Hotline 24/7
08983-08983

5 nguyên tắc phòng ngộ độc thực phẩm ngay trong căn bếp gia đình

Thực phẩm nhìn còn tươi, không có mùi lạ vẫn có thể chứa vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng gây bệnh. WHO khuyến cáo 5 nguyên tắc đơn giản từ khâu rửa tay, tách sống - chín đến nấu và bảo quản đúng nhiệt độ để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm ngay tại nhà.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thực phẩm không an toàn có thể chứa vi khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc các chất hóa học có hại, gây ra hơn 200 loại bệnh, từ tiêu chảy đến ung thư. Gần 1/9 dân số thế giới mắc bệnh do thực phẩm nhiễm bẩn mỗi năm.

Trẻ em chịu ảnh hưởng đặc biệt lớn. WHO cho biết trẻ dưới 5 tuổi gánh khoảng 29% tổng gánh nặng bệnh tật do thực phẩm không an toàn, dù chỉ chiếm khoảng 9% dân số toàn cầu.

Để giảm nguy cơ, WHO xây dựng thông điệp “Five Keys to Safer Food” - 5 chìa khóa để thực phẩm an toàn hơn, có thể áp dụng ngay trong căn bếp gia đình.

Từ rửa tay đến tách riêng thực phẩm sống - chín

Thứ nhất, giữ sạch. Cần rửa tay trước khi chế biến thực phẩm và thường xuyên trong quá trình nấu ăn; rửa tay sau khi đi vệ sinh; vệ sinh, khử khuẩn các bề mặt và dụng cụ dùng để chế biến. Thực phẩm và khu vực bếp cũng cần được bảo vệ khỏi côn trùng, động vật và các nguồn có khả năng gây nhiễm bẩn.

Thứ hai, tách riêng thực phẩm sống và chín. Thịt, gia cầm và hải sản sống có thể chứa vi sinh vật nguy hiểm và làm nhiễm sang thực phẩm khác trong lúc chuẩn bị hoặc bảo quản. WHO khuyến cáo dùng riêng dao, thớt và dụng cụ cho thực phẩm sống nếu có thể, đồng thời bảo quản thực phẩm sống trong hộp đựng để tránh tiếp xúc với thức ăn đã nấu chín.

Thứ ba, nấu chín kỹ. Việc nấu đúng cách có thể tiêu diệt phần lớn vi sinh vật nguy hiểm. WHO đặc biệt lưu ý thịt, gia cầm, trứng và hải sản cần được nấu kỹ; với súp và món hầm, cần bảo đảm thực phẩm được đun nóng đầy đủ. Thức ăn đã nấu chín khi hâm lại cũng cần được làm nóng kỹ.

Đồ ăn chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ

Thứ tư, giữ thực phẩm ở nhiệt độ an toàn. Đây là nguyên tắc dễ bị bỏ qua trong gia đình, đặc biệt với thức ăn đã nấu nhưng chưa dùng ngay.

WHO khuyến cáo không để thức ăn đã nấu chín ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Thực phẩm chín và thực phẩm dễ hỏng cần được làm lạnh kịp thời, tốt nhất bảo quản dưới 5°C. Thức ăn nóng trước khi dùng nên được duy trì ở nhiệt độ trên 60°C. WHO cũng lưu ý không nên bảo quản thức ăn quá lâu, kể cả trong tủ lạnh, và không rã đông thực phẩm đông lạnh ở nhiệt độ phòng.

Thứ năm, sử dụng nước và nguyên liệu an toàn. Nên chọn thực phẩm tươi, nguyên vẹn; sử dụng nước sạch hoặc xử lý nước để bảo đảm an toàn; rửa rau quả, đặc biệt khi ăn sống và không sử dụng thực phẩm đã quá hạn.

Một điểm dễ gây chủ quan là thực phẩm nhiễm vi sinh vật gây bệnh không nhất thiết thay đổi mùi vị hoặc hình thức bên ngoài. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào việc món ăn “vẫn thơm”, “không ôi” hay “trông còn ngon” để kết luận thực phẩm an toàn.

Các biện pháp phòng ngừa càng quan trọng với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu vì những nhóm này có nguy cơ diễn tiến nặng hơn khi mắc bệnh do thực phẩm.

Khi xuất hiện tiêu chảy có máu, sốt cao, nôn nhiều, dấu hiệu mất nước hoặc các triệu chứng kéo dài, người bệnh nên được đánh giá y tế thay vì chỉ tự điều trị tại nhà.

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Ngày đăng: 15:47, 20/09/2026Cập nhật: 09:13, 22/09/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X