Trẻ bị nhiễm trùng đường hô hấp thường có biểu hiện sốt, ho, chảy mũi, nghẹt mũi, quấy khóc, ăn ít và ngủ không ngon. Nếu trẻ nôn ói, đi tiêu lỏng nhiều lần, phân có thể lẫn nhầy máu và quấy khóc do đau bụng, cần lưu ý khả năng nhiễm trùng đường ruột.
Nhịp thở nào cảnh báo trẻ đang khó thở?
Theo BS.CK2 Nguyễn Diệu Vinh, phụ huynh có thể đếm nhịp thở của trẻ trong một phút khi trẻ nằm yên, không khóc và không sốt. Trẻ được xác định thở nhanh khi:
- Dưới 2 tháng tuổi: từ 60 lần/phút trở lên.
- Từ 2-11 tháng tuổi: từ 50 lần/phút trở lên.
- Từ 1-5 tuổi: từ 40 lần/phút trở lên.
Cần đưa trẻ đi khám khi xuất hiện các dấu hiệu suy hô hấp như thở co lõm lồng ngực, thở khò khè, thở rên, phập phồng cánh mũi hoặc tím tái môi, đầu ngón tay.
Với sốt xuất huyết và tay chân miệng, những dấu hiệu cảnh báo bệnh trở nặng gồm sốt trên 39°C không giảm dù đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều; sốt kéo dài hơn 2-3 ngày; giật mình chới với trên hai lần trong 30 phút; chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi tiêu phân đen hoặc xuất huyết dưới da dày đặc.
Trẻ đau bụng dữ dội, nhất là vùng hạ sườn phải, kèm lừ đừ, tay chân lạnh và vã mồ hôi cũng cần được đưa đến cơ sở y tế.

Không tự ý mua kháng sinh cho trẻ
Gia đình có thể chuẩn bị paracetamol hạ sốt, siro ho và nước muối nhỏ mũi. Tuy nhiên, phụ huynh không nên tự ý cho trẻ dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Dùng kháng sinh không cần thiết có thể làm gia tăng tình trạng kháng thuốc, gây loạn khuẩn đường ruột, tiêu chảy, kém hấp thu dinh dưỡng, biếng ăn, suy dinh dưỡng; đồng thời làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ và ngộ độc thuốc.
Khi trẻ bệnh, nên chia nhỏ thành 6-8 bữa mỗi ngày, ưu tiên thức ăn loãng, dễ tiêu như cháo, súp. Trẻ còn bú mẹ cần tiếp tục và tăng số lần bú. Khi bắt đầu hồi phục, có thể bổ sung thêm một bữa mỗi ngày trong 1-2 tuần để trẻ sớm lấy lại cân nặng.
Để phòng bệnh, gia đình cần cho trẻ rửa tay thường xuyên, ăn chín uống sôi; dọn sạch nước đọng, diệt lăng quăng, cho trẻ ngủ mùng kể cả ban ngày. Đồng thời, tránh để trẻ thay đổi nhiệt độ đột ngột và lau khô người ngay sau khi trẻ bị dính nước mưa.