Xét nghiệm Pap smear phát hiện sớm ung thư cổ tử cung như thế nào, bao lâu nên làm một lần?

Xét nghiệm Pap smear giúp phát hiện điều gì?

Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ. Điều đáng lưu ý là các tổn thương tiền ung thư có thể tồn tại trong thời gian dài mà không gây đau hoặc biểu hiện bất thường.

Vì vậy, chỉ dựa vào triệu chứng để nhận biết bệnh có thể khiến phụ nữ bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm.

Theo Khoa Giải phẫu bệnh - Bệnh viện Thống Nhất, xét nghiệm Pap smear là phương pháp lấy mẫu tế bào tại cổ tử cung để kiểm tra những thay đổi bất thường.

Sau khi lấy mẫu, bệnh phẩm được chuyển đến khoa giải phẫu bệnh. Tại đây, bác sĩ chuyên khoa sử dụng kính hiển vi để đánh giá hình thái tế bào, tìm kiếm những biến đổi có thể liên quan đến tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung.

Điểm quan trọng là Pap smear không chỉ nhằm phát hiện ung thư mà còn giúp nhận diện những thay đổi tế bào trước khi ung thư hình thành.

Tuy nhiên, kết quả Pap smear bất thường không đồng nghĩa người phụ nữ đã mắc ung thư. Tùy kết quả, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm hoặc thăm khám bổ sung.

Lấy mẫu Pap smear có đau không?

Xét nghiệm Pap smear được thực hiện trong quá trình khám phụ khoa.

Bác sĩ sử dụng dụng cụ phù hợp để quan sát cổ tử cung, sau đó lấy một lượng nhỏ tế bào trên bề mặt cổ tử cung làm mẫu xét nghiệm.

Theo Bệnh viện Thống Nhất, thao tác lấy mẫu thường chỉ mất khoảng 1-2 phút.

Người được xét nghiệm có thể cảm thấy hơi khó chịu hoặc căng tức nhẹ khi đặt dụng cụ khám và lấy mẫu. Mức độ khó chịu khác nhau ở mỗi người, nhưng thủ thuật thường diễn ra nhanh chóng.

Sau khi lấy mẫu, tế bào được chuyển đến phòng xét nghiệm để phân tích.

Pap smear là xét nghiệm sàng lọc, không phải phương pháp chẩn đoán xác định ung thư. Nếu phát hiện bất thường, bác sĩ sẽ tư vấn các bước kiểm tra tiếp theo phù hợp.

Phụ nữ bao nhiêu tuổi nên xét nghiệm Pap smear?

Trong nội dung hướng dẫn, Bệnh viện Thống Nhất đề cập nhóm phụ nữ từ 21–65 tuổi đã có quan hệ tình dục và khuyến nghị thực hiện Pap smear định kỳ ba năm một lần.

Tuy nhiên, độ tuổi bắt đầu tầm soát và khoảng cách giữa các lần xét nghiệm có thể khác nhau tùy hướng dẫn chuyên môn đang áp dụng, tiền sử sức khỏe và phương pháp tầm soát được lựa chọn.

Ngoài Pap smear, hiện nay còn có xét nghiệm HPV nguy cơ cao, giúp phát hiện những type HPV liên quan đến ung thư cổ tử cung. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp hai phương pháp.

Vì vậy, phụ nữ nên trao đổi với bác sĩ sản phụ khoa để lựa chọn phương pháp và lịch tầm soát phù hợp, thay vì áp dụng cùng một khoảng thời gian cho tất cả mọi người.

Người từng có kết quả xét nghiệm bất thường, có tổn thương tiền ung thư hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao có thể cần kế hoạch theo dõi riêng.

Cần chuẩn bị gì trước khi làm xét nghiệm Pap smear?

Để hạn chế những yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng mẫu tế bào, Bệnh viện Thống Nhất khuyến cáo phụ nữ lưu ý một số điều trước khi xét nghiệm.

Trong khoảng 24 - 48 giờ trước khi lấy mẫu, nên tránh quan hệ tình dục, không thụt rửa âm đạo và không tự sử dụng thuốc đặt hoặc kem bôi âm đạo, trừ khi có hướng dẫn của bác sĩ.

Phụ nữ cũng nên tránh thực hiện Pap smear trong thời gian đang có kinh nguyệt. Theo hướng dẫn của bệnh viện, thời điểm có thể lựa chọn là sau khi sạch kinh khoảng 3–5 ngày.

Nếu đang điều trị bệnh phụ khoa hoặc có triệu chứng bất thường như chảy máu âm đạo, đau vùng chậu, khí hư bất thường, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ để được đánh giá và hướng dẫn phù hợp.

Đặc biệt, không nên trì hoãn thăm khám khi có triệu chứng bất thường chỉ để chờ đến lịch tầm soát định kỳ.

Pap smear bình thường có đồng nghĩa không mắc ung thư cổ tử cung?

Kết quả Pap smear bình thường cho thấy mẫu tế bào được kiểm tra không phát hiện bất thường theo tiêu chí xét nghiệm tại thời điểm đó.

Tuy nhiên, không có xét nghiệm sàng lọc nào bảo đảm phát hiện được tất cả trường hợp bệnh.

Vì vậy, phụ nữ vẫn cần thực hiện tầm soát theo lịch được bác sĩ khuyến nghị, ngay cả khi kết quả trước đó bình thường.

Bên cạnh tầm soát, tiêm vắc xin HPV là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa nhiễm các type HPV có nguy cơ gây ung thư cổ tử cung. Người đã tiêm vắc xin HPV vẫn cần tầm soát theo khuyến cáo phù hợp.

Điều cần nhớ: Ung thư cổ tử cung và các tổn thương tiền ung thư có thể không gây triệu chứng trong giai đoạn đầu. Chủ động tầm soát, lựa chọn phương pháp phù hợp và tuân thủ lịch theo dõi giúp tăng cơ hội phát hiện sớm những bất thường cần can thiệp.