ALOBACSI HEALTH RADAR TODAY - Sáng 19/11/2026
SÁNG 19/11/2026, NHỮNG CÂU CHUYỆN Y TẾ NỔI BẬT:
1. WHO công bố báo cáo giám sát toàn cầu: Tỷ lệ vi khuẩn đường ruột kháng carbapenem gia tăng đòi hỏi đẩy mạnh quản lý sử dụng kháng sinh
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xuất bản Báo cáo Hệ thống Giám sát Kháng kháng sinh và Sử dụng Kháng sinh Toàn cầu (GLASS) cập nhật nhân Tuần lễ Nhận thức về Kháng kháng sinh Thế giới. Báo cáo cảnh báo tỷ lệ đề kháng nhóm kháng sinh dự trữ carbapenem ở vi khuẩn Klebsiella pneumoniae và Acinetobacter baumannii tăng vượt ngưỡng 35% tại nhiều bệnh viện tuyến cuối ở khu vực châu Á và Trung Đông. WHO khuyến nghị các quốc gia thành viên áp dụng nghiêm ngặt danh mục phân loại kháng sinh AWaRe (Access, Watch, Reserve) và nâng cấp năng lực phòng xét nghiệm vi sinh lâm sàng. Hạn chế: Tình trạng bán thuốc kháng sinh không kê đơn tại các nhà thuốc cộng đồng và thiếu hụt các thuốc kháng sinh thế hệ mới có giá thành hợp lý tại các nước thu nhập thấp vẫn cản trở nỗ lực kiểm soát dịch tễ.
Nguồn: World Health Organization - Global Antimicrobial Resistance and Use Surveillance System (GLASS) Report
2. Thuốc đồng vận GLP-1 đường uống Orforglipron giúp giảm trung bình 14,7% cân nặng ở người béo phì
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược giai đoạn III ATTAIN-1 công bố trên The New England Journal of Medicine (NEJM) (n = 3.127) đánh giá hiệu quả và độ an toàn của orforglipron (chất đồng vận thụ thể GLP-1 dạng phân tử nhỏ dùng đường uống một lần mỗi ngày không cần kiêng ăn uống trước khi dùng) ở người trưởng thành mắc béo phì hoặc thừa cân có kèm bệnh đồng mắc nhưng không mắc đái tháo đường. Primary Endpoint tại tuần thứ 72 ghi nhận nhóm dùng liều cao nhất (36 mg) đạt mức giảm cân trung bình 14,7% so với mức giảm 2,3% ở nhóm giả dược (P < 0.001), đồng thời cải thiện rõ rệt chỉ số vòng eo, huyết áp tâm thu và nồng độ triglyceride máu. Hạn chế: Các tác dụng phụ trên đường tiêu hóa mức độ nhẹ đến trung bình (buồn nôn, táo bón, tiêu chảy) xuất hiện chủ yếu trong giai đoạn dò liều tăng dần.
Nguồn: The New England Journal of Medicine - Orforglipron, an Oral Small-Molecule GLP-1 Receptor Agonist, in Adults with Obesity
3. FDA phê duyệt Bemarituzumab phối hợp hóa trị cho ung thư biểu mô tuyến dạ dày tiến triển bộc lộ quá mức FGFR2b
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức cấp phép phê duyệt cho bemarituzumab (kháng thể đơn dòng nhắm mục tiêu thụ thể yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi 2b - FGFR2b) kết hợp với phác đồ hóa trị mFOLFOX6 làm điều trị bước 1 cho bệnh nhân trưởng thành mắc ung thư biểu mô tuyến dạ dày hoặc chỗ nối dạ dày - thực quản tiến triển cục bộ không thể phẫu thuật hoặc di căn, có kết quả xét nghiệm âm tính với HER2 và bộc lộ quá mức FGFR2b. Phê duyệt dựa trên thử nghiệm giai đoạn III FORTITUDE-101 đạt Primary Endpoint với Thời gian sống thêm toàn bộ trung vị (mOS: 19,2 tháng vs 13,5 tháng; HR = 0.68; 95% CI: 0.54–0.85; P < 0.001). Hạn chế: Độc tính trên giác mạc (khô mắt, viêm giác mạc chấm) xuất hiện ở 46% bệnh nhân, đòi hỏi khám chuyên khoa mắt định kỳ và sử dụng nước mắt nhân tạo dự phòng.
Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Bemarituzumab Plus Chemotherapy Approval for FGFR2b-Overexpressing Gastric Cancer
4. Chụp cắt lớp quang học võng mạc (OCT) giúp phát hiện sớm nguy cơ suy giảm nhận thức trước khi xuất hiện triệu chứng lâm sàng
Nghiên cứu thuần tập tiến cứu trên 4.820 người trưởng thành từ 55 tuổi trở lên không có tiền sử sa sút trí tuệ theo dõi dọc trong 7 năm công bố trên JAMA Neurology đánh giá mối liên quan giữa độ dày lớp sợi thần kinh võng mạc quanh gai thị (pRNFL) đo bằng máy chụp cắt lớp quang học (OCT) và diễn tiến suy giảm nhận thức. Kết quả cho thấy nhóm có độ dày lớp pRNFL thuộc phân vị thấp nhất có nguy cơ tiến triển thành suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) hoặc bệnh Alzheimer cao gấp 1,94 lần (HR = 1.94; 95% CI: 1.56–2.41; P < 0.001) so với nhóm có cấu trúc võng mạc bình thường. Hạn chế: Độ dày lớp sợi thần kinh võng mạc cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các bệnh lý nhãn khoa tại chỗ như tăng nhãn áp hoặc bệnh võng mạc đái tháo đường giai đoạn sớm.
Nguồn: JAMA Neurology - Retinal Nerve Fiber Layer Thinning on Optical Coherence Tomography and Incident Cognitive Decline
5. Liệu pháp tế bào T điều hòa chỉnh sửa gen (CAR-Treg) ngăn ngừa thải ghép mảnh ghép thận đồng loài không cần dùng thuốc ức chế miễn dịch suốt đời
Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I/IIa công bố trên Nature Medicine đánh giá tính an toàn và khả năng dung nạp miễn dịch của liệu pháp truyền tế bào T điều hòa tự thân được gắn thụ thể kháng nguyên khảm nhắm mục tiêu kháng nguyên bạch cầu người HLA-A2 (HLA-A2 CAR-Treg) ở 18 bệnh nhân nhận thận ghép không tương hợp HLA-A2. Tại thời điểm 12 tháng sau ghép, 83,3% bệnh nhân duy trì chức năng thận ghép ổn định không có bằng chứng thải ghép qua sinh thiết sau khi đã giảm liều tối thiểu thuốc ức chế calcineurin và ngừng hoàn toàn corticosteroid. Hạn chế: Quy trình phân lập và nhân nuôi tế bào T điều hòa đòi hỏi kỹ thuật phòng thí nghiệm khắt khe; cần theo dõi thêm tỷ lệ sống còn của mảnh ghép sau 5 năm.
Nguồn: Nature Medicine - HLA-A2-Specific Chimeric Antigen Receptor Regulatory T Cells in Kidney Transplantation
6. Thuốc ức chế menin Revumenib phối hợp Azacitidine và Venetoclax đạt tỷ lệ lui bệnh cao trong bạch cầu cấp dòng tủy
Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn Ib/II công bố trên Clinical Cancer Research đánh giá phác đồ bộ ba gồm revumenib (chất ức chế chọn lọc tương tác menin-KMT2A đường uống) kết hợp với azacitidine và venetoclax ở 64 bệnh nhân cao tuổi mới chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML) có đột biến gen NPM1 hoặc tái sắp xếp gen KMT2A không đủ điều kiện hóa trị tích cực. Primary Endpoint ghi nhận tỷ lệ lui bệnh hoàn toàn tổng hợp (CR/CRh) đạt 78,1%, với 84% bệnh nhân đạt trạng thái âm tính với bệnh tồn dư tối thiểu (MRD-negative) qua phân tích tế bào dòng chảy. Hạn chế: Hội chứng biệt hóa (differentiation syndrome) và kéo dài khoảng QTc trên điện tâm đồ cần được giám sát sát sao trong chu kỳ điều trị đầu tiên.
Nguồn: Clinical Cancer Research - Revumenib Combined with Azacitidine and Venetoclax in Newly Diagnosed Older AML
7. Chỉ số biến dạng nhĩ trái (LA strain) trên siêu âm đánh dấu mô cơ tim dự báo chính xác nguy cơ đột quỵ ở bệnh nhân rung nhĩ kịch phát
Nghiên cứu đa trung tâm tiến cứu (n = 2.460) đăng trên tạp chí Circulation: Cardiovascular Imaging đánh giá giá trị tiên lượng của chỉ số biến dạng cơ nhĩ trái thì chứa (Left Atrial Reservoir Strain - LASr) đo bằng siêu âm tim đánh dấu mô 2D ở bệnh nhân rung nhĩ kịch phát có điểm số lâm sàng CHA_2DS_2-VASc thấp (0–1 điểm). Trong thời gian theo dõi trung vị 4,2 năm, những bệnh nhân có chỉ số LASr < 22% ghi nhận nguy cơ xảy ra đột quỵ thiếu máu cục bộ hoặc thuyên tắc mạch hệ thống cao gấp 3,1 lần (HR = 3.10; 95% CI: 2.15–4.47; P < 0.001) so với nhóm có chức năng cơ nhĩ bảo tồn. Hạn chế: Độ chính xác của phép đo biến dạng nhĩ trái phụ thuộc nhiều vào chất lượng cửa sổ siêu âm thành ngực và phần mềm phân tích của từng hãng máy.
Nguồn: Circulation: Cardiovascular Imaging - Left Atrial Reservoir Strain and Stroke Risk in Low-Score Paroxysmal Atrial Fibrillation
8. FDA cấp phép lưu hành hệ thống phẫu thuật nội soi vi phẫu robot hỗ trợ khâu nối mạch máu siêu nhỏ trong tạo hình vi phẫu
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức phê duyệt hệ thống robot phẫu thuật chuyên dụng cho kỹ thuật siêu vi phẫu (supermicrosurgery), cho phép phẫu thuật viên thực hiện các đường khâu nối mạch máu và mạch bạch huyết có đường kính siêu nhỏ từ 0,3 mm đến 0,8 mm với độ triệt tiêu rung tay tuyệt đối và tỷ lệ thu phóng chuyển động lên tới 20 lần. Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng đa trung tâm trên 210 ca phẫu thuật chuyển vạt tự do và nối bạch mạch - tĩnh mạch điều trị phù bạch huyết cho thấy tỷ lệ thông nối mạch đạt 98,6% và rút ngắn 25% thời gian khâu nối so với vi phẫu bằng kính hiển vi truyền thống. Hạn chế: Yêu cầu đội ngũ phẫu thuật viên và điều dưỡng phòng mổ trải qua khóa huấn luyện mô phỏng chuyên sâu trước khi vận hành lâm sàng.
Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Approval of Dedicated Robotic Supermicrosurgery System for Reconstructive Surgery
9. Quỹ học bổng nghiên cứu y học lâm sàng Postdoctoral Fellowships 2027 – European Society for Immunodeficiencies
Hiệp hội Suy giảm Miễn dịch Châu Âu (ESID) chính thức thông báo mở cổng tiếp nhận hồ sơ Chương trình Học bổng Nghiên cứu Sau Tiến sĩ Dài hạn (ESID Medium- and Long-Term Fellowships 2027). Chương trình tài trợ sinh hoạt phí, bảo hiểm y tế và kinh phí nghiên cứu lên tới 48.000 EUR/năm trong thời gian từ 12 đến 24 tháng dành cho các bác sĩ lâm sàng và nhà khoa học trẻ thực hiện dự án nghiên cứu chuyển giao về rối loạn miễn dịch bẩm sinh tại các trung tâm xuất sắc ở Châu Âu.
Nguồn: European Society for Immunodeficiencies - ESID Fellowships and Grants Portal
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
