Ngộ độc thực phẩm ở trẻ gia tăng: Bác sĩ chỉ dấu hiệu sớm và cách xử trí đúng

BS.CK2 Phạm Hoàng Minh Khôi - Khoa Nội 1, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết, nguy cơ này tăng cao vào các dịp lễ, Tết, khi bữa ăn gia đình phong phú hơn, sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn hoặc bảo quản không đúng cách.

Ngộ độc thực phẩm ở trẻ: Dễ xảy ra, dễ nặng

Ngộ độc thực phẩm xảy ra khi trẻ ăn phải thức ăn nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc chứa độc tố, hóa chất. Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, dễ mất nước và rối loạn điện giải nhanh hơn người lớn nên nguy cơ biến chứng cao hơn nếu xử trí chậm.

Tùy thời gian khởi phát, bệnh thường chia thành hai nhóm:

• Khởi phát nhanh (vài giờ sau ăn): nôn ói là triệu chứng chính, ít sốt → thường do độc tố sẵn có trong thực phẩm
• Khởi phát muộn: kèm sốt, đau bụng, tiêu chảy kéo dài → thường do nhiễm khuẩn đường ruột như Salmonella, Shigella…
  
  

Dấu hiệu nhận biết sớm phụ huynh cần lưu ý

Cha mẹ cần nghĩ đến ngộ độc thực phẩm nếu trẻ xuất hiện:

• Triệu chứng tiêu hóa: nôn ói, tiêu chảy nhiều lần, đau bụng, chướng bụng
• Triệu chứng toàn thân: sốt, mệt, quấy khóc, bỏ ăn, lừ đừ
• Dấu hiệu nặng (phản vệ): nổi mề đay, sưng môi - mặt, khò khè, khó thở
  
  

Xử trí đúng: Việc nhỏ nhưng quyết định lớn

Theo BS Khôi, khi nghi ngờ trẻ bị ngộ độc thực phẩm, phụ huynh cần:

Nên làm ngay:

• Ngừng ngay thực phẩm nghi ngờ
• Cho trẻ nằm nghiêng nếu đang nôn, tránh sặc
• Bù nước và điện giải bằng dung dịch oresol pha đúng cách
• Cho trẻ ăn nhẹ, dễ tiêu như cháo loãng, súp
• Đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị
  
  

Không nên tự ý:

• Không gây nôn
• Không tự dùng kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy
• Không bù nước bằng nước ngọt, nước có ga
• Không áp dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng
  
  

Những dấu hiệu cần đưa trẻ đi viện ngay

Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi có một trong các biểu hiện:

• Lừ đừ, khó đánh thức, co giật
• Nôn nhiều, không uống được, dấu hiệu mất nước (khô môi, tiểu ít, mắt trũng)
• Tiêu chảy nhiều, phân có máu hoặc nôn ra máu
• Khó thở, nổi mẩn, sưng phù toàn thân
• Trẻ nhỏ, đặc biệt nhũ nhi hoặc có bệnh nền
  
  

4 thói quen giúp phòng ngừa hiệu quả

Để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm ở trẻ, bác sĩ khuyến cáo:

• Rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
• Ăn chín, uống sôi, tránh thực phẩm sống, không rõ nguồn gốc
• Không dùng thực phẩm để lâu, hâm đi hâm lại nhiều lần
• Tách riêng dụng cụ chế biến thực phẩm sống - chín
  
  

Ngộ độc thực phẩm hoàn toàn có thể phòng tránh. Tuy nhiên, nếu xảy ra, việc nhận biết sớm và xử trí đúng cách là yếu tố quyết định giúp bảo vệ sức khỏe và tính mạng của trẻ. Phụ huynh không nên chủ quan với các triệu chứng tiêu hóa ở trẻ, đặc biệt trong những ngày nắng nóng hoặc dịp ăn uống nhiều như hiện nay.