Toàn cảnh về tác động của biến đổi khí hậu tại TP.HCM

Ngày 25/5, Sở Khoa học và công nghệ vừa nghiệm thu đề tài “Xây dựng mô hình tính toán một số thông số dưới tác động của biến đổi khí hậu phục vụ quy hoạch sử dụng đất, giao thông, tài nguyên nước và hạ tầng cơ sở cho TP.HCM”. Đề tài được hội đồng nghiệm thu đánh giá cao và kết quả này sẽ là cơ sở lập kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu cho thành phố.

Đề tài do PGS.TS Nguyễn Kỳ Phùng, phó phân viện trưởng phân viện Khí tượng thuỷ văn và môi trường phía Nam cùng nhóm các nhà khoa học thực hiện. Theo ông Phùng, ảnh hưởng trầm trọng đầu tiên là tài nguyên nước.

Tính toán xâm nhập mặn tại thành phố cho thấy gần như toàn bộ diện tích huyện Cần Giờ phải chịu ảnh hưởng kéo dài của độ mặn 4‰ (ranh mặn dành cho nước nông nghiệp). Tương tự, độ mặn nâng cao sẽ ảnh hưởng lớn đến vấn đề cấp nước ngọt cho toàn thành phố.

Theo tính toán, ranh mặn 1‰ (giá trị giới hạn cho nước sinh hoạt) gần nhà máy nước Thủ Đức nhất, năm 2030 là 6,5km, và chỉ còn 3km vào năm 2070. Đây là một khoảng cách không an toàn cho nguồn nước nhà máy sử dụng. Do đó việc di dời nhà máy nước BOO Thủ Đức trong tương lai phải được tính đến.

Với nhà máy nước Tân Hiệp, lấy nước từ kênh Đông Củ Chi thì khoảng cách giữa nhà máy và ranh mặn 1‰ gần nhất là 16,2km vào năm 2030, và 15,3km vào năm 2070. Rồi khả năng trữ nước của hồ Dầu Tiếng ảnh hưởng rất nhiều, với 2 trạng thái ngược nhau, mùa khô lưu lượng nước giảm từ 8 – 12% gây hạn hán, mùa mưa lượng nước lại tăng vọt gây lũ lụt…

Còn các ảnh hưởng lên hạ tầng cơ sở, giao thông, quy hoạch sử dụng đất thì sao?

Với quy hoạch đất, từ bây giờ tới 2020, mực nước biển dâng từ 8 - 13cm, chưa ảnh hưởng nhiều, nhưng từ 2030 trở đi thì ảnh hưởng, ngập lụt xảy ra nhiều hơn, ảnh hưởng đến đất nông nghiệp, cây xanh, đất sinh thái…

Trong 24 quận huyện của thành phố, Bình Chánh bị ảnh hưởng nhiều nhất. Theo tính toán, đến 2070 sẽ có một số diện tích bị chìm vĩnh viễn trong nước biển. Như vậy, quy hoạch sử dụng đất cho Bình Chánh cần phải xem xét, điều chỉnh kịp thời.

Đâu là cảnh báo quan trọng và báo động nhất trong tương lai gần, thưa ông?

Chúng ta đưa ra được xu thế biến đổi của các hiện tượng thời tiết, yếu tố khí hậu từ nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm, đến thay đổi lưu lượng nước về mực nước biển dâng ứng với từng kịch bản khác nhau.

Theo tính toán, lượng mưa trung bình khu vực TP.HCM năm 2020 là 1.857mm, nhưng vào năm 2070 tăng tối đa thêm 343mm. Còn so với nhiệt độ trung bình hiện tại 27,6ºC, năm 2030 có thể tăng thêm 0,31ºC. Mức tăng nhiệt độ này chắc chắn gây ra nhiều nguy hiểm cho cuộc sống người dân…

Đấy là dữ liệu khoa học để các ngành khác tham khảo. Ví dụ ngành điện sắp tới quy hoạch những đường dây, trạm biến thế… thì cần bản đồ ngập lụt biến đổi khí hậu để né chuyện đó đi; hoặc không nên phát triển dân cư ở những vùng bị ngập ở Bình Chánh mà nên xem đó là vùng đệm, hồ chứa nước nhân tạo…

TheoLê Quỳnh - Sài Gòn Tiếp Thị