Cách giảm bớt đau nhức xương khớp trong và sau khi mắc COVID-19

1. Tỷ lệ F0 bị đau nhức xương khớp trong và sau mắc COVID-19?

ThS.BS.CK2 Mai Duy Linh trả lời:

Trong giai đoạn đầu mắc COVID-19, nhất là 1 tuần đầu, người ta nghiên cứu thấy tỷ lệ bệnh nhân bị đau nhức xương khớp chiếm khoảng 70-80%. Trong đó, trường hợp đau khớp, đặc biệt viêm sưng khớp lại không nhiều.

Tuy nhiên, tỷ lệ sau mắc COVID-19 còn đau nhức xương khớp, đặc biệt đau cơ chiếm tỷ lệ 50%. Một số nghiên cứu cho thấy tình trạng đau cơ có thể kéo dài 3-6 tháng sau khỏi COVID-19.

2. Thuốc điều trị COVID-19 ảnh hưởng đến xương khớp ra sao?

ThS.BS.CK2 Mai Duy Linh trả lời:

Việc sử dụng corticoid trong điều trị COVID-19, thường được dùng ở những trường hợp bệnh nhân giai đoạn trung bình hoặc nặng, còn nhẹ thì không.

Nguyên nhân là do lúc này miễn dịch trong cơ thể phản ứng mạnh với virus SARS-COV-2, bác sĩ cần sử dụng corticoid để hạn chế tác dụng phụ do hệ miễn dịch tấn công COVID-19 quá mạnh.

Thời gian sử dụng thuốc corticoid thường kéo dài từ 5-10 ngày, nên các tác dụng phụ lên hệ xương không nhiều. Tuy nhiên, nhiều trường hợp sử dụng corticoid kéo dài thì có thể gây tình trạng loãng xương rất nguy hiểm.

Do đó, không nên tự ý sử dụng mà cần có chỉ định của bác sĩ.

ThS.BS CKII Mai Duy Linh, Giảng viên trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

3. Bệnh lý cơ xương khớp nào cần lưu ý khi mắc COVID-19?

ThS.BS.CK2 Mai Duy Linh trả lời:

Khi mắc COVID-19, đa số biểu hiện đau cơ là chính, còn tình trạng viêm khớp rất ít gặp.

Tuy nhiên, cần thận trọng những bệnh lý có thể làm tình trạng bệnh nặng hơn trong khi điều trị COVID-19. Chẳng hạn, viêm khớp có thể do cơ chế tự miễn như viêm khớp dạng thấp, lupus sẽ có tình trạng tăng đông, trong khi mắc COVID-19 cũng có tỷ lệ xảy ra tăng đông, đặc biệt gây tắc mạch phổi, nhồi máu não,… gây suy hô hấp cần nhập viện thở oxy. Cho nên những người mặc bệnh này cần hết theo dõi hết sức cẩn thận.

Còn một số bệnh lý thường gặp hơn như thoái hóa khớp, thoái hóa cột sống, chân thương dây chằng, nếu mắc COVID-19 sẽ không ảnh hưởng.

4. Mắc COVID-19 có làm nặng tình trạng bệnh cơ xương khớp và ngược lại?

ThS.BS.CK2 Mai Duy Linh trả lời:

Những bệnh lý về viêm khớp và thoái hóa khớp thông thường sẽ không làm nặng hơn tình trạng mắc COVID-19. Trừ trường hợp bệnh lý đó gây ảnh hưởng hệ hô hấp hoặc chắc năng gan, thận trước đó.

Ngược lại, nếu bệnh nền là viêm khớp được điều trị ổn thì COVID-19 cũng không làm nặng thêm tình trạng bệnh.

Tuy nhiên, cần lưu ý có một số bệnh viêm khớp mà bệnh nhân được sử dụng corticoid hoặc thuốc ức chế miễn dịch thì khi bị COVID-19 bệnh nhân có thể sẽ bị nhẹ hơn. Do những thuốc này dùng để điều trị COVID giai đoạn trung bình hoặc nặng, nên việc được sử dụng trước đôi khi lại giúp COVID không trở nặng.

5. Khi mắc COVID-19 có cần ngưng thuốc điều trị cơ xương khớp?

ThS.BS.CK2 Mai Duy Linh trả lời:

Khi mắc COVID-19, thông thường bệnh nhân không cần ngưng các thuốc điều trị bệnh lý cơ xương khớp.

6. Chế độ dinh dưỡng giúp cải thiện hệ cơ xương khớp khi mắc COVID-19?

ThS.BS.CK2 Mai Duy Linh trả lời:

Theo khuyến cáo, người bệnh nên ăn uống bình thường. Tuy nhiên, có thể bổ sung thêm 3 chất:

Vitamin C, bổ sung theo nhu cầu khoảng 100mg/ngày, không quá 500mg/ngày. Nếu uống quá 1.000mg/ngày có thể gây nôn ói, đau bao tử hoặc sử dụng kéo dài làm gia tăng nguy cơ sỏi thận.

Vitamin D, có vai trò quan trọng trong miễn dịch và hệ cơ xương khớp. Trong các khuyến cáo của Châu Âu, Châu Mỹ và Bộ Y tế Việt Nam cần bổ sung vitamin D trong giai đoạn mắc COVID-19.

Kẽm, người ta khuyến cáo sử dụng trong các trường hợp nhiễm cúm nói chung và COVID-19 nói riêng, vì theo nghiên cứu điều này giúp thời gian mắc bệnh sẽ giảm xuống.

7. Các động tác giúp cải thiện cơ xương khớp hậu COVID-19?

ThS.BS.CK2 Mai Duy Linh trả lời:

Khi mắc COVID-19 đa số sẽ đau cơ nên sẽ không tập thể dục. Trong giai đoạn cấp tính trong vòng 1 tuần đầu, nếu đau cơ có thể tập thể dục nhẹ nhàng bằng cách đi bộ, đi qua đi lại, dơ tay dơ chân,… các bài tập nhẹ nhàng.

Sau giai đoạn cấp khi hết đau cơ và không khó thở thì có thể tập lại bài tập hô hấp như hít thở. Cụ thể, hít thở sâu và từ từ đếm từ 1-5 rồi nín thở trong 3 giây, sau đó thở chậm 7-10 giây.

Thứ 2, tập tăng sức cơ. Do khi đau cơ đa số người bệnh sẽ lười vận động nên các khớp có xu hướng cứng lại, cơ yếu đi. Vì vậy, có thể tập động tác dẻo giúp tăng tình trạng dẻo của khớp và tăng sức cơ bằng cách hít đất, tập yoga.

Thứ 3, tăng sức bền hay gọi erobic, ví dụ chạy bộ, đạp xe đạp, đi bộ, bơi lội giúp lấy lại chức năng hô hấp đã mất đi khi mắc COVID-19. Vì khi mắc COVID-19 tỷ lệ tổn thương phổi khá nhiều, thậm chí những trường hợp mắc bệnh nhẹ nhưng khi chụp Xquang phổi thấy vẫn có tỷ lệ tổn thương và giảm chức năng phổi.