TS.BS Thú y Nguyễn Văn Nghĩa: Chó mèo có thể nhiễm chủng virus Corona nào?

Gần đây, nhiều chủ nhân của thú cưng đã gọi cho tôi để bày tỏ lo lắng của họ về chó mèo cưng của mình, không biết liệu chúng có truyền virus Corona sang chủ hay không. Một số người thậm chí muốn tống khứ những con thú cưng của mình. Điều này xuất phát từ những lời đồn nguy hiểm. Chúng ta hãy cùng nhau bác bỏ những tin đồn thất thiệt này bằng cách xem kỹ lời khuyên của các nhà khoa học và Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Tôi chia sẻ một vài thông tin về chủng loại virus mới này và xác nhận rằng không có bằng chứng rằng thú cưng chẳng hạn như chó và mèo, đã nhiễm hay lây nhiễm virus Corona 2019 (2019-nCoV), cũng như chưa ghi nhận trường hợp nào virus này từ người nhiễm cho thú cưng.

Chúng ta hãy xem xét những câu hỏi như sau:
1. Virus Corona là gì?
2. Virus Corona 2019 mới là gì?
3. Vì sao người ta lo về virus Corona mới này?
4. Tôi có nghe rằng chó và mèo có thể bị nhiễm virus Corona. Chó hay mèo của tôi có bị nhiễm hay không?
5. Tôi có bị nhiễm virus Corona từ chó hay mèo không?
6. Thú cưng của tôi có cần phải đeo khẩu trang không?
7. Chúng ta có bị ảnh hưởng virus Corona 2019 từ nguồn động vật nào không?
8. Làm sao để ngăn chặn sự lây lan của các loại virus bao gồm virus Corona và virus gây sốt?

TS.BS Thú y Nguyễn Văn Nghĩa cho biết virus Corona trên chó mèo khác với chủng 2019-nCoV từ loài dơi lây qua người

Sau đây là những câu trả lời:

1. Virus Corona là gì?

Virus Corona là một nhóm virus lớn được tìm thấy ở người và thú. Tên virus Corona được lấy từ tiếng Latinh, “corona” có nghĩa là vương miện, nó có liên quan đến đặc tính của hạt virus dưới kính hiển vi. Virus Corona (CoV) gây bệnh từ cảm cúm cho đến MERS-CoV và bệnh SARS-CoV.

2. Virus Corona 2019 mới (2019-nCoV) là gì?

“Virus Corona mới” là chủng virus mới mà trước đây chưa được phát hiện trong cơ thể người. Nhóm virus mới này thuộc cùng nhóm virus có khả năng gây hội chứng hô hấp cấp tính, hoặc bệnh SARS.

Nó cũng gây ra bệnh về hô hấp, lây từ người sang người, và bệnh này phát sinh từ thành phố Vũ Hán vào tháng 12/2019.

3. Vì sao người ta lo về virus Corona mới này?

Người ta chưa biết nhiều về virus 2019-nCoV vì loài virus này quá mới. Các nhà khoa học đã nghiên cứu cúm theo mùa (influenza) qua nhiều thập kỷ. Bệnh này nguy hiểm nhưng chúng ta biết rõ về virus cúm và sẵn sàng đối phó theo mùa. Chính vì vậy, nhiều loại vắc xin mới được phát triển hằng năm để chống lại virus cúm mùa.

Trái lại, chúng ta chưa biết nhiều về virus 2019-nCoV.

Virus Corona liên quan đến động vật nghĩa là chúng có thể lây từ động vật sang người. Virus SARS có thể lây từ cầy hương sang người còn virus MERS lây từ lạc đà sang người. Một số loại virus Corona đang sống trong động vật mà chưa lây sang người, thường những loài vật này không ở gần với người.

Các nhà khoa học đang tiếp tục nghiên cứu để tìm hiểu rõ về virus 2019-nCoV và sự nguy hại của chủng virus này.

4. Chó mèo có thể bị nhiễm virus Corona không?

Vâng, thú cưng của các bạn có thể bị nhiễm một số loại virus Corona. Nhưng đó không phải là 2019-nCoV đáng sợ đâu.

Chúng ta nên hiểu rằng nhiều loài vật dễ bị nhiễm virus Corona, đây là một nhóm mầm bệnh lớn. Chim thì nhiễm virus Corona Avian, heo nhiễm virus Corona Procine, bò nhiễm virus Corona Bovine, ngựa nhiễm virus Corona Equine, chó và mèo bị nhiễm virus Corona Canine và virus Corona Feline. Đa số trường hợp bệnh diễn ra nhanh và con vật sẽ tự khỏi bệnh.

5. Tôi có dễ bị nhiễm 2019-nCoV từ thú cưng của tôi không?

“Hiện tại không có bằng chứng nào cho thấy động vật đi theo chủ hay thú cưng bị nhiễm 2019-nCoV.” WHO báo cáo.

Tuy nhiên, bạn vẫn nên rửa tay bằng xà phòng sau khi chơi với thú cưng. Điều này sẽ giúp bạn bảo vệ mình khỏi bệnh E.coli và Salmonella có thể lan truyền từ thú cưng sang người (WHO).

Thú cưng không thể lây 2019-nCoV qua cho bạn bởi vì cơ thể chúng không có chủng virus này. Virus Corona ký sinh ở chó hay mèo và virus 2019-nCoV khác nhau hoàn toàn.

Các nhà khoa học nói rằng những con virus này có thể lây từ loài này sang loài khác. Đó là khi những con virus của động vật liên kết với tế bào thụ thể của người thì chúng sẽ gây bệnh. Tuy nhiên, phân tích cho thấy rằng virus 2019-nCoV xuất phát từ dơi và tê tê chứ không phải là ở chó hay mèo.

Đây là chi tiết quan trọng vì con người có cùng một tế bào thụ thể như loài dơi (dơi là những sinh vật mang virus có mầm bệnh mới), trong khi chó mèo thì khác hoàn toàn.

Thụ thể giống như một chìa khóa đặc biệt để mở khóa xâm nhập vào cơ thể. Con người không có cùng tế bào thụ thể với chó mèo, và chẳng có virus nào mẫn cảm.

Các nhà khoa học tin rằng dịch COVID-19 hiện tại là do nhiều người ăn thịt động vật hoang dã: chẳng hạn như các món dơi và tê tê ở Vũ Hán, Trung Quốc.

6. Thú cưng của tôi có cần đeo khẩu trang không?

Không, bạn chẳng cần đeo khẩu trang cho mấy con thú cưng của bạn đâu.

Một chú mèo tại Trung Quốc được đeo khẩu trang - Ảnh: fox10phoenix.com

7. Con người có dễ bị nhiễm virus Corona 2019 từ nhiều nguồn động vật khác không?

Những cuộc điều tra chi tiết cho thấy virus SARS được truyền từ mèo sang người ở Trung Quốc vào năm 2002 và virus MERS lây từ lạc đà sang người ở Ả Rập Xê-út vào năm 2012. Nhiều loại virus Corona đang sống trong động vật chưa lây sang người.

Nguồn động vật ký chủ của virus nCoV-2019 bị nghi ngờ từ việc buôn bán động vật sống ở chợ Trung Quốc và gây bệnh truyền nhiễm. Các nhà khoa học nghĩ rằng virus đã đến từ tê tê và dơi. Để bảo vệ bản thân khi đi thăm những chợ buôn động vật sống, bạn hãy hạn chế tiếp xúc trực tiếp với động vật hay các bề mặt có khả năng tiếp xúc với động vật.

Việc tiêu thụ những sản phẩm có liên quan đến động vật sống hay chưa nấu chín cần được tránh. Thịt sống, sữa hay nội tạng của thú cần được kiểm soát để tránh lây nhiễm chéo với đồ ăn chưa được nấu chín, cũng như bảo quản từng món một cách an toàn.

Bởi vì việc săn bắt các loài hoang dã không được kiểm soát nên những con virus và vi khuẩn có khả năng lan tỏa, điều này khiến chúng ta bị mắc bệnh từ những con thú hoang. Cần phải xóa bỏ hoàn toàn việc buôn bán hay ăn thịt động vật hoang dã.

8. Làm sao để ngăn ngừa những con virus lan truyền, bao gồm các chủng virus Corona và virus cúm?

Theo WHO, các bước sau đây sẽ giúp chúng ta chống sự lan tỏa của virus đường hô hấp:

+ Rửa tay với xà phòng và nước ít nhất 20 giây

+ Tránh đưa tay lên mắt, mũi và miệng khi tay chưa rửa sạch

+ Tránh tiếp xúc gần với những người đang bị bệnh

+ Nếu bạn bị bệnh thì nên ở nhà

+ Lau dọn và khử trùng thường xuyên những đồ vật và bề mặt đã được tiếp xúc.

Tóm lại, chưa có lý do gì chúng ta phải bỏ bê thú cưng cả. Hãy tiếp tục quan tâm đến thú cưng của mình. Cám ơn các bạn.

Gửi đến các bạn những lời chúc tốt đẹp,

Bác sĩ Thú y Nguyễn Văn Nghĩa
DVM, Tiến sĩ từ Đại học Bristol - Vương quốc Anh, Khoa Khoa học Y tế và Thú y - Trường Thú y lâm sàng

FB Nguyen Van Nghia