Đột quỵ nhồi máu não: Vì sao 4,5 giờ đầu có thể quyết định cơ hội hồi phục?
Khi xảy ra đột quỵ nhồi máu não, mỗi phút trôi qua đều có thể khiến vùng não bị tổn thương lan rộng. Trong những giờ đầu, người bệnh có cơ hội được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết để tái thông mạch máu bị tắc. Tuy nhiên, không ít trường hợp đến bệnh viện quá muộn, bỏ lỡ thời điểm điều trị thuận lợi.
Tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Bệnh viện An Bình năm 2026, BS.CK2 Lý Ngọc Lê Cát - Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện An Bình trình bày báo cáo “Cập nhật điều trị đột quỵ nhồi máu não năm 2026”, giới thiệu những tiến bộ trong điều trị tái thông mạch máu và các hướng nghiên cứu hỗ trợ phục hồi thần kinh.
Vì sao người bị đột quỵ cần đến bệnh viện càng sớm càng tốt?
Đột quỵ nhồi máu não xảy ra khi mạch máu cung cấp máu cho não bị tắc nghẽn, khiến một vùng não không nhận đủ oxy và dưỡng chất.
Nếu dòng máu không được khôi phục kịp thời, các tế bào não có thể bị tổn thương không hồi phục, dẫn đến yếu liệt, rối loạn ngôn ngữ, mất khả năng tự chăm sóc hoặc tử vong.
Một trong những phương pháp điều trị quan trọng là sử dụng thuốc tiêu sợi huyết qua đường tĩnh mạch. Thuốc có tác dụng làm tan cục huyết khối, giúp khôi phục dòng máu đến vùng não bị thiếu máu.
Theo BS.CK2 Lý Ngọc Lê Cát, hiệu quả điều trị phụ thuộc nhiều vào thời điểm sử dụng thuốc.
Trong 3 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng, cơ hội đạt kết quả điều trị thuận lợi cao hơn. Từ 3 đến 4,5 giờ, người bệnh vẫn có thể được xem xét điều trị nếu đáp ứng các điều kiện chuyên môn.
Sau mốc thời gian này, việc lựa chọn phương pháp tái thông cần dựa trên đánh giá chuyên sâu, đặc biệt là hình ảnh học não và mạch máu.
Điều quan trọng là người bệnh không nên tự kết luận đã quá thời gian điều trị nếu đến bệnh viện muộn. Một số trường hợp vẫn có thể được xem xét các phương pháp tái thông phù hợp sau khi bác sĩ đánh giá.
Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ để không bỏ lỡ thời gian vàng
Một trong những nguyên nhân khiến người bệnh không được điều trị tái thông kịp thời là nhập viện muộn.
Gia đình cần đặc biệt chú ý khi một người đột ngột xuất hiện các biểu hiện:
- Méo miệng, khuôn mặt mất cân đối.
- Yếu hoặc tê một bên tay, chân.
- Nói khó, nói đớ hoặc không hiểu lời người khác.
- Đột ngột mất thị lực, nhìn đôi hoặc rối loạn thăng bằng.
Khi nghi ngờ đột quỵ, cần gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến cơ sở có khả năng cấp cứu đột quỵ nhanh nhất bằng phương tiện cấp cứu phù hợp.
Người nhà nên ghi nhớ thời điểm cuối cùng người bệnh còn bình thường, vì đây là thông tin quan trọng giúp bác sĩ quyết định hướng điều trị.
Không tự ý cho người bệnh uống thuốc, ăn uống hoặc sử dụng các biện pháp dân gian để xử trí tại nhà.
Thuốc tiêu sợi huyết mới có gì đáng chú ý?
Trong báo cáo, BS.CK2 Lý Ngọc Lê Cát đề cập hai thuốc tiêu sợi huyết là alteplase và tenecteplase.
Alteplase đã được sử dụng trong điều trị đột quỵ nhồi máu não cấp. Trong khi đó, tenecteplase là một lựa chọn được cập nhật trong hướng dẫn điều trị đột quỵ não của Bộ Y tế năm 2024.
Một ưu điểm về cách sử dụng của tenecteplase là thuốc được tiêm tĩnh mạch một lần, thay vì phải truyền kéo dài như alteplase.
Báo cáo cũng giới thiệu các nghiên cứu quốc tế về việc sử dụng tenecteplase ở những bệnh nhân được lựa chọn dựa trên hình ảnh học, kể cả khi đã qua 4,5 giờ kể từ lúc khởi phát triệu chứng.
Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu chưa hoàn toàn đồng nhất. Việc điều trị ngoài cửa sổ thông thường không áp dụng cho tất cả người bệnh mà cần tuân thủ tiêu chuẩn lựa chọn và hướng dẫn chuyên môn.
Vì vậy, không nên hiểu rằng có thuốc mới thì người bệnh có thể trì hoãn việc đến bệnh viện. Điều trị càng sớm khi đủ điều kiện vẫn là ưu tiên quan trọng.
Sau điều trị cấp cứu, phục hồi chức năng giúp người bệnh lấy lại khả năng sinh hoạt
Điều trị đột quỵ không kết thúc khi mạch máu được tái thông.
Sau giai đoạn cấp, người bệnh có thể còn yếu liệt tay chân, khó đi lại, rối loạn ngôn ngữ, khó nuốt hoặc suy giảm khả năng thực hiện các sinh hoạt thường ngày.
Phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người bệnh cải thiện vận động, giao tiếp và khả năng tự chăm sóc.
Trong báo cáo, BS.CK2 Lý Ngọc Lê Cát cũng giới thiệu các nghiên cứu về thuốc hỗ trợ bảo vệ và phục hồi thần kinh, trong đó có NeuroAiD, cùng những kết quả theo dõi khả năng phục hồi chức năng sau đột quỵ.
Tuy nhiên, các thuốc hỗ trợ phục hồi thần kinh không thay thế được điều trị tái thông trong giai đoạn cấp, cũng không thay thế chương trình phục hồi chức năng.
Việc sử dụng thuốc bổ trợ cần được bác sĩ cân nhắc trên cơ sở tình trạng người bệnh và mức độ bằng chứng hiện có.
Tại Bệnh viện An Bình, sự phối hợp giữa Đơn vị Đột quỵ và Khoa Phục hồi chức năng được nhấn mạnh nhằm hỗ trợ người bệnh trong quá trình điều trị và phục hồi lâu dài.
Với người nhà, điều cần ghi nhớ là đừng chờ triệu chứng đột quỵ tự hết và cũng đừng trì hoãn việc tập phục hồi khi đã có chỉ định.
Phát hiện sớm, cấp cứu đúng nơi, điều trị kịp thời và kiên trì phục hồi chức năng là những yếu tố quan trọng giúp người bệnh có thêm cơ hội giảm di chứng sau đột quỵ nhồi máu não.
>>> Sau đột quỵ 2 năm vẫn có thể phục hồi ngôn ngữ, không ho sặc chưa chắc đã nuốt an toàn
>>> Kinh nghiệm tích hợp tiêm chủng vào quy trình lâm sàng tại Bệnh viện An Bình
>>> Vì sao không nên chỉ dựa vào một lần đo để đánh giá bệnh tăng huyết áp?
>>> Người mắc COPD cần cảnh giác bệnh tim mạch, nhất là sau đợt cấp
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

