ALOBACSI HEALTH RADAR TODAY - Sáng 22/11/2026
SÁNG 22/11/2026, NHỮNG CÂU CHUYỆN Y TẾ NỔI BẬT:
1. WHO hướng dẫn: Lồng ghép sàng lọc sớm bệnh thận mạn tính vào quản lý tăng huyết áp và đái tháo đường tại tuyến cơ sở
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xuất bản tài liệu hướng dẫn kỹ thuật cập nhật quy trình phát hiện sớm và quản lý bệnh thận mạn tính (CKD) tại tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu. Tài liệu khuyến nghị các quốc gia thành viên thực hiện định kỳ xét nghiệm tỷ số albumin/creatinine niệu (uACR) kết hợp ước tính độ lọc cầu thận (eGFR) ít nhất mỗi năm một lần cho toàn bộ bệnh nhân đái tháo đường và tăng huyết áp, đồng thời đưa nhóm thuốc ức chế SGLT2 và thuốc ức chế hệ renin-angiotensin vào danh mục chi trả bảo hiểm y tế tuyến cơ sở nhằm làm chậm tiến triển suy thận giai đoạn cuối. Hạn chế: Chi phí xét nghiệm định lượng albumin niệu định kỳ và khả năng cung ứng ổn định các thuốc bảo vệ thận thế hệ mới tại vùng nông thôn vẫn là rào cản ở nhiều quốc gia thu nhập thấp và trung bình.
Nguồn: World Health Organization - Early Detection and Management of Chronic Kidney Disease in Primary Care
2. Kháng thể đơn dòng Sibeprenlimab giảm 51,2% tỷ lệ đạm niệu ở bệnh nhân mắc bệnh thận IgA
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược giai đoạn III VISIONARY công bố trên The New England Journal of Medicine (NEJM) (n = 530) đánh giá hiệu quả của sibeprenlimab (kháng thể đơn dòng nhân hóa nhắm chọn lọc phối tử kích thích tăng sinh APRIL) tiêm dưới da mỗi 4 tuần ở bệnh nhân trưởng thành mắc bệnh thận IgA (IgAN) có nguy cơ tiến triển cao dù đã tối ưu hóa điều trị nền. Primary Endpoint tại tháng thứ 9 ghi nhận nhóm điều trị giảm 51,2% tỷ lệ protein/creatinine trong nước tiểu 24 giờ (uPCR) so với nhóm giả dược (P < 0.001), đồng thời làm giảm rõ rệt nồng độ IgA1 thiếu hụt galactose trong huyết thanh. Hạn chế: Nhiễm trùng đường hô hấp trên mức độ nhẹ xuất hiện ở 16% người tham gia; cần tiếp tục theo dõi dữ liệu bảo tồn độ lọc cầu thận (eGFR) tại mốc 24 tháng.
Nguồn: The New England Journal of Medicine - Sibeprenlimab in Patients with High-Risk IgA Nephropathy (VISIONARY)
3. FDA phê duyệt Zongertinib điều trị ung thư phổi tế bào không nhỏ tiến triển có đột biến kích hoạt gen HER2
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức cấp phép phê duyệt cho zongertinib (chất ức chế chọn lọc tyrosine kinase của HER2 bảo tồn EGFR thể hoang dã) dạng uống một lần mỗi ngày cho bệnh nhân trưởng thành mắc ung thư phổi tế bào không nhỏ (NSCLC) không thể phẫu thuật hoặc di căn mang đột biến kích hoạt miền kinase của gen HER2 đã qua điều trị toàn thân trước đó. Phê duyệt dựa trên thử nghiệm giai đoạn II/III Beamion LUNG-1 đạt Primary Endpoint với Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt 71,0% và Thời gian kéo dài đáp ứng trung bình (mDOR) đạt 14,1 tháng, đồng thời ghi nhận hiệu quả kiểm soát tốt các tổn thương di căn não. Hạn chế: Tiêu chảy mức độ 1–2 và tăng enzym gan thoáng qua là những tác dụng không mong muốn thường gặp nhất nhưng hiếm khi gây độc tính trên da hoặc phổi kẽ như các thuốc ức chế kép EGFR/HER2 truyền thống.
Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Zongertinib Approval for HER2-Mutant Non-Small Cell Lung Cancer
4. Liệu pháp kích thích từ xuyên sọ định hướng bằng hình ảnh học cá thể hóa giúp cải thiện phục hồi vận động chi trên sau đột quỵ
Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả kích thích trên 340 bệnh nhân liệt nửa người giai đoạn bán cấp (từ 2 đến 8 tuần sau đột quỵ nhồi máu não) công bố trên JAMA Neurology đánh giá hiệu quả của kích thích từ xuyên sọ lặp lại (rTMS) tần số cao định vị bằng chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) kết hợp tập phục hồi chức năng chuyên sâu. Tại tuần thứ 12, nhóm can thiệp ghi nhận mức tăng điểm số vận động chi trên Fugl-Meyer (FMA-UE) trung bình cao hơn 8,4 điểm so với nhóm giả kích thích (P < 0.001) và tăng đáng kể khả năng thực hiện các sinh hoạt độc lập hàng ngày. Hạn chế: Quy trình lập bản đồ não bộ cá thể hóa bằng fMRI trước khi điều trị đòi hỏi trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu và đội ngũ kỹ thuật viên được đào tạo bài bản.
Nguồn: JAMA Neurology - fMRI-Guided Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation for Post-Stroke Motor Recovery
5. Mô hình giải trình tự RNA tự do trong huyết tương phát hiện sớm biến chứng tiền sản giật từ tuần thai thứ 12
Nghiên cứu thuần tập tiến cứu đa trung tâm trên 3.280 thai phụ công bố trên Nature Medicine phát triển thuật toán học máy phân tích dấu ấn biểu hiện RNA tự do có nguồn gốc từ nhau thai và nội mô mạch máu mẹ (cfRNA) trong mẫu máu ngoại vi thu thập ở tam cá nguyệt thứ nhất. Mô hình đạt diện tích dưới đường cong (AUC) là 0.91 với độ nhạy 84,6% và độ đặc hiệu 89,2% trong việc dự báo nguy cơ khởi phát tiền sản giật sớm trước tuần thai thứ 34, vượt trội hoàn toàn so với các xét nghiệm protein huyết thanh truyền thống (PlGF và sFlt-1). Hạn chế: Cần hoàn thiện quy trình chuẩn hóa bảo quản mẫu máu ở nhiệt độ thường để giảm chi phí xét nghiệm khi triển khai sàng lọc diện rộng tại cộng đồng.
Nguồn: Nature Medicine - First-Trimester Cell-Free RNA Signatures Predict Early-Onset Preeclampsia
6. Kháng thể liên hợp thuốc Iza-bren nhắm đích kép EGFR/HER3 cho thấy hiệu quả cao trong ung thư vòm họng tái phát
Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng giai đoạn II công bố trên Clinical Cancer Research đánh giá iza-bren (BL-B01D1 - kháng thể đặc hiệu kép nhắm mục tiêu đồng thời EGFR và HER3 liên hợp đầu tải ức chế topoisomerase I) ở 82 bệnh nhân ung thư biểu mô vòm họng (NPC) tái phát hoặc di căn đã thất bại với hóa trị platinum và thuốc ức chế PD-1. Primary Endpoint đạt kết quả ấn tượng với Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt 53,7% và Thời gian sống thêm không tiến triển trung vị (mPFS) đạt 8,6 tháng. Hạn chế: Giảm bạch cầu trung tính và thiếu máu mức độ 3 xuất hiện ở 31% bệnh nhân, đòi hỏi theo dõi công thức máu hàng tuần và điều chỉnh liều kịp thời.
Nguồn: Clinical Cancer Research - Bispecific EGFR/HER3 ADC Iza-bren in Refractory Nasopharyngeal Carcinoma
7. Sàng lọc điện tâm đồ bằng đồng hồ thông minh kết hợp thuật toán phân tích sóng P giúp phát hiện sớm rung nhĩ tiềm ẩn
Nghiên cứu tiến cứu quy mô lớn (n = 16.500 người trưởng thành từ 65 tuổi trở lên có điểm số CHA_2DS_2-VASc ge 2) đăng trên tạp chí Circulation: Arrhythmia and Electrophysiology đánh giá hiệu quả của thuật toán phân tích hình thái sóng P và biến thiên nhịp tim trên đồng hồ thông minh thế hệ mới. Trong 12 tháng theo dõi, hệ thống phát hiện chính xác các cơn rung nhĩ kịch phát thầm lặng ở 4,8% người tham gia với giá trị tiên đoán dương (PPV) đạt 93,4% khi đối chiếu bằng thiết bị ghi Holter điện tâm đồ 14 ngày, giúp khởi trị thuốc chống đông kịp thời cho nhóm nguy cơ cao. Hạn chế: Nhiễu tín hiệu do cử động cổ tay mạnh trong lúc lao động chân tay vẫn có thể tạo ra một tỷ lệ nhỏ cảnh báo giả.
Nguồn: Circulation: Arrhythmia and Electrophysiology - Smartwatch P-Wave Morphology Analytics for Silent Atrial Fibrillation Screening
8. FDA cấp phép lưu hành hệ thống phẫu thuật laser femtosecond tự động hóa hoàn toàn trong điều trị đục thủy tinh thể và điều chỉnh loạn thị
Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chính thức phê duyệt thế hệ máy phẫu thuật laser femtosecond tích hợp chụp cắt lớp quang học bán phần trước độ phân giải siêu cao (3D-OCT) thời gian thực, tự động hóa toàn bộ các bước tạo đường rạch giác mạc, xé bao trước thủy tinh thể và nhuyễn hóa nhân thủy tinh thể mà không cần sử dụng sóng siêu âm phaco trong phần lớn các ca bệnh. Dữ liệu thử nghiệm lâm sàng đa trung tâm trên 540 bệnh nhân cho thấy công nghệ mới giảm 82% tổn thương tế bào nội mô giác mạc sau mổ và đạt thị lực không kính đạt từ 20/20 trở lên ở 94,2% người bệnh sau 1 tháng. Hạn chế: Thiết bị không áp dụng được cho những bệnh nhân có đồng tử giãn kém hoặc sẹo đục giác mạc trung tâm dày đặc làm cản trở tia laser.
Nguồn: U.S. Food and Drug Administration (FDA) - Approval of Automated 3D-OCT Guided Femtosecond Laser Cataract System
9. Quỹ học bổng nghiên cứu y học lâm sàng Postdoctoral Fellowships 2027 – European Renal Association
Hiệp hội Thận học Châu Âu (ERA) chính thức thông báo mở cổng tiếp nhận hồ sơ Chương trình Học bổng Nghiên cứu Dài hạn (ERA Long-Term Research Fellowships 2027). Chương trình tài trợ toàn phần sinh hoạt phí, bảo hiểm và kinh phí thực hiện dự án lên tới 50.000 EUR/năm trong thời gian từ 12 đến 24 tháng dành cho các bác sĩ chuyên khoa nội thận - lọc máu và nhà khoa học trẻ triển khai các nghiên cứu lâm sàng hoặc sinh học phân tử tại các trung tâm thận học hàng đầu ở Châu Âu.
Nguồn: European Renal Association - ERA Fellowships and Research Grants Portal
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
