Thuốc sinh học tương tự giúp giảm áp lực chi phí điều trị ung thư tại Việt Nam

Theo thống kê của GLOBOCAN năm 2022, Việt Nam ghi nhận 180.480 ca mắc mới và 120.184 ca tử vong do ung thư. Trong khi nhu cầu tiếp cận các liệu pháp điều trị tiên tiến ngày càng lớn, chi phí thuốc sinh học vẫn là thách thức đáng kể đối với nhiều bệnh nhân và hệ thống y tế. Đáng chú ý, giai đoạn 2026-2032 dự kiến sẽ có tới 39 thuốc sinh học doanh số lớn hết hạn bảo hộ độc quyền, mở ra cơ hội phát triển các thuốc sinh học tương tự với chi phí hợp lý hơn.

Thuốc sinh học tương tự (biosimilar) được xem là giải pháp khoa học nhằm mở rộng cơ hội điều trị. Đây là sản phẩm được phát triển dựa trên thuốc sinh học tham chiếu đã được cấp phép và được các cơ quan quản lý thẩm định theo quy trình, tiêu chuẩn nghiêm ngặt trước khi lưu hành, bao gồm đánh giá về hiệu quả và an toàn theo khuôn khổ tiêu chuẩn quản lý.

Trong lĩnh vực ung thư, một số liệu pháp sinh học tương tự đã và đang được ứng dụng trong điều trị ung thư đặc và ung thư huyết học, góp phần mang lại thêm lựa chọn điều trị cho các cơ sở y tế.

Đánh giá định hướng vĩ mô tại hội thảo, PGS.TS.DS Nguyễn Thị Liên Hương, Phó Chủ tịch Hội Dược Bệnh viện Hà Nội, Nguyên Trưởng Bộ môn Dược lâm sàng, Trường Đại học Dược Hà Nội, nhấn mạnh: “Thuốc sinh học tương tự là một bước tiến quan trọng của y học hiện đại, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các liệu pháp sinh học chất lượng cao với chi phí hợp lý hơn. Việc từng bước đưa các giải pháp này vào thực hành y tế không chỉ giúp giảm áp lực chi phí cho hệ thống y tế mà còn tạo điều kiện phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, qua đó hướng tới mục tiêu công bằng và bền vững trong chăm sóc sức khỏe”.

Tại Việt Nam, biosimilar ngày càng đa dạng và nhiều thuốc đã được phê duyệt bởi các cơ quan quản lý dược quốc tế. Hiện có 81 hoạt chất thuộc danh mục thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch được cấp phép. Các thuốc sinh học tương tự (biosimilar) cũng đã thuộc phạm vi danh mục và điều kiện thanh toán theo quy định, tùy thuốc, tuyến, và chỉ định của thuốc gốc theo Thông tư 20/2022/TT-BYT, giúp giảm chi phí điều trị cho người bệnh.

Từ thực tiễn điều trị ung thư tại các bệnh viện tuyến cuối, TS.BS Đặng Huy Quốc Thịnh, Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM, cho rằng: “Bài toán lớn hiện nay không chỉ nằm ở kỹ thuật điều trị, mà còn ở khả năng tiếp cận và tính bền vững của hệ thống y tế. Việc nâng cao hiệu quả chăm sóc ung thư không chỉ dừng lại ở việc áp dụng các tiến bộ y học, mà còn cần chú trọng đến khả năng tiếp cận điều trị của người bệnh. Những giải pháp giúp giảm áp lực chi phí và hỗ trợ hệ thống y tế vận hành hiệu quả hơn sẽ góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc và trải nghiệm điều trị cho bệnh nhân ung thư.”

Các chuyên gia tại hội thảo cũng đồng tình rằng để phát huy tối đa lợi ích của biosimilar, đã đến lúc, Việt Nam cần xem xét các giải pháp giúp giảm chi phí đồng chi trả và xây dựng chính sách rút ngắn thời gian phê duyệt thuốc, qua đó mở rộng cơ hội điều trị cho bệnh nhân và nâng cao tính bền vững của hệ thống y tế. Việc phá vỡ rào cản trong điều trị ung thư đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội, từ cơ quan quản lý, hệ thống y tế đến doanh nghiệp và cộng đồng chuyên môn.

Ông Mark Kuo, Tổng Giám đốc Pfizer Việt Nam và Thái Lan, khẳng định: “Tại Pfizer, chúng tôi luôn đặt bệnh nhân làm trọng tâm trong mọi hoạt động. Với sự phát triển vượt bậc của y học hiện nay, chúng tôi tin rằng các phương pháp điều trị tiên tiến sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội cho bệnh nhân ung thư tại Việt Nam. Hy vọng rằng, với sự hỗ trợ từ các chính sách và sáng kiến trong tương lai, khả năng tiếp cận những liệu pháp sinh học tương tự có thể được mở rộng hơn nữa, qua đó tạo nền tảng cho những cải thiện mang tính bước ngoặt trong chăm sóc sức khỏe dành cho các bệnh nhân cần điều trị tại Việt Nam”.