ALOBACSI HEALTH RADAR TODAY - Sáng 18/11/2026
SÁNG 18/11/2026, NHỮNG CÂU CHUYỆN Y TẾ NỔI BẬT:
1. WHO hướng dẫn: Thu hẹp khoảng cách tiếp cận insulin và công nghệ theo dõi đường huyết toàn cầu
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xuất bản báo cáo cập nhật khuôn khổ hành động toàn cầu về bệnh đái tháo đường (Global Diabetes Compact) nhân dịp hưởng ứng tuần lễ nâng cao nhận thức về bệnh đái tháo đường. Tài liệu khuyến nghị các quốc gia thành viên đưa các loại insulin analog tác dụng kéo dài và thiết bị đo đường huyết mao mạch vào danh mục thuốc thiết yếu được bảo hiểm y tế chi trả toàn phần, đồng thời thúc đẩy cơ chế chuyển giao công nghệ sản xuất thuốc sinh học tương tự (biosimilar) nhằm giảm giá thành điều trị tại các nước thu nhập thấp và trung bình. Hạn chế: Hệ thống chuỗi cung ứng bảo quản lạnh không đồng bộ tại các vùng sâu vùng xa vẫn là thách thức lớn đối với việc duy trì chất lượng insulin.
Nguồn: World Health Organization - Global Diabetes Compact: Accelerating Access to Insulin and Monitoring Technologies
2. Liệu pháp RNA can thiệp nhỏ Plozasiran giảm 80% nồng độ triglyceride trong hội chứng tăng chylomicron máu gia đình
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược giai đoạn III PALISADE công bố trên The New England Journal of Medicine (NEJM) (n = 75) đánh giá hiệu quả của plozasiran (thuốc siRNA nhắm chọn lọc gen APOC3 ở tế bào gan) tiêm dưới da mỗi 3 tháng ở bệnh nhân mắc hội chứng tăng chylomicron máu gia đình (FCS) dai dẳng. Primary Endpoint tại tháng thứ 10 ghi nhận nhóm điều trị đạt mức giảm trung vị 80% nồng độ triglyceride lúc đói so với mức giảm 17% ở nhóm giả dược (P < 0.001), đồng thời giảm 83% tỷ lệ mắc biến chứng viêm tụy cấp đe dọa tính mạng. Hạn chế: Tăng đường huyết nhẹ thoáng qua xuất hiện ở một số bệnh nhân có tiền sử tiền đái tháo đường; cần tiếp tục theo dõi tính an toàn trên gan trong dài hạn.
Nguồn: The New England Journal of Medicine - Plozasiran in Patients with Persistent Chylomicronemia (PALISADE)
3. FDA phê duyệt Casdatifan điều trị ung thư biểu mô tế bào thận thể sáng tiến triển đã qua liệu pháp miễn dịch và ức chế VEGF
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức cấp phép phê duyệt cho casdatifan (chất ức chế chọn lọc yếu tố cảm ứng thiếu oxy HIF-2alpha thế hệ mới) dạng uống một lần mỗi ngày cho bệnh nhân trưởng thành mắc ung thư biểu mô tế bào thận thể sáng (ccRCC) tiến triển cục bộ hoặc di căn đã thất bại với ít nhất một thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch PD-1/PD-L1 và một thuốc ức chế tyrosine kinase (VEGF-TKI). Phê duyệt dựa trên thử nghiệm giai đoạn III PEAK-1 đạt Primary Endpoint với Thời gian sống thêm không tiến triển (PFS trung bình: 12,4 tháng vs 6,9 tháng; HR = 0.56; 95% CI: 0.43–0.73) và Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt 34,8%. Hạn chế: Thiếu máu mức độ 3 và giảm độ bão hòa oxy máu thoáng qua là những tác dụng phụ đặc hiệu cần theo dõi định kỳ.
Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Casdatifan Approval for Advanced Clear Cell Renal Cell Carcinoma
4. Sử dụng thuốc ức chế SGLT2 giúp giảm 26% nguy cơ xuất hiện loạn nhịp thất nặng ở bệnh nhân suy tim
Nghiên cứu thuần tập đa trung tâm kết hợp phân tích tổng hợp dữ liệu từ 18.400 bệnh nhân suy tim mạn tính có phân suất tống máu giảm (HFrEF) công bố trên JAMA Cardiology đánh giá tác động bảo vệ điện sinh lý tim của nhóm thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển natri-glucose 2 (SGLT2i). Kết quả chỉ ra rằng việc duy trì điều trị SGLT2i giúp giảm 26% nguy cơ xuất hiện nhịp nhanh thất bền vững, rung thất hoặc sốc điện thích hợp từ máy khử rung tim cấy ghép (ICD) (HR = 0.74; 95% CI: 0.63–0.87; P < 0.001), thông qua cơ chế cải thiện chuyển hóa năng lượng ty thể cơ tim và giảm căng giãn thành thất. Hạn chế: Cơ chế chống loạn nhịp trực tiếp trên kênh ion màng tế bào cơ tim vẫn cần được làm sáng tỏ thêm qua các nghiên cứu thực nghiệm chuyên sâu.
Nguồn: JAMA Cardiology - SGLT2 Inhibitors and Risk of Ventricular Arrhythmias in Heart Failure
5. Nature Medicine: Mô hình trí tuệ nhân tạo đa phương thức dự đoán chính xác khả năng đáp ứng liệu pháp miễn dịch từ lát cắt mô bệnh học
Nghiên cứu y học tính toán công bố trên Nature Medicine giới thiệu nền tảng trí tuệ nhân tạo học sâu (PathoImmuno-AI) tích hợp phân tích hình ảnh tiêu bản nhuộm H&E thông thường với dữ liệu giải trình tự hệ gen khối u của hơn 12.000 bệnh nhân ung thư thuộc 14 loại khối u đặc khác nhau. Mô hình này xác định chính xác cấu trúc không gian của các cấu trúc bạch huyết bậc ba (tertiary lymphoid structures) và mức độ xâm nhập tế bào T, đạt chỉ số AUC 0.89 trong việc dự đoán tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn với phác đồ kháng PD-1/PD-L1 mà không cần làm xét nghiệm hóa mô miễn dịch tốn kém. Hạn chế: Độ chính xác của thuật toán có thể bị ảnh hưởng bởi chất lượng bảo quản mẫu mô và sự khác biệt trong quy trình quét tiêu bản giữa các phòng xét nghiệm.
Nguồn: Nature Medicine - Multimodal Foundation AI Predicts Immunotherapy Response from Routine Histopathology
6. Kháng thể liên hợp thuốc Ifinatamab deruxtecan cho thấy hiệu quả cao trong ung thư thực quản tế bào vảy tiến triển
Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II công bố trên Clinical Cancer Research đánh giá ifinatamab deruxtecan (ADC nhắm mục tiêu B7-H3 mang đầu tải ức chế topoisomerase I) ở 92 bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản (ESCC) tiến triển hoặc di căn đã kháng với hóa trị platinum và thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch. Primary Endpoint đạt kết quả tích cực với Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt 41,3% và Thời gian sống thêm toàn bộ trung vị (mOS) đạt 11,8 tháng. Hạn chế: Buồn nôn, giảm bạch cầu trung tính và viêm phổi kẽ mức độ nhẹ (4,3%) đòi hỏi giám sát lâm sàng và chụp cắt lớp vi tính ngực định kỳ.
Nguồn: Clinical Cancer Research - B7-H3-Directed ADC Ifinatamab Deruxtecan in Advanced Esophageal Squamous Cell Carcinoma
7. Mô hình theo dõi huyết áp từ xa tích hợp dược sĩ lâm sàng giúp tăng gấp đôi tỷ lệ kiểm soát huyết áp
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên theo cụm (n = 3.150) đăng trên tạp chí Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes so sánh hiệu quả của mô hình quản lý tăng huyết áp tại nhà (sử dụng máy đo huyết áp tự động truyền dữ liệu trực tiếp về hồ sơ bệnh án điện tử cho dược sĩ lâm sàng điều chỉnh liều thuốc theo phác đồ chuẩn hóa) với chăm sóc ngoại trú thông thường. Tại thời điểm 12 tháng, tỷ lệ bệnh nhân đạt mức huyết áp mục tiêu (<130/80,mmHg) ở nhóm can thiệp đạt 72,4% so với 35,8% ở nhóm chăm sóc thông thường (P < 0.001). Hạn chế: Khả năng tiếp cận điện thoại thông minh và kết nối internet ổn định ở nhóm bệnh nhân cao tuổi vùng nông thôn vẫn là rào cản cần khắc phục.
Nguồn: Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes - Pharmacist-Led Telemonitoring for Hypertension Control
8. FDA cấp phép bổ sung chỉ định thuốc uống Leniolisib cho trẻ em từ 4 tuổi mắc hội chứng suy giảm miễn dịch APDS
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức phê duyệt mở rộng chỉ định cho leniolisib (chất ức chế chọn lọc enzym PI3K$\delta$) dạng viên nén liều thấp dùng đường uống cho bệnh nhân nhi từ 4 đến 11 tuổi mắc hội chứng hoạt hóa phosphoinositide 3-kinase delta (APDS) - một bệnh lý suy giảm miễn dịch nguyên phát hiếm gặp. Phê duyệt dựa trên thử nghiệm lâm sàng nhi khoa chứng minh thuốc giúp thu nhỏ kích thước hạch bạch huyết và lách phì đại, đồng thời khôi phục tỷ lệ tế bào B chuyển tiếp bình thường tương đương kết quả ở người trưởng thành. Hạn chế: Cần theo dõi định kỳ công thức máu toàn phần và tránh sử dụng đồng thời với các thuốc ức chế mạnh CYP3A4.
Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Leniolisib Expanded Approval for Pediatric Patients with APDS
9. Quỹ học bổng nghiên cứu y học lâm sàng Postdoctoral Fellowships 2027 – European Society for Paediatric Endocrinology
Hiệp hội Nội tiết Nhi khoa Châu Âu (ESPE) chính thức thông báo mở cổng tiếp nhận hồ sơ Chương trình Học bổng Nghiên cứu Sau Tiến sĩ (ESPE Research Fellowship 2027). Chương trình tài trợ toàn phần sinh hoạt phí, bảo hiểm và kinh phí thực hiện dự án lên tới 52.000 EUR/năm trong thời gian từ 12 đến 24 tháng dành cho các bác sĩ chuyên khoa nhi - nội tiết và nhà khoa học trẻ thực hiện nghiên cứu chuyển giao hoặc lâm sàng tại các trung tâm nội tiết nhi khoa hàng đầu Châu Âu.
Nguồn: European Society for Paediatric Endocrinology - ESPE Research Fellowship Portal
Thông tin biên tập
Tác giả
Tham vấn y khoa
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
