7 dấu hiệu cảnh báo sớm bệnh Parkinson

Parkinson là bệnh gì?

Parkinson xảy ra khi các tế bào thần kinh sản xuất dopamine trong não bị thoái hóa dần. Dopamine là chất dẫn truyền thần kinh quan trọng giúp kiểm soát vận động. Khi lượng dopamine suy giảm, người bệnh bắt đầu xuất hiện các rối loạn vận động và nhiều triệu chứng ngoài vận động khác.

Bệnh thường gặp ở người trên 60 tuổi, nhưng vẫn có thể xuất hiện sớm hơn, đặc biệt ở những người có yếu tố di truyền hoặc tiếp xúc lâu dài với độc chất môi trường.

Những dấu hiệu cảnh báo sớm dễ bị bỏ qua

Run nhẹ khi nghỉ ngơi

Run tay là dấu hiệu quen thuộc nhất nhưng ở giai đoạn sớm, biểu hiện rất kín đáo. Người bệnh có thể chỉ run nhẹ ở một ngón tay, bàn tay hoặc run khi đang nghỉ, giảm khi vận động. Vì mức độ nhẹ nên nhiều người nghĩ là do mệt mỏi hoặc tuổi tác.

Cử động chậm hơn bình thường

Một dấu hiệu quan trọng khác là tình trạng vận động chậm (bradykinesia). Người bệnh cảm thấy các thao tác quen thuộc như cài nút áo, viết chữ, đánh răng hoặc bước đi trở nên chậm chạp hơn trước.

Chữ viết có thể nhỏ dần theo thời gian - dấu hiệu gọi là “chữ viết nhỏ” (micrographia), khá đặc trưng trong Parkinson sớm.

Cứng cơ, đau mỏi không rõ nguyên nhân

Nhiều bệnh nhân ban đầu đi khám vì đau vai, đau cổ hoặc cảm giác cứng người, đặc biệt ở một bên cơ thể. Các triệu chứng này dễ bị nhầm với bệnh xương khớp hoặc thoái hóa cột sống.

Giảm khứu giác

Mất hoặc giảm khả năng ngửi mùi là dấu hiệu sớm ít người chú ý. Người bệnh có thể khó nhận ra mùi thức ăn, nước hoa hoặc khói. Triệu chứng này có thể xuất hiện trước các rối loạn vận động nhiều năm.

Rối loạn giấc ngủ

Một số người có biểu hiện nói mớ, la hét, cử động mạnh tay chân khi ngủ do rối loạn hành vi giấc ngủ REM. Đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm quan trọng của bệnh Parkinson.

Táo bón kéo dài

Hệ thần kinh tự chủ cũng bị ảnh hưởng sớm trong Parkinson. Táo bón mạn tính, kéo dài dù chế độ ăn không thay đổi có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm nhưng thường bị bỏ qua.

Thay đổi nét mặt và giọng nói

Người bệnh có thể ít biểu cảm hơn, khuôn mặt trở nên “đơ”, ít chớp mắt. Giọng nói nhỏ dần, đơn điệu hoặc nhanh mệt khi nói chuyện.

Khi nào nên đi khám?

Không phải ai có một triệu chứng kể trên cũng mắc Parkinson. Tuy nhiên, nếu xuất hiện nhiều dấu hiệu cùng lúc, kéo dài hoặc tiến triển tăng dần, đặc biệt ở người trung niên và lớn tuổi, nên đi khám chuyên khoa thần kinh để được đánh giá.

Hiện nay chưa có phương pháp chữa khỏi Parkinson, nhưng điều trị sớm giúp kiểm soát triệu chứng tốt hơn, duy trì khả năng vận động và làm chậm tiến triển bệnh.

Chủ động bảo vệ sức khỏe thần kinh

Duy trì vận động thể chất đều đặn, ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng và kiểm soát các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường có vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe não bộ. Việc lắng nghe những thay đổi nhỏ của cơ thể chính là chìa khóa giúp phát hiện Parkinson từ sớm và sống khỏe lâu dài với bệnh.

Nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường kéo dài, người dân không nên chủ quan mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phù hợp.