Viêm mũi dị ứng

Làm sao để bệnh viêm mũi dị ứng mau khỏi, ít tái phát?

Bệnh viêm mũi dị ứng gây phiền toái cho khá nhiều người, khi phải phối phó với tình trạng hắt xì, sổ mũi liên tục. BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng hướng dẫn những việc cần làm giúp bệnh viêm mũi dị ứng nhanh khỏi, ít tái phát.

1. Nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng là gì, vì sao có người bị theo mùa, có người bị quanh năm?

BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng:

Dân gian hay nói lai rai như tai mũi họng do bệnh lý tai mũi họng thường hay gặp.

Viêm mũi dị ứng là tình trạng dị ứng của niêm mạc mũi xoang phía trên gây cho người ta khó chịu. Các triệu chứng bao gồm nghẹt mũi, ngứa mũi, mũi lúc nào cũng xuất tiết (chảy nước mũi), sụt sịt. Trong mùa dịch COVID-19, họ sẽ không rõ đó là do viêm mũi dị ứng hay là do COVID-19 gây nên. Điều này khiến nhiều người lo lắng và căng thẳng.

Nguyên nhân viêm mũi dị ứng:

Mũi là cơ quan hô hấp trên, nó sẽ phải lọc không khí, làm ẩm và sạch không khí trước khi đưa không khí về phế nang để tham gia trao đổi oxy và CO2.

Trong môi trường chúng ta sống, có nhiều điều kiện khác nhau. Mỗi điều kiện sống như vậy sẽ khiến cơ thể người ta gặp nhiều điều không thuận lợi.

Ở thành phố, đây là nơi có nhiều xe hơi và xe máy, lưu lượng người giao thông cũng cao. Môi trường bị ô nhiễm do khí xả từ xe, các nơi như nhà máy hay một số vùng thải ra nhiều nước bẩn rồi bốc mùi. Như vậy, nơi chúng ta sống là nơi có không khí bị ô nhiễm, nó có các chất như oxid nito, oxid lưu huỳnh. Khi vào niêm mạc và gặp nước, nó trở thành acid. Ngoài bụi, mũi chúng ta bị acid như thế, khiến cho môi trường mũi bị toan hóa và khiến cho hệ thống niêm mạc bị tê liệt.

Không khí ô nhiễm là nguyên nhân cơ bản thường gặp. Nhiệt độ cũng là một nguyên nhân khác, ở nơi lạnh khiến mũi phải điều tiết nhiều. Ẩm quá hay nóng quá, thậm chí khô quá cũng khiến mũi phải điều tiết nhiều.

Chúng ta biết trong thức ăn có những chất gây dị ứng, đó không chỉ là dị ứng ở mũi mà nó còn là tình trạng toàn thân.

Khi uống thuốc, một người có thể bị phản ứng dị ứng. Phản ứng dị ứng đó nó gây toàn bộ các niêm mạc, mũi mắt họng thậm chí ở sâu hơn nữa. Đó là những dị ứng khá nguy hiểm.

Trong giường chiếu của chúng ta, có một loại rệp nhỏ mà mắt thường không phát hiện được. Khi ta nằm lên giường, hít phải con rệp, đó là một loại protein gây dị ứng rất nhiều.

Mỗi khi mùa xuân đến, một số người bị dị ứng vì phấn hoa. Đó gọi là bệnh lý viêm mũi theo mùa.

Tùy theo tác nhân gây dị ứng mà một người có thể viêm mũi quanh năm hay viêm mũi theo mùa.

2. Biến chứng của viêm mũi dị ứng là gì?

BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng:

Viêm mũi dị ứng có thể là do điều kiện sống của mình như vậy, chúng ta không kiểm soát được nó sẽ dẫn đến nhiễm trùng và nó sẽ xâm nhập vào niêm mạc mũi. Tức là vi khuẩn xâm nhập vào mũi gây nhiễm trùng mũi (xoang) và nó có thể gây ra tình trạng viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi. Nó cũng có thể dẫn đến hiện tượng viêm tai giữa… Đó là biến chứng thứ nhất.

Biến chứng thứ hai là niêm mạc mũi bị phù nề, nếu viêm lâu và nó tạo nên polyp (thịt dư), nó khiến cho đường dẫn khí bị chèn ép và nghẹt.

Biến chứng thứ ba chính là gây mất mùi, tổn thương khứu giác phần trên niêm mạc mũi.

3. Cách phân biệt bệnh viêm mũi dị ứng và bệnh cảm cúm?

BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng:

Viêm mũi dị ứng là có biểu hiện là ngứa, hắt hơi, nghẹt mũi, sổ mũi. Ngứa không chỉ ơ niêm mạc mũi mà còn ngứa lên mặt, mắt, tai, thậm chí xuống họng, rất khó chịu. Trong viêm mũi dị ứng thì không có sốt.

Còn cảm cúm là do virus gây nên, đó cũng là bệnh rất phổ biến. Ngoài ra, một số loại siêu vi gây sốt. Đối với cảm cúm có thể gây sốt thoang thoảng, sốt nhẹ nhưng cũng có trường hợp gây sốt rất cao. Có trường hợp sốt 2-3 ngày. Thậm chí sốt đến 7 ngày. Sốt như vậy khiến người ta bị nghẹt mũi, sổ mũi và ho. Ho là do viêm cả mũi lẫn họng, nặng hơn chính là viêm tiểu phế quản. Nó gây khó thở.

Cảm cúm nhẹ sẽ hết từ 3-5 ngày. Trong trường hợp nặng hơn, bệnh tình kéo dài không thể tự hết được, lúc đó, ta cần đi gặp bác sĩ để điều trị.

4. Có cần làm xét nghiệm để tìm nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng không?

BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng:

Chẩn đoán về bệnh viêm mũi dị ứng dựa vào khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ tìm hiểu về diễn tiến bệnh, điều kiện sống của bệnh nhân. Bệnh viêm mũi đã lâu và kéo dài hầu hết liên quan đến dị ứng. Thực ra tình trạng viêm mũi do nấm cũng kéo dài. Trong mũi, một số loại nấm sẽ ký sinh vào và phát triển lên. Từ viêm mũi dị ứng nó sẽ phát triển lên viêm mũi do nấm hoặc viêm mũi nhiễm trùng.

Xét nghiệm không có tính đặc hiệu trong viêm mũi dị ứng. Phản ứng dị ứng là toàn thân, đây là bệnh mạn tính, có một số bạch cầu tăng, cho nên nó cũng không rõ ràng lắm trong việc xét nghiệm đặc hiệu.

Trong chẩn đoán viêm mũi dị ứng, chúng ta cần băng khoăn phải xét nghiệm gì. Tuy nhiên, khi bác sĩ khám lâm sàng, họ chỉ cần nhìn niêm mạc. Lúc đấy, niêm mạc rất nhợt nhạt, chỗ thì co lõm, chỗ thì teo, phình, vùng tuần hoàn của mũi rất kém… các dấu hiệu nêu trên có thể xác định ngay viêm mũi dị ứng.

5. Bệnh viêm mũi dị ứng được điều trị như thế nào?

BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng:

Viêm mũi dị ứng tác động lên niêm mạc mũi xoang. Đây là bệnh lý mãn tính do lối sống gây nên. Do đó, ta cần thay đổi lối sống, điều kiện sống và thay đổi tác nhân lên niêm mạc mũi. Điều kiện sống và môi trường sống rất khó thay đổi vì nhiều người cho là vậy. Tuy nhiên, nó có thể được điều chỉnh.

Chúng ta phải chủ động loại trừ tác nhân gây tác động lên niêm mạc mũi thì viêm mũi dị ứng sẽ cải thiện rất nhiều. Tôi chỉ hướng dẫn bệnh nhân rửa mũi, nếu ta làm tốt rửa mũi thì lỗ mũi sẽ được cải thiện từ 60 đến 70%.

Như vậy, 60 đến 70% đó là sự chăm chỉ biết cách loại trừ tác nhân ra khỏi niêm mạc của bệnh nhân. Việc dùng thuốc chỉ đóng vai trò 30 đến 40%.

Rửa mũi cũng là chìa khóa rất quan trọng để phòng ngừa COVID-19. Khi niêm mạc bị virus hay vi khuẩn như vậy, chúng sẽ bị tống ra. Chúng ta cần làm sạch niêm mạc thường xuyên, như vậy, niêm mạc mới không tổn thương.

Do đó, ta không nên chăm chăm vào thuốc và bác sĩ giỏi. Rửa mũi chính là chìa khóa để bảo vệ niêm mạc. Nếu ta rửa mũi rồi mà tình trạng không ổn, lúc đó ta mới đi gặp bác sĩ chuyên tai mũi họng để được kê thuốc uống.

Thuốc uống chỉ có giá trị trong một thời gian rất ngắn, lý do là các thuốc đó đều bị gan phá hủy. Dùng thuốc sẽ có sự chỉ định và cách dùng. Nếu bệnh nhân tự ý mua thuốc mà không quan tâm đến việc rửa mũi, niêm mạc sẽ không sạch.

Niêm mạc ở nhiệt độ là 37. Hơi thở ta hít vào thở ra mỗi phút là 40 lần. Như vậy, dịch nhầy sẽ mất đi lớp nước. Ban đầu nó là chất lỏng, nhưng vì mất nước nên nó dần đặc lại. Khi nó đặc rồi thì niêm mũi không thể đẩy ra được, có sẽ nằm ở đấy, teo lại như silicone, gây khó chịu ở cả người lớn lẫn trẻ em.

Ta phải chủ động làm nó mềm nó ra. Rửa mũi vừa là điều trị vừa là dự phòng và không cần bác sĩ và chỉ định trong trường hợp này. Đây là phương pháp chữa bệnh rất nhẹ nhàng, đơn giản và không tốn kém.

Thông qua buổi giao lưu hôm nay, tôi muốn nói rằng viêm mũi dị ứng không phải là bệnh nan y nếu chúng ta biết cách phòng bệnh. Rửa mũi là cách phòng bệnh viêm mũi dị ứng hữu hiệu nhất.

6. Thế nào là rửa mũi đúng cách?

BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng:

Chúng ta ra tiệm thuốc Tây để mua bình rửa mũi, khi đi đường về ta sẽ hít thở nhiều không khí và niêm mạc mũi phải giữ rất nhiều khói bụi trên niêm mạc.

Bây giờ, ta cúi đầu ra phía trước rồi ta dùng bình rửa mũi xít nhẹ nhàng từng bên. Ta sẽ xịt 4-5 lần cho từng bên, nước rửa mũi sẽ đi lên và trôi xuống và theo trọng lực nó sẽ kéo khói bụi ra, giống như ta tắm rửa vậy. Nói chung, các yếu tố gây bệnh sẽ bị dòng nước cuốn đi. Như vậy, ta rất chủ động trong việc loại trừ mầm bệnh dính trên niêm mạc.

7. Cần làm gì để phòng bệnh bệnh viêm mũi dị ứng?

BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng:

Để mũi khỏe, tổng trạng chung cơ thể cũng phải khỏe, không thừa cân, thiếu cân. Khi rèn luyện thể lực, chính là giúp cơ thể hoạt động tốt. Hoạt động đơn giản nhất là chạy bộ mỗi ngày đều phù hợp với lớp thanh niên, thiếu niên, trung niên. Người làm việc văn phòng thường xuyên chỉ ở trong căn phòng vài ba mét vuông/người, nếu ta không rèn luyện thể lực thì tim và xương khớp ta sẽ yếu. Nó cũng sẽ gây ra béo phì, huyết áp và tiểu đường. Điều này sẽ làm sức khỏe của mũi không tốt.

Về chế độ ăn uống ta cần tránh (hoặc ăn rất ít) thực phẩm gây dị ứng toàn thân hay dị ứng tại mũi. Mỗi người phải thăm dò xem món ăn nào sẽ gây dị ứng cho mình.

Phòng tránh dị ứng thuốc cũng tương tự như vậy, lần đầu tiên thuốc gây dị ứng nhẹ nhưng rồi sau đó nó sẽ diễn ra nặng hơn. Vì vậy, nếu bị dị ứng thuốc, cần ghi chú lại để đi đến cơ sở y tế nào cũng phải báo lại tình trạng dị ứng thuốc của mình.

Đối với trường hợp đi đến vùng có nhiều phấn hoa, ta vẫn phải rửa mũi và đeo khẩu trang. Đeo khẩu trang đã trở thành nề nếp tốt trong xã hội và giúp giảm nhiều bệnh lý về hô hấp. Trong đó, viêm mũi dị ứng cũng giảm nhiều.

Tôi thấy nhiều nhà có máy lạnh hay máy lọc khí. Đó là điều tốt nhưng ta cần có ánh nắng xuyên vào phòng ngủ bởi vì ánh nắng có khả năng diệt khuẩn tốt. Ta cần giặt ga trải giường thường xuyên để tránh hít phải bụi và rệp ở phía dưới, gây dị ứng.

Đó là những kinh nghiệm rất dễ thực hiện giúp phòng ngừa và cải thiện bệnh viêm mũi dị ứng.

Trọng Dy

Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi.com
Rất hữu ích
Hữu ích
Bình thường

Tin liên quan

  • viem mui di ung lam sao de benh mau khoi

    Viêm mũi dị ứng, làm sao để bệnh mau khỏi?

    Viêm mũi dị ứng phổ biến ở mọi lứa tuổi, song thường gặp hơn ở người trưởng thành, với triệu chứng mãn tính, dai dẳng. Bệnh gây nhiều ảnh hưởng tới cuộc sống và sức khỏe người bệnh. Phòng tránh bệnh ra sao và điều trị như thế nào... Tất cả sẽ được BS.CK1 Nguyễn Hồng Dũng giải đáp trong video dưới đây. Mời quý khán giả cùng theo dõi.
    27/02/2021 17:00 Video
  • chuyen gia huong dan me dieu tri viem mui di ung o tre

    Chuyên gia hướng dẫn mẹ điều trị viêm mũi dị ứng ở trẻ

    Ở vùng nhiệt đới như Việt Nam, số bệnh nhân bị viêm mũi dị ứng quanh năm ngày càng tăng, đặc biệt là với trẻ em. Theo thống kê của Tổ chức Nghiên cứu Quốc tế về hen và dị ứng ở trẻ em, tỷ lệ học sinh tại Hà Nội mắc bệnh viêm mũi dị ứng là 34,9% và tại HCM là 41,5%.
    16/09/2019 08:41 Trẻ em

Mới cập nhật