Vì sao tim không bị ung thư?

Trong khi gan, phổi, đại tràng hay thận đều có thể mắc ung thư thì tim lại rất hiếm gặp ung thư nguyên phát. Ngay cả ung thư di căn từ cơ quan khác đến tim cũng ít xảy ra hơn nhiều so với các cơ quan khác trong cơ thể.

Theo TS.BS Phạm Nguyên Quý, nhiều năm qua giới khoa học cho rằng điều này liên quan đến đặc điểm đặc biệt của cơ tim. Tim hoạt động liên tục suốt đời, các tế bào cơ tim gần như không phân chia và khả năng tái sinh cũng rất kém.

Trong khi đó, bản chất của ung thư là sự tăng sinh mất kiểm soát của tế bào. Nếu tế bào không phân chia, khối u cũng khó hình thành và phát triển.

Nghiên cứu mới hé lộ “lá chắn” đặc biệt của trái tim

Mới đây, một nhóm nghiên cứu tại Ý đã thực hiện nhiều thí nghiệm chuyên sâu và công bố kết quả trên tạp chí khoa học Science ngày 23/4/2026.

Các nhà khoa học kích hoạt những gen gây ung thư mạnh trong cơ thể động vật thí nghiệm. Kết quả cho thấy ung thư xuất hiện ở nhiều cơ quan nhưng gần như không xuất hiện ở tim.

Đáng chú ý, khi họ tạo ra một “quả tim thứ hai” không còn co bóp, tế bào ung thư lại có thể phát triển.

Từ đó, nhóm nghiên cứu kết luận: chính sự co bóp liên tục của tim là yếu tố giúp ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.

Theo TS.BS Phạm Nguyên Quý, mỗi nhịp co bóp của tim tạo ra các tín hiệu cơ học liên tục. Những tín hiệu này được truyền vào nhân tế bào thông qua một loại protein tên là nesprin-2, từ đó làm thay đổi cách “bật - tắt” các gen liên quan đến tăng sinh tế bào.

Nói cách khác, môi trường cơ học đặc biệt bên trong tim khiến tế bào khó phân chia hơn, vì vậy ung thư cũng khó phát triển tại đây.

Tim ít bị ung thư nhưng cũng khó hồi phục sau tổn thương

Cơ chế “chống ung thư” này của tim cũng đi kèm một sự đánh đổi.

Do tế bào cơ tim rất khó phân chia nên tim cũng khó tái sinh sau tổn thương, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim. Đây là lý do nhiều bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim có thể để lại suy tim kéo dài.

TS.BS Phạm Nguyên Quý cho biết, nhiều nghiên cứu từng thử ghép tế bào gốc hoặc đắp các mảng tế bào tim lên vùng cơ tim tổn thương nhưng hiệu quả cải thiện chức năng tim vẫn còn hạn chế.

Từ câu chuyện của trái tim, chuyên gia cũng đưa ra một thông điệp thực tế dành cho cộng đồng, đặc biệt là bệnh nhân ung thư.

Nhiều nghiên cứu cho thấy vận động thể chất giúp giảm viêm mạn tính, cải thiện chức năng miễn dịch và góp phần giảm nguy cơ tái phát ở một số loại ung thư. Quan trọng hơn, việc vận động còn giúp người bệnh cảm thấy mình vẫn kiểm soát được cơ thể và cuộc sống.

Theo bác sĩ, vận động không nhất thiết phải là tập luyện cường độ cao. Đó có thể chỉ là đi bộ 10-15 phút mỗi ngày, thực hiện vài động tác giãn cơ nhẹ nhàng hoặc đơn giản là đứng dậy, di chuyển nhiều hơn thay vì ngồi yên quá lâu.

Tập thể dục không phải để chữa ung thư, nhưng có thể góp phần tạo ra môi trường giúp hạn chế phần nào sự tiến triển của bệnh.

TS.BS Phạm Nguyên Quý chia sẻ, cơ thể con người có những cơ chế bảo vệ rất tinh vi, và đôi khi chỉ một hành động nhỏ như bước ra ngoài đi vài bước cũng là cách gửi tín hiệu tích cực đến chính cơ thể mình. Trái tim không chỉ biết đập. Nó còn đang âm thầm bảo vệ bạn mỗi ngày, và bạn cũng có thể giúp lại nó, bằng cách tiếp tục vận động!