Đau xoang, cứng hàm tưởng uốn ván, bác sĩ phát hiện nấm đen xâm lấn nguy hiểm

Theo thông tin từ bệnh viện, bệnh nhân nam N.V.C. (55 tuổi, ngụ tỉnh Phú Thọ) được chuyển đến Khoa Cấp cứu trong tình trạng đau vùng xoang hàm kèm cứng hàm nhẹ. Trước đó, người bệnh hoàn toàn khỏe mạnh, không mắc các bệnh nền thường gặp như đái tháo đường hay suy giảm miễn dịch. Do có biểu hiện cứng hàm, bệnh nhân từng được chẩn đoán theo dõi uốn ván tại tuyến trước, tuy nhiên triệu chứng không điển hình và đáp ứng điều trị chậm.

Khi tiếp nhận, qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ nhận thấy bệnh nhân không có dấu hiệu co cứng cơ toàn thân - triệu chứng đặc trưng của uốn ván. Thay vào đó, biểu hiện nổi bật là đau xoang hàm, hạn chế há miệng mức độ nhẹ, gợi ý một nguyên nhân khác tiềm ẩn và nguy hiểm hơn.

ThS.BS Nội trú Nguyễn Kim Anh cho biết, từ những dấu hiệu “không khớp”, ekip đã chủ động mở rộng chẩn đoán, chỉ định chụp CT xoang. Kết quả cho thấy tổn thương xoang hàm có đặc điểm gợi ý nhiễm nấm xâm lấn, kèm theo dấu hiệu ăn mòn cấu trúc xương xoang. Dựa trên lâm sàng và hình ảnh học, bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm nấm đen xâm lấn xoang hàm (mucormycosis) - một bệnh lý hiếm gặp nhưng có khả năng tiến triển rất nhanh, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Ngay sau đó, ca bệnh được hội chẩn liên chuyên khoa và chỉ định phẫu thuật cấp cứu tối khẩn. Theo các bác sĩ, nếu trì hoãn, nấm có thể nhanh chóng ăn mòn xương, lan vào ổ mắt, nhãn cầu hoặc xâm lấn lên não, khiến tiên lượng trở nên rất xấu.

Trong quá trình phẫu thuật, ekip ghi nhận nhiều ổ nấm đen đặc trong xoang hàm, lan rộng trên niêm mạc xoang. Tại thời điểm can thiệp, mức độ tổn thương xương chưa quá nặng, cho thấy bệnh được phát hiện ở “thời điểm vàng”. Các bác sĩ đã tiến hành lấy bỏ triệt để tổ chức nấm, cắt lọc niêm mạc tổn thương và mở thông xoang hàm vào hốc mũi để đảm bảo dẫn lưu tốt, hạn chế nguy cơ tồn lưu nấm.

BS Kim Anh nhấn mạnh, với nhiễm nấm đen xâm lấn, phẫu thuật sớm kết hợp điều trị kháng nấm đặc hiệu đóng vai trò quyết định. Loại nấm này phát triển rất nhanh, có xu hướng xâm lấn vào niêm mạc, xương và đặc biệt là hệ mạch máu. Khi đã xâm nhập mạch máu, nấm có thể lan lên ổ mắt, não hoặc gây hoại tử diện rộng chỉ trong thời gian ngắn.

Song song với phẫu thuật, bệnh nhân được điều trị thuốc kháng nấm đặc hiệu đường tĩnh mạch theo phác đồ tấn công kéo dài, với sự theo dõi chặt chẽ chức năng gan, thận. Sau can thiệp, tình trạng người bệnh hiện ổn định và đáp ứng điều trị bước đầu tốt, song vẫn cần theo dõi lâu dài do nguy cơ tái xâm lấn.

Theo các bác sĩ, nấm đen xâm lấn thường gặp ở người đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng corticoid kéo dài. Tuy nhiên, trường hợp người bệnh hoàn toàn khỏe mạnh như ca này cho thấy bệnh vẫn có thể xảy ra, khiến việc chẩn đoán ban đầu dễ bị bỏ sót.

Các chuyên gia khuyến cáo, ngay cả ở người khỏe mạnh, khi xuất hiện các triệu chứng đau xoang kéo dài, cứng hàm, sưng đau vùng mặt, đau đầu không rõ nguyên nhân hoặc không đáp ứng điều trị thông thường, cần sớm đến cơ sở y tế chuyên sâu. Với nhiễm nấm đen xâm lấn, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời chính là yếu tố sống còn.