăn uống kém hoặc cơ thể yếu dần có thể là dấu hiệu suy dinh dưỡng, mất cơ hay bệnh lý tiềm ẩn. Ở tuổi cao, sức khỏe không chỉ được đánh giá qua cân nặng mà còn ở khả năng đi lại, giữ thăng bằng và tự chăm sóc bản thân. Ăn đủ chất, vận động phù hợp và nhận biết sớm những thay đổi bất thường là điều quan trọng để duy trì tuổi già khỏe mạnh.
Người cao tuổi gầy đi có phải là chuyện bình thường?
Khi thấy cha mẹ, ông bà gầy đi, không ít người cho rằng đó là thay đổi tự nhiên của tuổi tác. Thậm chí, có gia đình nghĩ rằng người lớn tuổi ăn ít, nhẹ cân sẽ đỡ mắc bệnh.
Thực tế, không phải cứ lớn tuổi là phải gầy. Đặc biệt, nếu người cao tuổi sụt cân dù không chủ động giảm cân, gia đình cần tìm hiểu nguyên nhân.
Theo ThS.BS Phan Thị Thanh Thủy - Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Y học cổ truyền TPHCM, khi tuổi tác tăng lên, khối lượng và sức mạnh cơ bắp có thể suy giảm, nhất là ở người ăn uống thiếu chất hoặc ít vận động.
Khi cơ yếu đi, người cao tuổi có thể gặp khó khăn khi đứng dậy khỏi ghế, leo cầu thang, đi lại hoặc giữ thăng bằng. Điều này làm tăng nguy cơ té ngã, giảm khả năng tự chăm sóc và khiến quá trình hồi phục sau bệnh kéo dài hơn.
Bên cạnh đó, loãng xương làm xương dễ gãy hơn khi xảy ra té ngã.
Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm ông bà, cha mẹ nặng bao nhiêu ký, gia đình nên chú ý xem họ có ăn uống tốt, đi lại vững vàng và sinh hoạt độc lập như trước hay không.
Ăn gì để người cao tuổi giữ cơ, chắc xương?
Để hạn chế mất cơ và bảo vệ sức khỏe xương, người cao tuổi cần ăn đủ năng lượng, đủ chất đạm và đa dạng thực phẩm.
Trong mỗi bữa chính, nên kết hợp cơm hoặc khoai với các thực phẩm giàu đạm như cá, trứng, thịt nạc, đậu phụ cùng rau củ.
Một số món ăn dễ chế biến tại nhà gồm:
-
Cá hấp gừng, chú ý gỡ sạch xương trước khi ăn.
-
Thịt nạc băm hấp trứng và đậu phụ non.
-
Canh bí đao nấu thịt nạc hoặc đậu phụ.
-
Cháo thịt, trứng hoặc đậu phụ cho người ăn kém, khó nhai.
Người cao tuổi cũng cần được cung cấp canxi từ sữa, sữa chua, thực phẩm tăng cường canxi hoặc cá nhỏ ăn được cả xương. Vitamin D có thể được bổ sung từ thực phẩm và chế phẩm bổ sung khi có chỉ định phù hợp.

Về chất đạm, người cao tuổi khỏe mạnh thường có thể cần khoảng 1,0 - 1,2g protein/kg cân nặng mỗi ngày. Chẳng hạn, người nặng 50 kg có thể cần khoảng 50 - 60g protein/ngày.
Đây là lượng protein, không phải trọng lượng thịt hoặc cá. Nhu cầu thực tế còn phụ thuộc tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý và khả năng dung nạp. Đặc biệt, người mắc bệnh thận hoặc đang áp dụng chế độ ăn điều trị cần được tư vấn riêng.
Gia đình không nên tự ý cho người cao tuổi kiêng hoàn toàn tinh bột, hạn chế chất đạm hoặc dùng canxi, vitamin D liều cao khi chưa được đánh giá.
Ngoài ăn uống, người cao tuổi cần vận động thế nào?
Dinh dưỡng đầy đủ là cần thiết, nhưng chỉ ăn uống tốt mà ít vận động vẫn có thể khiến sức mạnh cơ bắp suy giảm.
Người cao tuổi nên duy trì đi bộ hoặc các hoạt động nhẹ nhàng hằng ngày nếu sức khỏe cho phép. Bên cạnh đó, cần chú ý các bài tập tăng sức mạnh cơ và giữ thăng bằng.
Những bài tập này giúp duy trì khả năng vận động, hỗ trợ sinh hoạt độc lập và giảm nguy cơ té ngã.
Theo quan điểm y học cổ truyền, các khái niệm “Tỳ chủ cơ nhục”, “Thận chủ cốt”, “Can chủ cân” được sử dụng để xem xét mối liên hệ giữa tiêu hóa, sự nuôi dưỡng cơ thể, xương và khả năng vận động.
Người cao tuổi có thể kết hợp dưỡng sinh, tập thở hoặc những bài vận động nhẹ phù hợp để duy trì hoạt động và thư giãn. Tuy nhiên, các phương pháp này không thay thế việc đánh giá, điều trị suy dinh dưỡng, suy giảm khối cơ hoặc loãng xương theo y học hiện đại.
Người từng té ngã, thường xuyên chóng mặt, đau nhiều hoặc mắc bệnh tim mạch nên trao đổi với bác sĩ trước khi bắt đầu chương trình tập luyện.
Khi nào người cao tuổi gầy đi cần đến bệnh viện?
Gia đình nên đưa người cao tuổi đi khám nếu nhận thấy những biểu hiện sau:
-
Sụt cân không chủ ý hoặc ăn uống kém kéo dài.
-
Cơ yếu rõ rệt, đi lại chậm hơn trước.
-
Khó đứng lên khỏi ghế, leo cầu thang hoặc thực hiện các sinh hoạt quen thuộc.
-
Đi không vững, té ngã nhiều lần.
-
Mệt mỏi kéo dài, khó nuốt hoặc xuất hiện thay đổi sức khỏe bất thường.
Những biểu hiện này có thể liên quan đến suy dinh dưỡng, suy giảm sức mạnh cơ hoặc các bệnh lý khác cần được kiểm tra.
Đặc biệt, gia đình không nên tự mua thuốc nam, thuốc bắc hay thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc với mục đích “bổ cơ, bổ xương”.
Tuổi già khỏe mạnh không được đánh giá chỉ bằng số cân trên bàn cân, mà còn ở khả năng ăn uống, vận động và duy trì cuộc sống tự chủ. Chăm sóc đúng cách từ bữa ăn, vận động đến khám sức khỏe khi cần thiết sẽ giúp người cao tuổi duy trì chất lượng cuộc sống tốt hơn.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

