Hotline 24/7
08983-08983

Ngưng thở khi ngủ, chuyện khó biết

Chưa có khảo sát nào về chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Obstructive Sleep Apnea: OSA) ở nước ta.

Theo vài chuyên gia, số người mắc không ít và điều đáng nói là người dân chưa biết nhiều về chứng bệnh này, dù hậu quả của nó thật ghê gớm.

Man with sleep apnea using a CPAP machine

Ba năm vật vã tìm bệnh

Đó là tình cảnh của anh D.X.Đ, 40 tuổi, ngụ tại quận 5, TPHCM. Cách đây ba năm, trong khi ngủ anh thường ngáy rất to và không ngủ thẳng giấc, nên ban ngày lúc nào cũng lừ đừ, nhức đầu, mệt mỏi.

Do tình trạng ngày càng nặng, anh thay đổi tính tình, luôn cáu gắt, giận dữ với người thân. Thấy thế, người nhà đưa anh đi… khám tâm thần. Uống thuốc nửa năm trời, bệnh không giảm, tình cờ có người khuyên anh đi khám tai mũi họng.

Ở đây, bác sĩ nói cấu trúc mũi họng anh bất thường, đề nghị phẫu thuật. Anh đồng ý, nhưng hai lần lên bàn mổ anh phải đi xuống vì bác sĩ nói anh có vấn đề về hô hấp và tim mạch nghiêm trọng, nếu mổ nguy cơ tử vong trong khi mổ rất lớn.

Đầu năm nay, người thân đưa anh đến một bệnh viện khám tổng quát. Ở đây bác sĩ phát hiện anh mắc chứng OSA và đề nghị anh mang CPAP, máy thông khí áp lực dương liên tục để mở đường thở khi ngủ.

Anh nói: “Từ đó đến nay cuộc sống của tôi đã thay đổi. Tôi ngủ thẳng giấc, ban ngày làm việc minh mẫn. Nhớ lại lúc trước tôi quá sợ, ngày nào cũng uống từng bụm thuốc và thấy cuộc sống quá mệt mỏi”.

Theo ThS.BS Hoàng Đình Hữu Hạnh, khoa thăm dò chức năng và trung tâm chăm sóc hô hấp BV đại học Y dược TPHCM, nguyên nhân dẫn đến ngưng thở gồm: một số bệnh gây tắc nghẽn (viêm mũi dị ứng), bất thường cấu trúc hầu họng (phì đại amiđan, cơ hô hấp xẹp do tuổi tác hoặc di truyền), thừa cân, béo phì (mô chung quanh vòm họng phì đại làm hẹp đường dẫn khí), rượu bia, chất kích thích (làm giảm trương lực cơ dẫn đến xẹp đường hô hấp) hoặc tắc nghẽn vì cơ chế thần kinh (trung khu hô hấp não bộ bị tổn thương). Bác sĩ Hạnh cho biết bệnh nhân ngưng thở lúc ngủ phần nhiều do tắc nghẽn đường hô hấp trên, kế đến do cơ chế thần kinh, hãn hữu một số bệnh nhân bị cùng lúc hai dạng trên.

Có thể tử vong trong khi ngủ

Cũng bị OSA như anh Đ., nhưng anh T.Đ.P, 47 tuổi, ngụ tại quận Tân Phú, TPHCM, lại nghiêm trọng hơn nhiều. Tại nhà riêng của anh ngày 11.5, anh kể: “Tôi có vấn đề về đường thở từ năm 2008, đi chữa bệnh trong và ngoài nước đều không khỏi. Ở một bệnh viện lớn, tôi ra vào cấp cứu quá nhiều đến nỗi bác sĩ ai cũng biết mặt. Đặc biệt vào năm 2011 và 2013, tôi đã hai lần chết lâm sàng, may đến bệnh viện kịp nên mới được cứu sống”.

Đầu năm nay, đi khám tại BV đại học Y dược, anh được đo đa ký giấc ngủ. Một bác sĩ phân tích kết quả cho biết: “Độ nặng nhẹ của OSA được dựa vào chỉ số AHI (số lần giảm thở + ngưng thở trong một giờ ngủ): nhẹ (5 – 15 lần/giờ), trung bình (16 – 30 lần/giờ), nặng (31 – 50 lần/giờ) và rất nặng (trên 50 lần/giờ). Trường hợp anh P., AHI lên đến gần 100 lần, trong đó có lần ngưng thở đến 85 giây và độ bảo hoà oxy máu chỉ còn 46% (người bình thường trên 90%)!

Như anh Đ., từ khi mang máy thở CPAP, anh thở dễ dàng hơn rất nhiều. Vấn đề lớn nhất của anh là giảm cân và điều trị các bệnh tim mạch, hậu quả của OSA. PGS.TS Lê Thị Tuyết Lan, trưởng khoa thăm dò chức năng và trung tâm chăm sóc hô hấp BV đại học Y dược TPHCM, cho biết OSA thường có những bệnh lý tim mạch đi kèm, đó là cao huyết áp, đột quỵ, bệnh mạch vành, suy tim sung huyết, rối loạn nhịp tim.

Ngoài vấn đề này, người bị OSA thường có chất lượng sống kém và năng suất làm việc thấp (do không ngủ đủ giấc), và dễ bị tai nạn giao thông gấp 2 – 7 lần người bình thường (do buồn ngủ khi tham gia giao thông).

Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc OSA, bác sĩ Hạnh đề nghị người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa hô hấp để được chẩn đoán và điều trị. Nếu bệnh nhẹ, bệnh nhân sẽ được tập luyện để đưa AHI về bình thường (dưới năm lần/giờ). Bệnh trung bình, ngoài tập luyện bệnh nhân có thể được phẫu thuật để giải quyết tắc nghẽn ở mũi họng. Trường hợp nặng, bệnh nhân phải mang máy CPAP.

Ít người biết về OSA

Hỏi anh Đ. và anh P., cả hai thừa nhận trước đây chưa nghe ai nói về OSA vì thế bệnh của họ chỉ được phát hiện do tình cờ. Khảo sát nhỏ của người viết trên 12 người cũng cho thấy người dân chưa quan tâm đến OSA: 7 người không biết về chứng bệnh này, 3 người có nghe nói nhưng nghĩ đây là chuyện nhỏ, chỉ có 2 người biết OSA qua báo chí. Điều này không lạ, bởi theo một chuyên gia, nhiều bệnh nhân OSA không nhận thức giấc ngủ của mình bị đứt quãng vì ngưng thở, thậm chí không ít người nghĩ mình vẫn ngủ ngon lành, không hề ngáy khi ngủ!


Theo Bình Yên - Thế giới tiếp thị/ Nông thôn ngày nay

Thông tin biên tập

Tác giả

Phòng nội dung AloBacsi
Ngày đăng: 12:48, 21/05/2015

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X