Triệu chứng dị ứng các loại hạt: Không chỉ là nổi mề đay

Dị ứng các loại hạt là gì?

Dị ứng các loại hạt là phản ứng quá mức của hệ miễn dịch đối với protein có trong một số loại hạt. Khi cơ thể tiếp xúc với thực phẩm gây dị ứng, hệ miễn dịch sẽ giải phóng các chất trung gian như histamine, gây ra hàng loạt triệu chứng ở da, đường hô hấp, tiêu hóa và tim mạch.

Cần lưu ý rằng dị ứng đậu phộng và dị ứng hạt cây (tree nuts) là hai tình trạng khác nhau. Một người có thể chỉ dị ứng với một loại hạt hoặc dị ứng với nhiều loại cùng lúc. Vì nguy cơ dị ứng chéo có thể xảy ra, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa dị ứng đánh giá cụ thể.

Triệu chứng dị ứng các loại hạt

Các triệu chứng thường xuất hiện trong vòng vài phút đến khoảng 2 giờ sau khi ăn thực phẩm gây dị ứng. Mức độ biểu hiện rất khác nhau giữa các cá nhân.

Triệu chứng trên da

Đây là nhóm triệu chứng phổ biến nhất, bao gồm:

- Nổi mề đay, phát ban đỏ.

- Ngứa da hoặc ngứa toàn thân.

- Sưng môi, lưỡi, mí mắt hoặc mặt.

- Cảm giác nóng rát, châm chích quanh miệng.

Một số trường hợp chỉ xuất hiện biểu hiện ngoài da nhẹ nhưng cũng có thể nhanh chóng tiến triển nặng hơn.

Triệu chứng đường tiêu hóa

Sau khi ăn các loại hạt gây dị ứng, người bệnh có thể gặp:

- Buồn nôn, nôn

- Đau quặn bụng

- Tiêu chảy

- Cảm giác khó chịu vùng bụng hoặc đầy hơi.

Các triệu chứng này dễ bị nhầm với ngộ độc thực phẩm hoặc rối loạn tiêu hóa nếu không khai thác kỹ tiền sử ăn uống.

Triệu chứng hô hấp

Phản ứng dị ứng có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp với các biểu hiện:

- Hắt hơi liên tục

- Nghẹt mũi, chảy nước mũi

- Ho

- Khò khè

- Khó thở

- Cảm giác thắt cổ họng hoặc khàn tiếng.

Đây là những dấu hiệu cần được theo dõi sát vì có thể báo hiệu phản ứng dị ứng đang tiến triển nặng.

Triệu chứng tim mạch và thần kinh

Ở những trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể xuất hiện:

- Hoa mắt, chóng mặt

- Tim đập nhanh

- Huyết áp tụt

- Da tái lạnh

- Lơ mơ hoặc mất ý thức.

Đây là biểu hiện của sốc phản vệ - tình trạng cấp cứu y khoa đe dọa tính mạng.

Khi nào cần cấp cứu?

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay hoặc gọi cấp cứu nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

- Khó thở hoặc thở rít.

- Sưng lưỡi, sưng họng khiến khó nuốt hoặc khó nói.

- Tức ngực, cảm giác nghẹt thở.

- Chóng mặt nhiều, ngất xỉu.

- Phản ứng xảy ra nhanh và ảnh hưởng đồng thời nhiều cơ quan như da, hô hấp và tiêu hóa.

Sốc phản vệ có thể diễn tiến chỉ trong vài phút sau khi tiếp xúc với dị nguyên. Việc điều trị càng sớm thì khả năng hồi phục càng cao.

Chẩn đoán và phòng ngừa

Khi nghi ngờ dị ứng các loại hạt, người bệnh không nên tự thử ăn lại để kiểm tra. Bác sĩ có thể chỉ định khai thác tiền sử, xét nghiệm IgE đặc hiệu hoặc test da nhằm xác định tác nhân gây dị ứng.

Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là tránh hoàn toàn loại hạt đã được xác định gây dị ứng. Người bệnh cần đọc kỹ nhãn thực phẩm, lưu ý nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình chế biến và thông báo tình trạng dị ứng khi ăn tại nhà hàng hoặc tham dự tiệc.

Đối với những người từng có phản ứng dị ứng nặng, bác sĩ có thể kê bút tiêm adrenaline tự động để sử dụng trong trường hợp khẩn cấp. Người bệnh cũng nên được hướng dẫn cách nhận biết triệu chứng sớm và xử trí ban đầu đúng cách.

Dị ứng các loại hạt không phải lúc nào cũng chỉ gây nổi mẩn ngứa đơn thuần mà có thể tiến triển thành sốc phản vệ nguy hiểm. Vì vậy, nếu sau khi ăn các loại hạt xuất hiện các biểu hiện bất thường như nổi mề đay, sưng môi, khó thở hoặc choáng váng, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị kịp thời, tuyệt đối không chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà.