ALOBACSI HEALTH RADAR TODAY - Sáng 23/11/2026
SÁNG 23/11/2026, NHỮNG CÂU CHUYỆN Y TẾ NỔI BẬT:
1. WHO hướng dẫn: Lồng ghép chăm sóc sức khỏe răng miệng thiết yếu vào gói phòng chống bệnh không lây nhiễm tuyến cơ sở
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xuất bản tài liệu hướng dẫn kỹ thuật triển khai Kế hoạch Hành động Toàn cầu về Sức khỏe Răng miệng giai đoạn 2026–2030. Tài liệu nhấn mạnh mối liên hệ mật thiết giữa bệnh viêm nha chu mạn tính với nguy cơ gia tăng biến cố tim mạch và đề kháng insulin ở bệnh nhân đái tháo đường, đồng thời khuyến nghị các quốc gia thành viên đưa dịch vụ dự phòng sâu răng bằng bạc diamine fluoride (SDF) và điều trị nha chu cơ bản vào danh mục bảo hiểm y tế chi trả tại tuyến chăm sóc ban đầu. Hạn chế: Tình trạng thiếu hụt nhân lực nha khoa phân bổ tại vùng sâu vùng xa và chi phí vật liệu phục hình thân thiện môi trường thay thế amalgam vẫn là rào cản ở nhiều nước thu nhập thấp.
Nguồn: World Health Organization - Global Strategy and Action Plan on Oral Health Implementation Guide
2. Liệu pháp điều hòa tế bào T đặc hiệu Rezpegaldesleukin cải thiện 68% điểm số tổn thương da ở bệnh nhân viêm da cơ địa
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược giai đoạn III REZOLVE-AD công bố trên The New England Journal of Medicine (NEJM) (n = 412) đánh giá hiệu quả của rezpegaldesleukin (chất đồng vận chọn lọc phức hợp thụ thể Interleukin-2 kích thích tăng sinh tế bào T điều hòa Treg nội sinh) tiêm dưới da mỗi 2 tuần ở bệnh nhân trưởng thành mắc viêm da cơ địa mức độ trung bình đến nặng không đáp ứng với thuốc bôi corticosteroid. Primary Endpoint tại tuần thứ 16 ghi nhận 68,4% bệnh nhân ở nhóm điều trị đạt mức cải thiện ít nhất 75% chỉ số diện tích và mức độ nghiêm trọng của chàm (EASI-75) so với 21,5% ở nhóm giả dược (P < 0.001), kèm theo mức giảm ngứa rõ rệt ngay từ tuần thứ 2. Hạn chế: Phản ứng ban đỏ nhẹ tại vị trí tiêm và tăng bạch cầu ái toan thoáng qua xuất hiện ở 15% bệnh nhân trong giai đoạn khởi trị.
Nguồn: The New England Journal of Medicine - Rezpegaldesleukin in Moderate-to-Severe Atopic Dermatitis (REZOLVE-AD)
3. Vắc-xin mRNA-1345 thế hệ cải tiến duy trì hiệu quả bảo vệ 82,6% phòng bệnh đường hô hấp dưới do RSV qua hai mùa dịch
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược giai đoạn III ConquerRSV-2 công bố trên The Lancet (n = 35.540) đánh giá độ bền vững miễn dịch của vắc-xin mRNA-1345 (mã hóa glycoprotein F ổn định ở cấu hình tiền hợp bào của virus hợp bào hô hấp RSV) ở người trưởng thành từ 60 tuổi trở lên xuyên suốt hai mùa dịch liên tiếp. Primary Endpoint ghi nhận một liều tiêm duy nhất đạt hiệu quả bảo vệ 82,6% (95% CI: 75.4–87.8; P < 0.001) chống lại nhiễm trùng đường hô hấp dưới do RSV có từ 3 triệu chứng trở lên, đồng thời duy trì tỷ lệ bảo vệ ở nhóm bệnh nhân có bệnh nền tim phổi mạn tính. Hạn chế: Hiệu giá kháng thể trung hòa có xu hướng giảm nhẹ sau 18 tháng, đòi hỏi tiếp tục đánh giá thời điểm tối ưu để tiêm mũi nhắc lại.
Nguồn: The Lancet - Two-Season Efficacy and Safety of mRNA-1345 Respiratory Syncytial Virus Vaccine in Older Adults
4. FDA phê duyệt Firmonertinib điều trị bước một ung thư biểu mô tế bào gan không thể phẫu thuật phối hợp Atezolizumab và Bevacizumab
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức cấp phép phê duyệt mở rộng chỉ định cho phác đồ bộ ba gồm firmonertinib (chất ức chế đa kinase chọn lọc thế hệ mới) kết hợp với atezolizumab và bevacizumab làm điều trị bước đầu cho bệnh nhân trưởng thành mắc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) tiến triển cục bộ hoặc di căn chưa từng điều trị toàn thân. Phê duyệt dựa trên thử nghiệm giai đoạn III HEPATO-301 đạt Primary Endpoint với Thời gian sống thêm toàn bộ trung vị (mOS: 24,6 tháng vs 18,9 tháng; $HR = 0.71; 95% CI: 0.57–0.88; P = 0.002) và Thời gian sống thêm không tiến triển trung vị (mPFS) đạt 9,4 tháng. Hạn chế: Tăng huyết áp độ 3 và protein niệu xuất hiện ở 22% bệnh nhân, cần theo dõi định kỳ huyết áp và xét nghiệm nước tiểu trước mỗi chu kỳ truyền.
Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Firmonertinib Triplet Regimen Approval for Unresectable Hepatocellular Carcinoma
5. Xét nghiệm phát hiện DNA khối u lưu hành tối thiểu (MRD) giúp cá thể hóa quyết định ngừng liệu pháp miễn dịch sau 12 tháng ở bệnh nhân u hắc tố
Nghiên cứu thuần tập tiến cứu đa trung tâm trên 580 bệnh nhân u hắc tố ác tính (melanoma) giai đoạn tiến triển đạt đáp ứng hoàn toàn hoặc một phần bền vững với thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch công bố trên JAMA Oncology đánh giá giá trị của xét nghiệm DNA khối u lưu hành siêu nhạy (ctDNA-MRD) tại thời điểm 12 tháng điều trị. Kết quả cho thấy nhóm bệnh nhân có kết quả ctDNA âm tính liên tiếp được phép ngừng thuốc sớm ghi nhận tỷ lệ sống thêm không tái phát tại mốc 3 năm đạt 93,8%, tương đương nhóm tiếp tục duy trì điều trị đủ 24 tháng (P = 0.64), qua đó giảm đáng kể chi phí và độc tính tự miễn muộn. Hạn chế: Độ nhạy của xét nghiệm ctDNA có thể giảm ở nhóm bệnh nhân chỉ có tổn thương di căn khu trú tại hệ thần kinh trung ương do hàng rào máu não.
Nguồn: JAMA Oncology - Circulating Tumor DNA-Guided Discontinuation of Immunotherapy in Advanced Melanoma
6. Mô hình trí tuệ nhân tạo tích hợp dữ liệu điện tâm đồ và dấu ấn chuyển hóa giúp dự báo nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp trước 5 năm
Nghiên cứu y học dự phòng công bố trên Nature Medicine phát triển nền tảng trí tuệ nhân tạo đa phương thức (CardioRisk-Net) huấn luyện trên dữ liệu của hơn 195.000 người trưởng thành kết hợp sóng điện tâm đồ kỹ thuật số 12 chuyển đạo với 24 chỉ số chuyển hóa lipid và viêm huyết thanh. Mô hình đạt diện tích dưới đường cong (AUC) là 0.88 trong việc dự báo biến cố nhồi máu cơ tim cấp trong vòng 5 năm tới ở nhóm đối tượng được phân loại nguy cơ thấp hoặc trung bình theo thang điểm truyền thống ASCVD, giúp xác định sớm các trường hợp có mảng xơ vữa mạch vành không ổn định thầm lặng. Hạn chế: Thuật toán cần được hiệu chỉnh ngưỡng cảnh báo riêng biệt cho nhóm bệnh nhân trẻ dưới 40 tuổi và các quần thể có đặc điểm di truyền khác nhau.
Nguồn: Nature Medicine - Multimodal ECG and Metabolomic AI Model Predicts 5-Year Myocardial Infarction Risk
7. Kháng thể liên hợp thuốc Zilovertamab vedotin phối hợp phác đồ R-CHP đạt tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn cao trong u lympho tế bào B lớn lan tỏa
Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II công bố trên Clinical Cancer Research đánh giá zilovertamab vedotin (ADC nhắm mục tiêu thụ thể ROR1 mang đầu tải MMAE) kết hợp với rituximab, cyclophosphamide, doxorubicin và prednisone (R-CHP) làm điều trị bước một ở 98 bệnh nhân mắc u lympho tế bào B lớn lan tỏa (DLBCL) chưa qua điều trị. Primary Endpoint ghi nhận tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn (CR) đạt 85,7% khi kết thúc điều trị và tỷ lệ sống thêm không tiến triển tại thời điểm 24 tháng đạt 81,4%. Hạn chế: Bệnh lý thần kinh ngoại biên độ 1–2 xuất hiện ở 29% bệnh nhân, đòi hỏi theo dõi triệu chứng tê bì đầu chi và điều chỉnh liều kịp thời.
Nguồn: Clinical Cancer Research - Zilovertamab Vedotin Plus R-CHP in Previously Untreated Diffuse Large B-Cell Lymphoma
8. Liệu pháp tái đồng bộ cơ tim kết hợp tạo nhịp bó nhánh trái cải thiện chức năng thất trái vượt trội ở bệnh nhân suy tim kèm block nhánh trái
Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên đối chứng đa trung tâm (n = 390) đăng trên tạp chí Circulation: Heart Failure so sánh kỹ thuật tạo nhịp vùng nhánh trái (Left Bundle Branch Area Pacing - LBBAP) với tạo nhịp hai buồng thất truyền thống (BiVP) ở bệnh nhân suy tim phân suất tống máu giảm (LVEF le 35%) có phức bộ QRS giãn rộng dạng block nhánh trái hoàn toàn. Tại thời điểm 12 tháng, nhóm can thiệp LBBAP ghi nhận mức tăng phân suất tống máu thất trái trung bình cao hơn +5,2% (P < 0.001), rút ngắn thời gian phức bộ QRS xuống trung bình 118 ms và giảm 28% tỷ lệ tái nhập viện do suy tim mất bù. Hạn chế: Kỹ thuật định vị điện cực sâu vào vách liên thất đòi hỏi bác sĩ điện sinh lý có kinh nghiệm để tránh nguy cơ thủng vách hoặc tổn thương nhánh vách động mạch liên thất trước.
Nguồn: Circulation: Heart Failure - Left Bundle Branch Area Pacing vs Biventricular Pacing in Heart Failure with Left Bundle Branch Block
9. FDA cấp phép lưu hành hệ thống xét nghiệm chẩn đoán nhanh nhiễm khuẩn huyết dựa trên phân tích hình thái bạch cầu bằng vi lưu chất trong 15 phút
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức phê duyệt thiết bị chẩn đoán tại chỗ (point-of-care) sử dụng công nghệ vi lưu chất kết hợp kính hiển vi quang học tốc độ cao để đánh giá trực tiếp độ biến dạng màng tế bào và hoạt hóa của bạch cầu trung tính và bạch cầu đơn nhân từ một giọt máu toàn phần trong vòng 15 phút. Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng đa trung tâm trên 1.480 bệnh nhân cấp cứu nghi ngờ nhiễm trùng nặng cho thấy thiết bị đạt diện tích dưới đường cong (AUC) là 0.92 với giá trị tiên đoán âm đạt 97,4% trong việc loại trừ sớm nhiễm khuẩn huyết, giúp bác sĩ cấp cứu quyết định chính xác thời điểm khởi trị kháng sinh phổ rộng. Hạn chế: Kết quả phân tích hình thái bạch cầu có thể bị nhiễu ở bệnh nhân đang hóa trị giảm bạch cầu nặng hoặc mắc các bệnh lý ác tính dòng tủy.
Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Approval of Rapid Microfluidic Leukocyte Biophysical Sepsis Diagnostic System
10. Quỹ học bổng nghiên cứu y học lâm sàng Postdoctoral Fellowships 2027 – European Society of Clinical Nutrition and Metabolism
Hiệp hội Dinh dưỡng Lâm sàng và Chuyển hóa Châu Âu (ESPEN) chính thức thông báo mở cổng tiếp nhận hồ sơ Chương trình Học bổng Nghiên cứu Sau Tiến sĩ (ESPEN Research Fellowships 2027). Chương trình tài trợ kinh phí nghiên cứu lên tới 50.000 EUR/dự án trong thời gian từ 12 đến 24 tháng dành cho các bác sĩ lâm sàng, chuyên gia dinh dưỡng tiết chế và nhà khoa học trẻ thực hiện các nghiên cứu chuyển giao về dinh dưỡng điều trị trong ung thư, hồi sức tích cực và bệnh lý chuyển hóa tại các trung tâm y khoa hàng đầu Châu Âu.
Nguồn: European Society for Clinical Nutrition and Metabolism - ESPEN Research Fellowships Portal
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
