Người bệnh đái tháo đường và bài toán kiểm soát đường huyết ngày Tết

Tại chương trình, ThS.BS Võ Tuấn Khoa - Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Nhân dân 115 đã trực tiếp chia sẻ nhiều thông tin quan trọng, giúp người bệnh hiểu rõ những tác động của Tết lên sức khỏe, các biến chứng có thể gặp và cách ăn Tết an toàn mà vẫn giữ đường huyết ổn định.

Tết là thử thách lớn với người bệnh đái tháo đường

Theo ThS.BS Võ Tuấn Khoa, trong dịp Tết, sức khỏe người bệnh ĐTĐ (đái tháo đường) thường bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố cùng lúc. Trước hết là sinh hoạt bị đảo lộn, từ việc ăn uống không đúng giờ, ngủ muộn, ít vận động, ngưng tập thể dục. Bên cạnh đó, tâm lý thoải mái ngày Tết khiến không ít người lơ là việc theo dõi đường huyết, thậm chí tự ý giảm hoặc ngưng thuốc.

Ngoài yếu tố cá nhân, môi trường xã hội trong dịp Tết cũng làm gia tăng rủi ro cho người bệnh. Kỳ nghỉ kéo dài, nguy cơ ngộ độc thực phẩm, tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt tăng cao, trong khi hệ thống y tế cơ sở như phòng mạch, nhà thuốc, bác sĩ gia đình hoạt động hạn chế, khiến việc tiếp cận dịch vụ y tế trở nên khó khăn hơn.

Tất cả những yếu tố này có thể khiến sức khỏe người bệnh ĐTĐ biến chuyển xấu một cách đột ngột nếu không được theo dõi sát.

Những biến chứng nghiêm trọng dễ gặp trong dịp Tết

ThS.BS Võ Tuấn Khoa nhấn mạnh, nếu không kiểm soát tốt đường huyết, người bệnh ĐTĐ trong dịp Tết có nguy cơ đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm.

Phổ biến nhất là đột quỵ não cấp, bao gồm nhồi máu não và xuất huyết não. Nguyên nhân thường liên quan đến tăng huyết áp không kiểm soát, ngưng thuốc hạ áp hoặc ăn quá nhiều thực phẩm mặn như dưa chua, củ kiệu, chả lụa, đồ khô… Bên cạnh đó, đường huyết dao động mạnh cũng là yếu tố thúc đẩy đột quỵ.

Biến chứng tim mạch, đặc biệt là nhồi máu cơ tim cấp, cũng có xu hướng gia tăng trong dịp Tết. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt, khó thở hoặc đau ngực mơ hồ nên dễ chủ quan, bỏ qua dấu hiệu cảnh báo sớm.

Ngoài ra, nhiễm trùng bàn chân là biến chứng thường gặp do mang giày dép mới không phù hợp, đi lại nhiều nhưng ngại đi khám trong ngày Tết.

Song song đó là tình trạng đường huyết tăng hoặc hạ quá mức, xuất phát từ việc ăn uống không kiểm soát, tự ý thay đổi liều thuốc, bỏ bữa hoặc sử dụng bia rượu quá đà.

Ăn Tết sao cho an toàn mà vẫn vui?

Từ thực tế lâm sàng, ThS.BS Võ Tuấn Khoa đưa ra nhiều khuyến cáo thiết thực giúp người bệnh ĐTĐ đón Tết an toàn.

Thứ nhất, người bệnh không nên ngưng thuốc điều trị trong ngày Tết, không nằm nghỉ suốt kỳ nghỉ mà cần duy trì vận động nhẹ nhàng. Những hoạt động thường ngày như dọn dẹp nhà cửa, trang trí Tết, đi chợ sắm Tết, thăm hỏi người thân đều có thể xem là hình thức vận động có lợi cho kiểm soát đường huyết.

Thứ hai, trong ăn uống, người bệnh cần tránh nhậu nhẹt say sưa, không tự ý tăng liều thuốc để bù cho bữa ăn nhiều. Thay vào đó, nên ăn với lượng vừa phải, chia nhỏ khẩu phần, hạn chế thực phẩm nhiều muối, nhiều đường tinh luyện và uống rượu bia ở mức chừng mực.

Thứ ba, với những người có kế hoạch đi du lịch hoặc về quê xa, bác sĩ khuyên nên khám và điều chỉnh đường huyết, huyết áp trước Tết, chuẩn bị dư thuốc, mang theo toa thuốc, máy đo đường huyết và máy đo huyết áp cá nhân. Khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh không nên chần chừ mà cần đi khám ngay, kể cả trong những ngày Tết.

Dinh dưỡng - yếu tố hỗ trợ quan trọng trong kiểm soát đường huyết

Bên cạnh tuân thủ điều trị và sinh hoạt hợp lý, dinh dưỡng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong kiểm soát đường huyết, đặc biệt trong dịp Tết khi bữa ăn thường khó giữ được sự đều đặn như ngày thường.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc lựa chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp, giàu chất xơ và cân đối vi chất giúp hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau ăn.

Đây cũng là lý do các giải pháp dinh dưỡng chuyên biệt dành cho người ĐTĐ ngày càng được quan tâm, nhất là với người lớn tuổi, người ít vận động hoặc phụ nữ ĐTĐ thai kỳ.

Việc lựa chọn chế độ ăn phù hợp, kết hợp sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt khi cần, có thể góp phần hỗ trợ người bệnh duy trì đường huyết ổn định trong những ngày Tết.

Trong xu hướng này, một số sản phẩm dinh dưỡng được nghiên cứu bài bản, hợp tác cùng các đơn vị chuyên môn về dinh dưỡng, có thể được xem là lựa chọn hỗ trợ cho người bệnh trong việc xây dựng chế độ ăn phù hợp. Việc sử dụng cần đặt trong tổng thể kế hoạch điều trị, kết hợp theo dõi đường huyết và tư vấn từ nhân viên y tế.

Kết thúc buổi sinh hoạt, ThS.BS Võ Tuấn Khoa chia sẻ Tết không phải là “ngoại lệ” để người bệnh ĐTĐ bỏ quên sức khỏe. Ngược lại, chủ động kiểm soát đường huyết, duy trì dùng thuốc, ăn uống hợp lý và theo dõi cơ thể sát sao chính là chìa khóa để người bệnh tận hưởng một cái Tết an toàn, trọn vẹn và ý nghĩa bên gia đình.