Hotline 24/7
08983-08983

Muốn nhà bớt bụi mịn, hãy mở cửa lúc nóng nhất trong ngày

Đóng kín cửa 24/24 không phải là giải pháp tối ưu để chặn ô nhiễm không khí. Theo PGS.TS.BS Phạm Lê Duy - Giảng viên Trường Y, Đại học Y Dược TPHCM, việc lựa chọn đúng khung giờ để mở cửa, đặc biệt là từ 12h đến 13h khi nền nhiệt cao giúp bụi mịn dễ khuếch tán, là nguyên tắc quan trọng giúp đối lưu không khí hiệu quả, giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm bụi mịn cho các gia đình sống sát công trình hay đường giao thông đông đúc.

1. Sống gần công trình, làm gì để hạn chế bụi mịn vào nhà?

Thưa BS, nếu nhà ở gần công trình xây dựng thì thực tế chúng ta cũng khó có thể chuyển nhà hay tránh tiếp xúc hoàn toàn với bụi. Trong trường hợp này, các gia đình nên bắt đầu từ đâu để giảm nguy cơ phơi nhiễm bụi mịn cho cả nhà?

PGS.TS.BS Phạm Lê Duy trả lời: Khi nhà hàng xóm sửa chữa, xây nhà hoặc có một công trình lớn nằm cạnh nơi ở, chuyển nhà có thể là giải pháp lý tưởng nhưng không phải ai cũng thực hiện được. Hơn nữa, tại nơi ở mới, nhà bên cạnh vẫn có thể tiếp tục sửa chữa. Vì vậy, mỗi gia đình cần có biện pháp tự bảo vệ khi sống gần công trình. Điều này cũng cần thiết với những gia đình sống tại khu vực đô thị hoặc gần đường lớn, nhằm hạn chế bụi mịn từ môi trường xung quanh bay vào nhà.

Đối với bụi mịn từ bên ngoài, cần phối hợp nhiều biện pháp khác nhau vì không có giải pháp nào mang lại hiệu quả tuyệt đối. Trước tiên, gia đình có thể tạo vùng đệm giữa ngôi nhà và môi trường xung quanh bằng cách trồng cây xanh nếu điều kiện cho phép. Cây xanh có thể ngăn cản bụi mịn ở một mức độ nhất định.

Một biện pháp khác là thường xuyên đóng cửa, đặc biệt là cửa kính. Tuy nhiên, gia đình không thể đóng cửa suốt 24 giờ mà nên lựa chọn thời điểm đóng, mở cửa phù hợp. Cửa nên được đóng vào những khung giờ công trình hoạt động nhiều hoặc mật độ giao thông đông đúc, chẳng hạn vào sáng sớm hoặc trong giờ làm việc của công trình, từ 9 giờ đến 12 giờ.

Khi công trình và công nhân nghỉ trưa, gia đình có thể mở cửa trong khoảng 12 giờ đến 13 giờ. Các nghiên cứu cho thấy đây là thời điểm không khí nóng nhất trong ngày, giúp bụi mịn khuếch tán tốt hơn và hạn chế tập trung tại khu vực sinh sống. Gia đình cũng có thể mở cửa vào ban đêm, chẳng hạn từ 0 giờ đến 4 giờ, khi lượng bụi mịn từ đường phố hoặc công trình ở mức thấp nhất có thể.

Như vậy, cửa nên được đóng trong những khung giờ bụi mịn ở mức cao và mở vào những khung giờ bụi mịn ở mức thấp để hỗ trợ lưu chuyển không khí trong nhà. Gia đình cũng có thể sử dụng rèm cửa dày nhằm hạn chế bụi mịn bay vào.

Dù áp dụng các biện pháp trên, bụi mịn vẫn có thể lọt vào nhà. Khi đó, thiết bị lọc không khí có thể giúp giảm lượng bụi mịn trong nhà, dù bụi phát sinh từ nguồn thải bên trong hay từ môi trường bên ngoài. Đây là những biện pháp mỗi gia đình có thể cân nhắc và áp dụng để giảm bụi mịn trong không gian sống.

2. Những gia đình nào nên trang bị máy lọc không khí?

Nhiều gia đình hiện nay xem máy lọc không khí như một giải pháp bảo vệ sức khỏe chủ động. Dưới góc độ chuyên môn, bác sĩ đánh giá vai trò của thiết bị này như thế nào trong việc giảm nguy cơ tiếp xúc với bụi mịn trong cuộc sống hằng ngày và bảo vệ sức khỏe hô hấp?

PGS.TS.BS Phạm Lê Duy trả lời: Từ khi khoa học đã phát hiện ô nhiễm không khí không chỉ đến từ môi trường bên ngoài mà còn xuất hiện ngay trong nhà. Những hạt bụi mịn như PM10 và PM2.5 có thể gây tác hại đến sức khỏe. Khi hiểu rõ hơn về vấn đề này, việc trang bị máy lọc không khí trong nhà trở nên cần thiết, đặc biệt với những ngôi nhà nằm trong khu vực ô nhiễm.

Chẳng hạn, máy lọc không khí nên được trang bị tại những gia đình sống ở khu vực thành thị đông đúc, gần công trường xây dựng hoặc có nguồn phát thải ô nhiễm ngay trong nhà, như nuôi thú cưng.

Máy lọc không khí giúp giảm lượng bụi mịn và một số hóa chất hữu cơ bay hơi trong nhà, qua đó góp phần giảm thiểu tác hại của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe của những người sống trong ngôi nhà đó.

Gia đình nên mở cửa vào thời điểm bụi mịn ở mức thấp để hỗ trợ lưu chuyển không khí, thay vì đóng kín nhà suốt 24 giờ. Ảnh minh họa

3. 3 tiêu chí quan trọng khi chọn máy lọc không khí

Nếu lựa chọn máy lọc không khí cho những gia đình sống gần các công trình xây dựng hoặc khu vực có nhiều bụi để bảo vệ sức khỏe, dưới góc độ chuyên môn, bác sĩ khuyên người dân nên ưu tiên những tiêu chí nào?

PGS.TS.BS Phạm Lê Duy trả lời: Máy lọc không khí hiện nay rất đa dạng, với nhiều chức năng khác nhau. Tuy nhiên, có ba yếu tố quan trọng cần cân nhắc khi lựa chọn thiết bị.

Thứ nhất là khả năng xử lý không khí phù hợp với diện tích phòng. Chẳng hạn, với căn phòng rộng 30 m², người dùng cần lựa chọn máy có công suất lọc tương ứng. Không gian càng rộng càng cần máy có khả năng xử lý lớn hơn; thậm chí, một căn phòng quá rộng có thể phải sử dụng hai máy mới lọc được bụi bẩn trong toàn bộ không gian.

Thứ hai, để giảm bụi mịn, máy cần có màng lọc đặc biệt có khả năng giữ lại các hạt bụi này, chẳng hạn như màng lọc HEPA. Đây là loại màng lọc có thể làm giảm bụi mịn, đặc biệt là PM2.5.

Thứ ba, máy cần có chức năng làm giảm các hóa chất hữu cơ bay hơi trong không khí, bởi đây cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe.

Như vậy, ba yếu tố quan trọng nhất khi lựa chọn máy lọc không khí gồm khả năng lọc phù hợp với diện tích phòng, màng lọc bụi mịn như HEPA và khả năng làm giảm hóa chất hữu cơ bay hơi trong không khí. Một số thiết bị còn có thêm chức năng khử khuẩn, tia UV hoặc nano. Đây là những tính năng bổ sung, có thì tốt, nhưng không quan trọng bằng ba yếu tố trên.

4. Chế độ tự động giúp lọc không khí và tiết kiệm điện

Có ý kiến cho rằng chỉ cần mở máy lọc không khí khi thấy nhà nhiều bụi hoặc khi chất lượng không khí xấu. Theo BS, với những gia đình sống gần công trình xây dựng thì việc sử dụng máy lọc không khí nên được duy trì như thế nào để vừa phát huy hiệu quả bảo vệ sức khỏe, vừa tránh lãng phí?

PGS.TS.BS Phạm Lê Duy trả lời: Chỉ bật máy lọc không khí khi tình trạng ô nhiễm trở nên nghiêm trọng có thể giúp tiết kiệm năng lượng. Người dùng có thể nắm được thời gian sinh hoạt hoặc giờ hoạt động của công trình, nhưng ô nhiễm không chỉ xuất hiện trong những thời điểm này. Vào các khung giờ khác, lượng bụi mịn hoặc hóa chất hữu cơ bay hơi trong nhà vẫn có thể bất ngờ tăng lên.

Hiện nay, nhiều máy lọc không khí được trang bị chế độ tự động. Khi bật chế độ này, thiết bị sẽ tăng hoặc giảm tốc độ lọc tùy theo mức độ ô nhiễm trong không khí. Chẳng hạn, khi nồng độ PM2.5 hoặc VOC, tức hóa chất hữu cơ bay hơi, tăng lên, máy sẽ tự động tăng tốc độ lọc. Khi các chỉ số giảm và không khí trở nên trong lành hơn, thiết bị cũng giảm tốc độ lọc.

Đây là cách giúp duy trì chất lượng không khí trong nhà ở trạng thái tốt nhất có thể, đồng thời tiết kiệm điện năng. Nhờ tính năng thông minh, thiết bị có thể tự xác định thời điểm cần lọc nhiều hay ít, tăng hoặc giảm công suất phù hợp.

>>> Đọc thêm phần 1: Tác hại của bụi mịn vô cơ: Xuyên phế nang vào máu, cơ thể khó đào thải

>>> Đọc thêm phần 3: Sống chung với bụi công trình: Bộ nguyên tắc bảo vệ đường hô hấp cho cả gia đình

Trân trọng cảm ơn PGS.TS.BS Phạm Lê Duy và LG Việt Nam đã đồng hành cùng AloBacsi trong chương trình này.

Thông tin biên tập

Tác giả

Minh Anh (ghi) - AloBacsi.vn

Tham vấn y khoa

TS.BS Phạm Lê DuyTS.BS Phạm Lê Duy
Ngày đăng: 15:00, 16/09/2026Cập nhật: 09:43, 17/09/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X