Trẻ chảy máu cam nhiều vào mùa nóng: Khi nào cần đưa đi bệnh viện?

Chảy máu mũi là gì?

Chảy máu mũi, còn gọi là chảy máu cam, là tình trạng máu chảy ra từ một hoặc cả hai bên hốc mũi. Máu có thể chảy ra ngoài từ lỗ mũi trước hoặc chảy ra sau xuống họng. Cần phân biệt với tình trạng máu chảy từ đường hô hấp dưới hoặc đường tiêu hóa thoát ra qua mũi.

Chảy máu mũi có thể phân loại như sau:

- Chảy máu mũi nguyên phát (không xác định rõ nguyên nhân, đây là thể chiếm đa số ở trẻ em) hoặc thứ phát (do một nguyên nhân xác định được).

- Chảy máu mũi do nguyên nhân tại chỗ ở mũi hoặc nguyên nhân toàn thân.

Vị trí chảy máu mũi

Tình trạng chảy máu mũi thường phân thành chảy máu mũi trước hoặc sau:

Chảy máu mũi trước

Máu chảy ra từ lỗ mũi phía trước, thường xuất phát từ vùng trước dưới của vách ngăn mũi, nơi tập trung nhiều mao mạch nông (điểm mạch Kiesselbach). Đây là dạng thường gặp nhất, máu chảy ra thường ít, đa số tự cầm.

Chảy máu mũi sau

Máu chảy xuống họng khiến bệnh nhân khạc ra máu, thường xuất phát từ nhánh sau ngoài của động mạch bướm khẩu cái. Thỉnh thoảng sẽ gặp trường hợp chảy máu nặng ở nhóm này.

Nguyên nhân chảy máu mũi

1. Nguyên nhân tại mũi

Tự phát: Đây là tình trạng thường gặp ở trẻ em, liên quan tới thời tiết nắng nóng, khô. Nhiệt độ tăng cao làm các mao mạch ở mũi bị giãn nở và dễ vỡ ra. Vì vậy mùa nóng trẻ dễ bị chảy máu cam hơn.

Chấn thương mũi: Thói quen ngoáy mũi gây tổn thương trực tiếp điểm mạch vách ngăn. Dị vật mũi hoặc chấn thương mũi làm tổn thương niêm mạc mũi gây chảy máu. Chấn thương mũi xoang có thể làm gãy thành xương, tổn thương mạch máu gây chảy máu ồ ạt.

Viêm mũi xoang: Tình trạng viêm tại mũi làm tăng sinh mạch máu, viêm thành mạch máu và các phản ứng xì mũi mạnh làm tăng nguy cơ chảy máu mũi.

Khối u mũi xoang: Chảy máu do khối u vùng mũi thường ít gặp và luôn đi kèm với các triệu chứng khác như nghẹt mũi một bên, dịch tiết mũi lẫn máu. Đặc biệt xuất hiện ở bé trai tuổi dậy thì có thể liên quan đến u xơ vòm mũi họng.

2. Nguyên nhân toàn thân

Bệnh rối loạn đông cầm máu: Sốt xuất huyết, bệnh Hemophilia, xuất huyết giảm tiểu cầu… có thể gây chảy máu tự phát, thường chảy máu hai bên.

Sử dụng thuốc chống đông máu: Như heparin, warfarin, aspirin, clopidogrel… làm ảnh hưởng tới chức năng đông máu.

Tăng huyết áp: Có thể làm vỡ mạch máu tự phát.

Thiếu vitamin C, K: Tình trạng thiếu vitamin C, K là một trong những nguyên nhân gây chảy máu mũi. Vitamin C giúp tăng sức khỏe cho thành mạch máu, trong khi vitamin K giúp ổn định quá trình đông máu.

Xử trí chảy máu mũi

Tùy theo mức độ, nguyên nhân và vị trí chảy máu sẽ có những cách điều trị khác nhau cho phù hợp, như điều trị cầm máu mũi và điều trị nguyên nhân gây chảy máu mũi.

1. Tại nhà

Bóp mũi: Dùng tay đè ép trực tiếp lên vùng điểm mạch vách ngăn từ 5-10 phút và hơi cúi đầu. Đây là cách sơ cứu đơn giản nhất, bệnh nhân có thể thực hiện tại nhà.

Không nên cho bé ngửa cổ khi bị chảy máu cam: Ngửa cổ sẽ gây nguy cơ hít sặc hoặc máu chảy xuống cổ họng làm cho bé có thể ói ra máu hoặc khạc ra máu.

2. Điều trị cầm máu

Thuốc cầm máu: Bác sĩ có thể cho người bệnh dùng thuốc cầm máu để hỗ trợ cầm máu cũng như phòng ngừa chảy máu.

Nhét vật liệu cầm máu: Tùy vào vị trí nguyên nhân và lượng máu mất mà có thể cần phải nhét bấc mũi trước hoặc sau.

Đốt điểm chảy máu: Sử dụng bạc nitrate, dao điện Bipolar, thực hiện qua hướng dẫn của nội soi trực tiếp, áp dụng cho các tổn thương nhỏ, nông.

Phẫu thuật: Tùy thuộc vào bệnh cảnh để thực hiện đốt hoặc cột thắt động mạch bướm khẩu cái hoặc động mạch sàng. Phẫu thuật còn điều trị căn nguyên chảy máu từ khối u vùng mũi xoang.

3. Điều trị nguyên nhân

Sử dụng thuốc xịt mũi: Người bệnh có thể dùng nước muối sinh lý làm sạch mũi thường xuyên, giảm khô mũi trong các mùa khô nóng.

Điều trị viêm mũi xoang: Giảm triệu chứng xì mũi, giảm phản ứng viêm niêm mạc mũi xoang, từ đó giảm chảy máu mũi.

Điều trị các bệnh lý toàn thân, bệnh hệ thống: Như rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông.

Bổ sung vitamin C, vitamin K: Nếu chảy máu cam do thiếu hai loại vitamin này, người bệnh cần bổ sung bằng viên uống hoặc ưu tiên các thực phẩm giàu vitamin C, vitamin K trong khẩu phần ăn hằng ngày.