Lật sơ mi cổ chân: Xử trí thế nào để không nặng hơn?
Lật sơ mi cổ chân là chấn thương thường gặp khi vận động, chơi thể thao, chạy nhảy hoặc bước hụt. Nếu xử trí không đúng cách, tổn thương dây chằng có thể kéo dài, gây đau dai dẳng và làm cổ chân dễ bị lật lại nhiều lần.
Lật sơ mi cổ chân là gì?
Lật sơ mi cổ chân, hay bong gân cổ chân, xảy ra khi các dây chằng quanh khớp cổ chân bị kéo giãn quá mức hoặc bị rách do bàn chân xoay, vặn đột ngột. Tình trạng thường gặp nhất là lật bàn chân vào trong, làm tổn thương nhóm dây chằng ở mặt ngoài cổ chân.
Mức độ chấn thương có thể từ nhẹ đến nặng. Ở mức độ nhẹ, dây chằng chỉ bị kéo giãn, người bệnh đau và sưng nhưng vẫn có thể đi lại. Trường hợp nặng hơn, dây chằng bị rách một phần hoặc hoàn toàn, cổ chân sưng nhiều, bầm tím, đau dữ dội và khó hoặc không thể chịu lực.
Điều đáng lưu ý là lật cổ chân không phải lúc nào cũng chỉ là bong gân. Nếu chấn thương mạnh, người bệnh có thể đồng thời bị nứt, gãy xương hoặc tổn thương sụn khớp. Vì vậy, không nên chủ quan chỉ vì vẫn có thể đi lại sau tai nạn.

Xử trí thế nào ngay sau khi bị lật cổ chân?
Trong thời gian đầu, người bệnh nên hạn chế vận động và tránh cố đi lại để “thử chân”. Có thể áp dụng các biện pháp cơ bản giúp giảm đau, sưng và hạn chế tổn thương tiến triển.
Nghỉ ngơi: Hạn chế đặt trọng lượng lên chân bị đau, đặc biệt trong những giờ đầu. Nếu đau nhiều, có thể cần nạng hoặc dụng cụ hỗ trợ theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Chườm lạnh: Dùng túi chườm lạnh bọc trong khăn, chườm khoảng 15-20 phút mỗi lần, lặp lại vài lần trong ngày trong 24-48 giờ đầu. Không đặt đá trực tiếp lên da vì có thể gây bỏng lạnh.
Băng ép: Có thể dùng băng thun để hỗ trợ và giảm sưng. Tuy nhiên, không quấn quá chặt. Nếu bàn chân tê, tím, lạnh hoặc đau tăng sau khi băng, cần nới lỏng và kiểm tra lại.
Kê cao chân: Khi nghỉ ngơi, nên kê chân cao hơn mức tim nếu có thể, đặc biệt trong những ngày đầu, giúp hỗ trợ giảm phù nề.
Người bị chấn thương cũng không nên tự ý xoa bóp mạnh, bấm huyệt, chườm nóng hoặc uống thuốc giảm đau chống viêm kéo dài khi chưa được đánh giá tình trạng. Những cách này, đặc biệt trong giai đoạn sớm, có thể làm sưng nề hoặc che lấp triệu chứng cần theo dõi.
Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu cổ chân sưng đau nhiều, biến dạng, bầm tím lan rộng, không thể đứng hoặc đi lại, đau chói tại vùng xương, cảm giác khớp lỏng lẻo hoặc triệu chứng không cải thiện sau vài ngày.
Bác sĩ có thể khám mức độ tổn thương dây chằng và chỉ định X-quang hoặc các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác khi cần để loại trừ gãy xương, tổn thương sụn hay những chấn thương phối hợp.
Sau giai đoạn cấp, phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng. Khi đau và sưng giảm, người bệnh cần tập vận động khớp, tăng sức mạnh cơ quanh cổ chân và rèn luyện khả năng giữ thăng bằng theo hướng dẫn phù hợp. Không nên vì thấy đỡ đau mà lập tức chạy bộ hoặc chơi thể thao trở lại.
Nếu được xử trí và phục hồi đúng cách, phần lớn trường hợp lật sơ mi cổ chân có thể hồi phục tốt. Ngược lại, chủ quan hoặc trở lại vận động quá sớm có thể làm dây chằng lành không tốt, dẫn đến cổ chân mất vững và tái lật nhiều lần.
Thông tin biên tập
Tác giả
Tham vấn y khoa
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
