Vi khuẩn liên cầu lợn - từ bàn nhậu tới phòng cấp cứu

Nhiều người than: ăn uống giờ khổ quá, cái gì cũng sợ. Bò thì sán, gà thì cúm, lợn thì liên cầu… Ăn rau thì lo thuốc, ăn trái cây thì ngại chất bảo quản. Nhưng thật ra là ăn uống thiếu hiểu biết mới khổ! Cùng tìm hiểu vi khuẩn “liên cầu lợn” - một con vi khuẩn nhỏ xíu, mắt thường không thấy, nhưng nếu không cẩn thận, nó có thể làm con người ta mê man, co giật, thậm chí mất mạng.

Liên cầu lợn - cái tên nghe hiền nhưng không hiền

Liên cầu lợn là vi khuẩn Streptococcus suis, sống “hòa bình” trong đường hô hấp trên, đường tiêu hóa, cơ quan sinh dục của heo (lợn). Vấn đề là nó không gây bệnh cho lợn (heo), nhưng có thể gây bệnh rất nghiêm trọng ở người nếu lây truyền sang.

Có khi chỉ từ một miếng tiết canh, một đĩa lòng chưa chín kỹ, hay đơn giản là xử lý thịt lợn sống bằng tay trần khi da tay có vết xước.

Con vi khuẩn này mà vào được cơ thể, nó có thể gây nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não mủ, và nếu không được phát hiện sớm - sẽ để lại di chứng nặng nề như điếc vĩnh viễn, rối loạn tâm thần, thậm chí tử vong.

Từ bàn nhậu tới phòng cấp cứu

Có bệnh nhân trung niên, khỏe mạnh, công chức về hưu, sáng sớm hôm đó đi ăn tiết canh lợn “cho mát”, chiều về sốt, nhức đầu, ói mửa, nhập viện trong tình trạng lú lẫn.

Chẩn đoán: viêm màng não do liên cầu lợn. May mà đưa đến sớm. Điều trị kháng sinh mạnh, truyền dịch, hồi sức. Một tuần sau tỉnh lại, nhưng… không còn nghe rõ nữa. Di chứng điếc - không cứu được.

Một người khác - là người mổ heo thuê ở vùng ven - cũng bị nhiễm. Tay có vết trầy, lại không đeo găng khi làm. Hai ngày sau sốt cao, nổi ban tím, nhiễm trùng huyết, suy đa cơ quan… Rất tiếc, không qua khỏi.

Những câu chuyện ấy không phải để dọa, mà để hiểu rằng, cái “liều mạng” của một bữa ăn không sạch có thể phải trả giá bằng cả sức khỏe, thậm chí là tính mạng.

Liên cầu lợn lây sang người như thế nào?

Có 3 con đường chính:

Ăn uống: Các món như tiết canh, lòng lợn tái, nem chua tự làm, thịt lợn nướng chưa chín kỹ… đều có nguy cơ.

Tiếp xúc trực tiếp: Người mổ heo, bán thịt, nấu ăn – nếu da tay có vết xước, mụn, trầy xước, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập.

Hít phải vi khuẩn: Khi mổ heo hoặc xử lý thịt lợn bị nhiễm bệnh, vi khuẩn có thể phát tán qua không khí, dù nguy cơ này thấp hơn.

Làm sao để ăn ngon mà không gặp họa?

Người xưa có câu: “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Với liên cầu lợn - điều đó càng đúng.

Tuyệt đối không ăn tiết canh - dù ai đó có bảo “lợn nhà nuôi, sạch lắm!” thì cũng đừng tin.
Thịt lợn phải nấu chín kỹ. Lòng lợn, nem chua, dồi, giò… đều phải qua nhiệt độ cao. “Tái” chỉ nên dành cho… lòng kiêu hãnh!

Người làm bếp, người mổ heo cần mang găng tay, khẩu trang, tránh tiếp xúc thịt sống khi có vết thương hở.

Mua thịt rõ nguồn gốc, không nên mua lợn chết, lợn bệnh, hoặc thịt bày bán trôi nổi, không kiểm dịch.

Nếu sau khi ăn thịt lợn (đặc biệt là các món tái) hoặc tiếp xúc với lợn mà có biểu hiện sốt, nhức đầu, buồn nôn, rối loạn tri giác, co giật…, cần đến bệnh viện ngay, không tự uống thuốc hay đắp lá.

Ăn uống, đừng chỉ ngon mà quên an toàn

Người Việt mình có cái nết là thích nhậu, thích “mồi lạ”, thích “ăn cho biết”. Nhưng với thời buổi hiện nay, cái “biết” đôi khi phải trả giá bằng nhiều thứ hơn một bữa ăn vui. Chúng ta nên tập thói quen ăn uống sạch sẽ, chọn lọc, hiểu rõ nguy cơ từ những món truyền thống - nhất là khi sức đề kháng suy yếu hoặc có bệnh nền như tiểu đường, tim mạch...

Ăn một miếng tiết canh ngon có thể "ngon" vài phút, nhưng bị viêm màng não thì khổ cả đời. Đó là bài học mà nhiều người - tiếc thay - chỉ nhận ra khi đã muộn.