Giảm đau hiệu quả

Các loại đau đầu thường gặp và cách điều trị hiệu quả

Đau đầu là chứng bệnh rất phổ biến, không chỉ gây ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống mà còn có thể là triệu chứng cảnh báo bệnh nguy hiểm. Vậy nhận diện các cơn đau đầu như thế nào, và phải làm gì khi xảy ra tình trạng này?

1. Đau đầu là gì? Các loại đau đầu thường gặp

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), gần 50% số người trưởng thành trên toàn thế giới đã từng trải qua tình trạng đau nhức ở đầu. Có nhiều mức độ đau từ nhẹ đến nặng. Đau một bên hay đau cả đầu hoặc đau theo từng vùng khu trú như vùng gáy (vùng chẩm, vùng trước trán hoặc vùng thái dương, đau ở ngay phía trên hai mắt, hai tai, đau ở vùng trên của cổ...).

Theo TS.BS Đinh Vinh Quang - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân 115, đau đầu có 2 nhóm cơ bản, đó là đau đầu nguyên phát (đau nhưng không kèm các triệu chứng quan trọng của một chứng bệnh gì liên quan) và đau đầu thứ phát (đau đầu là triệu chứng của một bệnh nào đó, do một bệnh cụ thể gây ra).

Đau đầu nguyên phát bao gồm đau đầu do căng thẳng là loại thường gặp nhất, khoảng 90% số người trưởng thành có loại đau đầu này, nhất là ở phụ nữ.

Cơn đau nửa đầu migraine thường gặp thứ hai sau đau đầu do căng thẳng. Nguyên nhân thường liên quan tới sự giãn của các mạch máu trong sọ và các hóa chất trung gian được tiết ra từ các sợi thần kinh nằm quanh đó.

Đau đầu từng đợt là một chứng đau đầu nguyên phát ít gặp nhất. Người bệnh chủ yếu là nam giới (chiếm 85%). Tuổi trung bình bị bệnh 28 - 30 tuổi, bất kể bệnh có thể xuất hiện từ khi tuổi còn nhỏ.

Triệu chứng đau đầu có thể chỉ là ảnh hưởng của trạng thái tâm lý bất ổn nhưng cũng có thể là biểu hiện của một bệnh lý nào đó. Ảnh minh họa - Nguồn Internet

Nhóm đau đầu thứ phát được gây ra từ những bệnh lý khác như chấn thương sọ não, chấn thương vùng cổ gáy gây tụ máu não, tụ mãu dưới màng cứng, do gãy xương cột sống hoặc trượt đốt sống cổ gây đè ép tủy cổ hoặc tai biến mạch máu não, có khối u não…

Ngoài ra, trong nhóm đau đầu thứ phát còn do các bệnh lý cơ quan khác nhau như bệnh lý mũi xoang (viêm xoang), mắt (thiên đầu thống, tật khúc xạ mắt), đau đầu do căn nguyên rối loạn tâm thần, đau đầu do động kinh, bệnh Parkinson, do thuốc như thuốc điều trị trầm cảm.

2. Bác sĩ trả lời độc giả về lưu ý khi điều trị đau đầu và cách phòng ngừa cơn đau đầu tái phát?

• Thưa TS.BS Đinh Vinh Quang, làm thế nào để nhận diện và phân biệt các cơn đau nửa đầu, đau do căng thẳng và đau đầu từng cơn? Em cảm ơn BS. (Trần Phạm Vĩnh - TPHCM).

TS.BS Đinh Vinh Quang - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân 115 trả lời:

Phạm Vĩnh thân mến,

Đau nửa đầu Migraine là đau nửa đầu tái diễn thành cơn, mức độ cơn đau từ vừa đến dữ dội, da đầu căng giật theo nhịp mạch, lúc đau thường kèm theo buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng động, rối loạn thị giác. Cơn đau chỉ xuất hiện một bên đầu và có tính chất thay đổi, khi bên phải khi bên trái. Migraine xuất hiện bất kỳ thời điểm nào trong ngày nhưng thường có xu hướng xảy ra vào buổi sáng hoặc vào chu kỳ kinh nguyệt.

Đau đầu căng thẳng này khiến bạn luôn có cảm giác bị chít khăn quanh đầu và dây siết ngang đầu. Một số người thì cảm thấy nặng đầu và đau âm ỉ trong cả ngày, đôi khi xuất hiện đau vùng gáy. Cơn đau có tính chất lặp lại trong những điều kiện nhất định. Mức độ đau tăng lên khi stress, mệt mỏi, hoặc nghe tiếng ồn.

Còn đau đầu từng chuỗi (đau đầu cụm) thường xuất hiện sau khi ngủ khoảng 1 đến 3 giờ, khi thức dậy đã thấy đầu đau và nặng. Cơn đau tập trung thành từng cụm, khu trú ở nửa đầu, thường đau nhiều ở sau mắt, đau lan ra trán và thái dương, đau đầu kèm theo ngạt mũi, chảy nước mắt, buồn nôn... Đau thường vào 1 giờ cố định, kéo dài từ 3-4 tiếng, liên tục cả tuần.

Đau đầu khiến chúng ta mệt mỏi, suy giảm chất lượng công việc, học tập, đặc biệt là khiến sức khỏe ngày càng giảm sút

• Thưa BS, em thường xuyên bị đau đầu, nhất là khi bị căng thẳng. Em làm văn phòng nên hay ngồi máy tính nhiều. Vậy em nên làm gì để chấm dứt tình trạng này ạ? (Thanh Thủy - tranthanhthuy78…@gmail.com)

TS.BS Đinh Vinh Quang - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân 115 trả lời:

Chào bạn Thủy,

Để “chế ngự” cơn đau đầu hiệu quả cần tìm ra nguyên nhân, đây là cách điều trị thường gặp, chẳng hạn như dùng thuốc hạ áp để trị tăng huyết áp, dùng kháng sinh cho tình trạng viêm nhiễm hệ thần kinh trung ương hay viêm xoang.

Bên cạnh đó, cần điều trị triệu chứng bằng cách nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm đau, bấm huyệt chữa nhức đầu. Trước mắt bạn có thể nằm nghỉ trong phòng tối, yên tĩnh; dùng các liệu pháp thư giãn như xoa bóp, tắm nước nóng… cũng có tác dụng.

Khi bị đau đầu, bạn hãy tạm dừng công việc và rời xa chiếc máy tính. Trong trường hợp công việc cần hoàn thành gấp, bạn cần để đầu óc, mắt được nghỉ ngơi cứ mỗi 30 phút hoặc 1 giờ tùy theo sức chịu đựng của bạn và cường độ cơn đau. Khoảng thời gian tạm xa máy tính này sẽ giúp mắt và thần kinh được thư giãn, giảm căng thẳng, không làm tăng cơn đau.

Đồng thời, bạn cần uống đủ lượng nước và uống từng ngụm nhỏ trong cả ngày sẽ giúp cơ thể lấy lại trạng thái cân bằng, đầu óc sẽ nhẹ nhàng và thoải mái. Tránh xa các loại thực phẩm làm gia tăng cường độ cơn đau đầu như đường hóa học (có trong một số thực phẩm như nước ngọt, kem, kẹo cao su…); thực phẩm chứa cồn (rượu, bia); thực phẩm đóng hộp và đồ ăn nhanh (xúc xích, thịt nguội, lạp xưởng, thịt hun khói...).

Nếu áp dụng các biện pháp này mà không cải thiện tình trạng đau đầu, bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị nhé!

Rượu bia, các chất kích thích như thuốc lá là một trong những nguyên nhân khiến bạn bị “hành hạ” bởi cơn đau đầu. Ảnh minh họa - Nguồn Internet

• Nhờ TS.BS Đinh Vinh Quang tư vấn giúp tôi, bị đau đầu nếu dùng thuốc thì nên dùng loại nào? Hàm lượng bao nhiêu để vừa hiệu quả mà tránh được nguy cơ xảy ra tác dụng phụ ạ? Tôi là nam giới, cao 1m72, nặng 63,5kg. Xin cảm ơn BS. (Nguyễn Vĩnh Châu - Hà Nội).

TS.BS Đinh Vinh Quang - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân 115 trả lời:

Bạn thân mến,

Trong những đau đầu lành tính có thể những loại thuốc tương đối và có ít tác dụng phụ nhất chính là Paracetamol - một trong những nhóm an toàn và lành tính, ít tác dụng phụ trên cơ thể nhất, có thể mua dễ dàng tại hiệu thuốc.

Điều quan trọng là dùng đúng cách và đủ liều để “khắc chế” cơn đau hiệu quả mà không gây quá liều dẫn đến mệt mỏi, hại gan thận.

Hiện nay ở người trưởng thành, có 3 liều paracetamol giảm đau phổ biến là 500, 650 và 1.000mg. Theo khuyến nghị quốc tế, liều sử dụng paracetamol là từ 10-15mg/kg/lần, uống 4-6 lần/ngày và không quá 4 gam/ngày.

Dựa trên khuyến nghị này thì liều 500mg paracetamol nên dành cho người 33-50kg. Liều 650mg paracetamol phù hợp với người có cân nặng từ 43-65kg. Còn liều 1.000mg dành cho người 67-100kg. Như vậy, thực tế hiện nay liều 650mg paracetamol phù hợp với “mẫu số chung” tầm vóc hiện nay của người Việt ở cả 2 giới.

Khi dùng thuốc, nếu cơn đau thuyên giảm, chúng ta có thể tạm thời yên tâm, nhưng nếu sau đó mà vẫn bị đau đầu kèm theo thêm những triệu chứng khác thì cần đi khám để bác sĩ có những chẩn đoán và điều trị một cách chính xác nhất

Dùng paracetamol giảm đau đúng liều lượng theo khuyến cáo sẽ vừa giúp kiểm soát cơn đau đầu hiệu quả, vừa hạn chế được các tác dụng cho quá liều. Ảnh minh họa - Nguồn Internet

• Những cơn đau đầu khi nào là cảnh báo nguy hiểm, cần đi khám ngay mà không được chần chừ thưa BS? (Vũ Thị Thanh Loan - loanflower…@gmail.com)

TS.BS Đinh Vinh Quang - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân 115 trả lời:

Thanh Loan thân mến,

Hầu như trong cuộc đời, ai cũng gặp phải những lúc đau đầu. Nhưng có những cơn đau đầu rất bình thường, chúng sẽ tự khỏi. Nhưng có một số cơn đau đầu rất nguy hiểm, bệnh nhân cần đến bệnh viện để thăm khám và điều trị ngay nếu như đau đầu có một trong những triệu chứng sau đây:

- Những cơn đau đầu xảy ra rất đột ngột như bệnh nhân gắng sức làm việc, xảy ra cơn đau đầu dữ dội, xuất phát có thể do tai biến mạch máu não, do xuất huyết não, xuất huyết màng não,...

- Đau đầu có các triệu chứng của thần kinh như méo miệng, liệt tay chân,...

- Đau đầu có kèm theo các triệu chứng như huyết áp tăng, nhịp tim chậm hơn,...

Ngoài ra, đặc trưng của đau đầu với mức độ tăng dần, trước đây chúng ta đã từng bị đau đầu nhưng lần này cơn đau đầu của chúng ta tăng cường độ ngày càng đau nhiều hơn thì chúng ta hãy nên đi khám ngay. Đặc biệt, đối với những bệnh nhân trên 50 tuổi, để có thể phát hiện ra những trường hợp đau đầu do viêm động mạch.

• Thưa BS có cách nào phòng tránh cơn đau đầu, đừng để nó xảy ra không ạ? Em cảm ơn. (Ngọc Thành - Lâm Đồng)

Để phòng tránh chứng đau đầu, chúng ta cần hạn chế sử dụng rượu bia, cà phê, đặc biệt là trước bữa ăn tối và trước khi đi ngủ. Thức uống rất tốt trong việc phòng tránh đau đầu là các loại nước khoáng, nước trà xanh và các loại nước hoa quả.

Kính mời quý độc giả cùng đón xem những nội dung tiếp theo trong chuyên đề Giảm đau hiệu quả.

Rất hữu ích
Hữu ích
Bình thường

Tin liên quan

Mới cập nhật

  • sa sut tri tue giai bai toan kho bang cach tiep can som

    Sa sút trí tuệ: Giải bài toán khó bằng cách tiếp cận sớm

    Ngày nay, bệnh sa sút trí tuệ có xu hướng ngày càng gia tăng khi mà tuổi thọ người Việt Nam được cải thiện và tốc độ già hóa ngày càng tăng. Bệnh không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe mà còn là gánh nặng kinh tế, làm giảm chất lượng cuộc sống không chỉ của người bệnh mà còn của cả người thân xung quanh.
    25/01/2021 11:30 Bệnh thường gặp
  • ung thu phoi giai doan 1 lam sao de nhan biet

    Ung thư phổi giai đoạn 1, làm sao để nhận biết?

    Ung thư phổi giai đoạn 1 thường không gây ra triệu chứng và có thể tái phát sau khi điều trị thành công. Vì vậy việc nhận biết các dấu hiệu và chẩn đoán sớm, cũng như phòng ngừa tái phát là điều rất quan trọng.
    23/01/2021 16:51 Ung thư